

D3864

@#། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ།ཡུཀྟི་ཥཥྛི་ཀ་བྲྀཏྟི། བོད་སྐད་དུ། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པའི་འགྲེལ་པ། འཇམ་དཔལ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། རྒྱལ་བའི་རིགས་པའི་ལམ་གྱི་རྗེས་འབྲང་བ། །མཐའ་གཉིས་སེལ་བའི་རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པ། །གང་གིས་མཛད་པ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། །བདག་གིས་དབུ་མའི་ཚུལ་གྱིས་དེ་རྣམས དབྱེ།།དེ་ལ་སློབ་དཔོན་འདི་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཇི་ལྟར་གནས་པ་བཞིན་དུ་དེ་ཁོ་ན་གཟིགས་པས་དགྱེས་པའི་ཁྱད་པར་བརྙེས་པ་སྟེ། དེ་རྟོགས་པ་ནི་དད་པ་མཆོག་གི་ གནས་ཡིན་པར་མཁྱེན་ནས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་མཐོང་བ་ལས་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དགེ་བའི་ཚོགས་མ་ལུས་པར་འབྱུང་བ་དང་འཕགས་པའི་གང་ཟག་མ ལུས་པར་འབྱུང་བ་དང་།སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡེ་ཤེས་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཡང་ གཟིགས་ནས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་དང་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་མཐར།རྟོག་པའི་དྲི་མས་མ་གོས་པ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ངོ་བོ་ཉིད་ ཀྱིས་སྟོང་པ་ཡིན་པར་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་བརྗོད་ནས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་འཆད་པར་བཞེད་དེ།དེ་སྟོན་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་ཐ་མི་དད་པར་གྱུར་པ་ལ། གུས་ པ་སྐྱེས་ནས་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་རྩོམ་མོ།།གང་དག་སྐྱེ་དང་འཇིག་པ་དག་།འདི་ཡི་ཚུལ་གྱིས་རབ་སྤངས་པ། །རྟེན་ཅིང་འབྱུང་བ་གསུངས་པ་ཡི། །ཐུབ་དབང་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་ཕྱག་འཚལ་བ་ བརྩམ་མོ།།ཅིའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་བདུན་ཅུ་པ་དང་། རྩོད་པ་བཟློག་པ་ལས་སློབ་དཔོན་གྱིས་བསྟོད་པ་མ་བརྗོད་པ་དབུ་མ་འདི་ལས་བརྗོད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། སྟོང་པ་ཉིད་བདུན་ཅུ་པ་དང་རྩོད་པ་བཟློག་པ་གཉིས་དབུ་མ་ལས་ འཕྲོས་པ་སྟེ།རང་གི་རྒྱུད་གུད་ན་མེད་པས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བསྟོད་པ་མ་བརྗོད་དེ། འདི་ལྟར་རྩོད་པ་བཟློག་པ་ནི། །དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི། །རྐྱེན་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་སྟེ། །རང་གི་དངོས་པོ་ཡོད་མིན་ཏེ་། ། གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ཡོད་རེ་སྐན། །རྩོད་པ་བཟློག་པ་ནི་དེ་ལ་བརྒལ་བ་དང་ལན་བཏབ་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དེ་ལས་འཕྲོས་པ་ཡིན་པར་མངོན་ནོ། །ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མ་རྨི་ལམ་བཞིན། །དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ཅི་འདྲ་བ། །དེ་བཞིན་སྐྱེ་དང་དེ་བཞིན་གནས། །དེ་བཞིན་དུ་ནི་འཇིག་པར བཤད།།སྟོང་པ་ཉིད་བདུན་ཅུ་པ་ནི་དེ་ལ་བརྒལ་བ་དང་ལན་བཏབ་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དེ་ལས་འཕྲོས་པ་ཡིན་པར་མངོན་ནོ། །རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པ་འདི་ནི་དབུ་མ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་གཙོ་བོར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དཔྱད་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ། བྱས་པའི་ཕྱིར་དབུ་ མ་ལས་འཕྲོས་པ་ལྟ་བུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་དང་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པར་སྨྲ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་དང་དབང་ཕྱུག་དང་རང་བཞིན་དང་སྐྱེས་བུ་དང་དུས་དང་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་ལ་སོགས་པ་ལས་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་ལ་སོགས་པ་ཁས་ལེན་པ་དག་ཐམས་ཅད་བཏང་ བས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་འགྲོ་འདོད་ཀྱང་བདེན་པ་གཉིས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་མཐོང་བ་ལས་ཉམས་པས་ཕྱིར་ཕྱོགས་པ་བཞིན་དུ་འཁོར་བ་རྣམ་པར་ཆད་པའི་མཚན་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་ཡུན་རིང་མོར་ཡང་འགྲོ་མི་ནུས་སོ།།རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་ འབྱུང་བ་བསྟན་པ་རྐྱེན་ཉིད་འདི་པ་ཙམ་འདི་ནི་བདེན་པ་གཉིས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་མཐོང་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་གཤེགས་ཤིང་རྗེས་སུ་གཤེགས་པ་དང་པོ་ཟླ་མེད་པ།འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གྲོང་ ཁྱེར་དུ་གཅིག་ཏུ་གཞོལ་བར་འགྱུར་བའི་ཆེན་པོའོ།

梵语：Yuktiṣaṣṭikāvṛtti 藏语：理六十论释。敬礼文殊智慧菩萨。
随行胜者理路者，遣除二边理六十，敬礼彼等造论者，我以中观理分别。
其中此论师如实通达缘起性，获得殊胜欢喜。了知信解此为最胜之处，从见缘起而生起世间与出世间一切善聚及一切圣者，并且诸佛世尊具无智障者，于一切种现证圆满菩提。
见缘起自性无生故，不为生灭有无边执垢所染，缘起自性本空，以其殊胜而说。欲说缘起，于说此之如来与缘起本性无别者生起恭敬而作礼敬。
'于彼生灭二者，以此方便善断除，宣说缘起道理者，敬礼彼等能仁王。'而作礼敬。
为何在《空性七十论》与《回诤论》中论师未作礼赞而于此中观中作礼呢？答：《空性七十论》与《回诤论》二者是从中观引申，无别自续故不另作礼赞。如此《回诤论》：'诸法之自性，非缘等所生，自性非有故，他性岂得有。'《回诤论》是对此问答故显为引申。
'如幻如梦境，犹如乾闼婆城，如是生如是住，如是而说灭。'《空性七十论》是对此问答故显为引申。
此《理六十论》如同《中论》，主要从观察缘起而造，故非如从中观引申。
其中，说自性、大自在等者，承许诸众生之生灭等从自性、大自在、本性、神我、时间、无欲子等而生。彼等虽欲趣向涅槃城，然因颠倒见二谛而退失，如同背离，长久亦不能趣向断除轮回相之涅槃城。
此唯缘性说示缘起，因为是正见二谛之因，是一切圣者所行、随行、无与伦比之初始，是断除一切有为，趣向涅槃城之殊胜。

།དེ་བས་ན་དེ་སྟོན་པས་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་མ་ལུས་པའི་དབང་ཕྱུག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟོན་པ་བླ་ན་མེད་པ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐུབ་པ་རྣམས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་ཐུབ་པའི་དབང་པོར་དགའ་བ་མ་ཡིན་ ཏེ།རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་སྟོན་པར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཐུབ་པའི་དབང་པོ་ཡིན་པར་རྟོགས་ནས། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་གསུང་བ་ཡི། །ཐུབ་དབང་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ནི་དབང་པོ་མ་ཡིན་པ་མི་འབྱུང་ངོ་། །རྟེན་ ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་གསུང་པ་ནི་ཐུབ་པའི་དབང་པོར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རྒྱུའོ།།ཐུབ་པའི་དབང་པོར་གྱུར་པ་ཡང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་གསུང་བའི་རྒྱུ་སྟེ། གཞན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་འཆད་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉན་ ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱང་ཐུབ་པའི་དབང་པོས་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་འཆད་ནུས་སོ།།གལ་ཏེ་གཅིག་ལ་གཅིག་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་གཉི་ག་མི་འགྲུབ་བོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ་འདི་ལྟ་སྟེ་གཅིག་ལ་གཅིག་ལྟོས་པ་གཞན་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མི་སྐྱེ་མི་འགག་ ཅེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་སྟེ།དེ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་བ་རྣམས་འདོད་དོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་གསུང་བ་འབའ་ཞིག་གི་ཕྱིར་དེ་ཐུབ་པའི་དབང་པོར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་གྱི། དངོས་པོ་རྣམས་གཅིག་ལ་གཅིག་ལྟོས་པའི་གྲུབ་པའི་ཚུལ་གསུང་བ་ན་ དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ།།གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་སྟེ། དེས་ཀྱང་གཉིས་སུ་མེད་པ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་སྟོན་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཐུབ་པའི་དབང་པོ་མཐོང་ནས། ཐུབ་དབང་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཡང་ན་ཐུབ་པའི་དབང་པོ་གང་གིས་རྟེན་ ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་གསུང་བ་ན།རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཚུལ་འདི་ཉིད་དོ། །རིམ་པ་འདིས་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་བཀག་པས་ཐུབ་དབང་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཡང་ན་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་ཁོ་ན་སྟེ་། གང་གི་ཕྱིར་ཐུབ་པའི་དབང་པོ་དེས་དངོས་ པོ་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་སྟོན་པ་ན་རང་བཞིན་གྱིས་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་བཀག་པས་ཐུབ་དབང་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།།འཇིག་རྟེན་རྣམས་ལ་ཤིན་ཏུ་ཕན་འདོགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཡང་ན་འོག་ནས་འབྱུང་བ་ཐུབ་པའི་དབང་ པོའི་གསུང་རབ་ལ་བརྟེན་ཏེ།རང་གི་སེམས་ལ་བཀོད་པ་གྲུབ་པར་མཐོང་ནས། གང་དག་སྐྱེ་དང་འཇིག་པ་དང་། །འདི་ཡི་ཚུལ་གྱིས་རབ་སྤངས་པ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཡི་། །དེའི་ཕྱིར་ཐུབ་དབང་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་བྱའོ། །འདིར་ སྨྲས་པ།ཁྱོད་ཀྱི་ཚིག་གི་ལུགས་འདི་ནི་སྔོན་མ་བྱུང་བ་སྟེ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་སྨྲ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་མེད་པར་སྟོན་པ་མི་རུང་སྟེ། ཁྱོད་ཀྱི་བུ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་སྨྲ་ན་ཁྱོད་ཀྱི་བུ་མ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་སྨྲས་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་འདི་ཡང་མི་རིགས་སོ།

因此，彼佛陀以福德和智慧圆满无余的自在功德，作为无上导师，并非因为是声闻和独觉诸圣者的主尊而成为牟尼王，而是因为宣说缘起法故而成为牟尼王。了知此理后，说道：'我礼敬宣说缘起的牟尼王。'缘起法非是无自在而生。宣说缘起是成为牟尼王的因。成为牟尼王也是宣说缘起的因，因为其他人无法解说缘起。声闻、独觉和菩萨们也是因为牟尼王的教导才能解说。
若问：由于互相依存，二者皆不成立？答：所谓互相依存即是不生不灭的自性，这就是缘起，这也是空性论者所承许的。不仅仅因为宣说缘起而成为牟尼王，而是因为在宣说诸法互相依存的道理时遮遣了诸法的生灭。'由彼'是指因，也因为显示不二故是无上导师牟尼王，见此而说：'礼敬彼牟尼王。'
或者，当牟尼王宣说缘起时，即是此缘起之理。以此次第遮遣诸法生灭故，礼敬彼牟尼王。或者'由彼'仅指因，因为彼牟尼王在宣说诸法缘起时遮遣了诸法自性的生灭，故礼敬彼牟尼王。此是极为利益世间的意思。或者，依据下文所说的牟尼王教法，于自心安立成就后见到：'远离生灭者，以此理远离。'故说：'因为缘起故，礼敬彼牟尼王。'
于此有人说：你的这种说法前所未有，说缘起却说无生无灭是不合理的，就像说'你的儿子出生了'就不能说成'你的儿子没有出生'一样，这样说是不合理的。

།བཤད་ པ་གལ་ཏེ་མ་རིག་པའི་རབ་རིབ་ཀྱིས་བློ་གྲོས་ཀྱི་མིག་ཉམས་པ་དང་སྦྱར་ཏེ།རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་སྒྲ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་མི་སྐྱེ་བ་དང་མི་འགག་པའི་ཚིག་ཏུ་མི་འགྱུར་བར་བརྟག་ན་ནི་ཉེས་པ་ཅི་ཡང་མེད་ཀྱི་རྟོགས་ཤིག་།བྱིས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་རྣམས་ནི་ གཟུགས་བརྙན་ལ་བྱིས་པ་ལྟ་བུར་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ཡོད་བཞིན་དུ་ཡང་རྟོགས་པར་མི་ནུས་ཀྱི།མཁས་པ་རྣམས་ནི་གཟུགས་བརྙན་ལ་མཁས་པ་ལྟ་བུར་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གསལ་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་ནུས་སོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་བློ་ཡོད་དང་མེད་པ་ལས། །རྣམ་པར་འདས་ཤིང་མི་གནས་པ། །དེ་དག་ཟབ་མོ་དམིགས་མེད་པའི། །རྐྱེན་གྱི་དོན་ལ་རྣམ་པར་བསྒོམ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །གང་དག་འདས་པའི་སྲིད་པ་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གོམས་པ་དེ་དག་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་རྟོགས་ཤིང་སྟོང་པ ཉིད་མཐོང་བའི་ས་བོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་མཐུ་ཆེ་བ་ཡིན་ཏེ།ད་ལྟར་གྱི་དུས་ན་སྐྱེས་པའི་གོམས་པ་མཚར་པོ་ཆེ་མེད་ཀྱང་སྐྱེ་བོ་བྱིས་པའི་བློའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་མཐར་རྟོག་པས་རྙོག་པའི་དྲི་མས་མ་སྦགས་པ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཟབ་མོ་འཕགས་པ་ཤཱ་ རིའི་བུ་ལ་སོགས་པས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་དམིགས་ཏེ།ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ལས་དང་ཉོན་མོངས་རྒྱུར་བྱས་བྱེད་རྒྱུ་ལྡན་འབྱུང་བ། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་དག་ལྡོག་རྒྱུ་དེ་ཡང་འདྲེན་པས་རབ་ཏུ་གསུངས། །གང་ན་སྐྱེ་དང་རྒ་དང་རྒུད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ངེས་པར་མི་གནས་པ། །ཐར་ པ་མཆོག་དེ་སྨྲ་བའི་ཁྱུ་མཆོག་དེ་ཡིས་རང་གིས་མཁྱེན་དེ་གསུངས།།ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དེ་འཕགས་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་དེ་ཁོ་ན་རྟོགས་ཤིང་འབྱུང་སྟེ། དེ་བས་ན་དེ་ལྟར་སྔོན་གོམས་པའི་མཐུ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་དག་གི་བློ་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་མཐོང་བ་ལས་འདས་སོ། ། མཐའ་གཉིས་དེ་ལས་ལྷག་པའི་དབུས་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཡང་གནས་པ་མེད་པས་མི་གནས་སོ། །སྐྱེ་བོ་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་འཇིགས་པར་བྱེད་པ་དང་། དེ་དག་འཇུག་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཟབ་པའོ། །རང་བཞིན་གྱིས་མི་སྐྱེ་བས་ཡོད་པ་དང་མེད པའི་མཐའ་དང་དབུས་ཡོངས་སུ་བརྟག་པའི་ཡུལ་དུ་དམིགས་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་དམིགས་སུ་མེད་དོ།།འཕགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་རྐྱེན་གྱི་དོན་ལ་རྣམ་པར་སྒོམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འཕགས་པ་མ་ཡིན་པ་ཤིན་ཏུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་དག་ གིས་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་དོན་དེ་ལྟར་རྟོགས་པར་མི་ནུས་ཏེ།རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་སྒྲ་ཉིད་ཀྱིས་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བར་མངོན་པར་ཞེན་པས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་བ་ལ་ཕྱིར་རྒོལ་བ་དང་དེ་བསྟན་པའི་རིགས་པ་བཙལ་བ་ལ་བརྩོན་པའི་ཕྱིར་འདིར་སྨྲས་པ། འཐད་ པ་གང་གིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དམིགས་ཤིང་ཡོད་པ་ཡང་མེད་པར་བརྟག་ནུས་པ་གང་གི་ཕྱིར་འཕགས་པ་དག་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་རྟོགས་པ་ལས་འདས་པའི་བློས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཟབ་མོ་ལ་རྣམ་པར་སྒོམ་པ་ཇི་ཙམ་དུ་དངོས་པོ་དམིགས་སུ་ཡོད་པ་དག མེད་པར་མི་རུང་ངོ་།།གལ་ཏེ་མེད་དུ་ཟིན་ན་དེའི་ཚེ་བོང་བུའི་རྭ་བཞིན་དུ་དེ་ཡང་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ནས་འདིར་འོངས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་འདི་ནས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་འགྲོ་བར་བསྟན་པ་ལས་དང་འབྲས་བུ་འབྲེལ་བར་འབྱུང་སྟེ་འཁོར་བའི་རྒྱུད་མི་འཆད་ པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཚེ་རབས་གསུམ་དུ་བཤད་པ་ཡང་མི་རུང་བར་འགྱུར་རོ།།ཆོས་མངོན་པ་ལས་ཕུང་པོ་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཁམས་རྣམས་ཀྱི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་བཤད་པ་ཡང་མི་རུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ཐམས་ ཅད་ཇི་ལྟར་བཤད་པ་བཞིན་དུ་འདུག་སྟེ་ཡོད་ན་རུང་བས་དེའི་ཕྱིར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་འདི་ཡོད་པའོ།

所说，如果以无明翳障损害智慧之眼，观察缘起之声不成为自性不生不灭之词，则毫无过失，应当了知。如同愚童对影像一般，执著于自性的愚者们虽然诸法无自性本来存在，却不能了知；如同智者对影像一般，诸智者能够明了通达诸法无自性。为显示此义，故说：'超越有无，不住二边，彼等深观，缘起无相。'
凡是于过去世间熟习空性者，了知缘起并见空性之种子存在故力量广大。即使现在没有殊胜的修习，超越凡夫心行境界，不为有无边执分别垢染所污，舍利子等圣者能够通达甚深缘起，如同'世间以业惑为因，具因缘而生，业惑灭尽之因，导师亦已宣说。于彼生老衰败苦，决定不住之处，解脱最胜说法中，牛王自知而宣说。'
舍利子仅仅听闻此偈颂，即能证悟真实而生起。因此，以往昔串习力，彼等之智超越有无见。因无胜过二边之中道，于彼亦不住故不住。对凡夫造成恐惧，彼等不能趣入故甚深。以自性不生故，不能成为有无边及中间遍计所缘境故无所缘。
圣者们于缘起义中修观，即是现前智慧之意。非圣者极其颠倒者，不能如是了知缘起义，以缘起之声执著自性生起，故于空性说者反驳，勤求破斥此理，于此说道：以何正理能缘见缘起，并能观察有亦是无？以何因缘圣者以超越有无见之智，于甚深缘起中修观？若诸法有所缘，则不应成无。若成无者，则如兔角般不应成所缘。
从他世来此世，从此世往他世，显示业果相续，宣说轮回相续不断，故不应说十二缘起支于三世。阿毗达磨中所说诸蕴处界自相共相亦不应理。若如所说一切安住存在则应理，故此缘起是有。

།བཤད་པ། གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་། ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་གནས། །མེད་པ་རྣམ་པར་བཟློག་ཟིན་གྱིས། །དེ་དག་དགག་པར་སྒྲུབ་པའི་ཁོ་བོའི་ཉོན་ མོངས་པ་ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་བཀག་པས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་བྱས་ཏེ་བསྟངས་སོ་།།ཡང་བདག་གིས་། རིགས་པ་གང་གིས་ཡོད་པ་ཡང་། །བཟློག་པར་བྱ་བ་མཉན་པར་གྱིས། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་སྐབས་ཡིན་པར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་ བྱའོ།།ཡང་ན་མེད་པ་ཅན་ལས་དང་འབྲས་བུར་འབྲེལ་པ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པས་མེད་པར་ལྟ་བ་ཁས་བླངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་མ་ལུས་པ་སུན་འབྱིན་པར་གྱུར་པས་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་དང་། མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྩོགས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཏེ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཚེ་རབས་གསུམ་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱིའི་ལས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་སྣ་ཚོགས་རྣམ་པར་གཞོག་པ་ན། དེའི ཆོས་མངོན་པ་ལས་རྣམ་པར་བཟློག་གོ།།དེ་བས་ན་དེ་ལྟར་ཕ་རོལ་དག་ལ་གསལ་བའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་རིགས་པ་མི་བཤད་དོ། །ཡོད་པ་བཟློག་པ་ནི་དགེ་སློང་དག་འདི་ལྟ་སྟེ། མི་སླུ་བའི་ཆོས་ཅན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འདི་ནི་བདེན་པའི་མཆོག་གཅིག་པུའོ། །འདུ་བྱེད་ ཐམས་ཅད་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་མི་བརྫུན་པ་བསླུ་བའི་ཆོས་ཅན་ནོ།།ཀྱེ་མ་འདུ་བྱེད་རྣམས་མི་རྟག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཤད་པ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་དེ་ཕྱིར་ཞིང་བཏུད་དེ་གཞུང་གཅིག་ཏུ་མ་གསུངས་ལ། བྱིས་པ་དག་ཡུན་རིང་པོ་ ནས་ཡོད་པར་ལྟ་བ་ལ་གོམས་པས་དེའི་ཕྱིར་ཐུབ་པའི་དབང་པོའི་གསུང་རབ་དེ་དང་དེ་དག་ལས་བཤད་པའི་གསུང་རབ་ལས་བཏུས་ཏེ།རབ་ཏུ་བྱེད་པ་འདིར་བསྡུས་པ་ཉིད་ཀྱིས། །རིགས་པ་གང་གིས་ཡོད་པ་ཡང་། །བཟློག་པར་བྱ་བ་མཉན་པར་གྱིས། །རིགས་པ་དེ་དག་ གང་ཞེ་ན།དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་བྱིས་པས་རྣམ་བརྟགས་བཞིན། །དངོས་པོ་དེ་སྟེ་བདེན་གྱུར་ན། །དེ་དག་དངོས་མེད་རྣམ་ཐར་དུ། །གང་ཕྱིར་མི་འདོད་རྒྱུ་དེ་ཅི། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དེ་དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་། ཆོས་སོ་སོ་ཡང་ དག་པར་རིག་པ་ལས་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེའོ།།རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལས་བདེ་བ་སྐྱེའོ། །ཡིད་བདེ་བ་ལས་ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པར་འགྱུར་རོ། །ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ལས་བདེ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །བདེ་བ་ལས་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། ། སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ལས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་ཤེས། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཐོང་ན་ཡིད་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཡིད་བྱུང་ན་མི་ཆགས པར་འགྱུར་རོ།།མ་ཆགས་ན་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཡང་དག་པར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཐོང་ནས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །གལ་ཏེ་དོན་དམ་པ་མ་རྟོགས་པ་དག་གིས་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་དོན་དེ་དག་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་རང་གི་ངོ་ བོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་གྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དེ་ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དགྲ་བཅོམ་པ་དག་བཞིན་དུ་དེ་དག་དངོས་པོ་མེད་པའི་མི་སྐྱེ་བས་ལེན་པ་མེད་པའི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པས་ཐར་བར་འགྱུར་ཏེ།ཇི་ལྟར་གང་ན་ ལུས་ཀྱང་ཞིག་པ་དང་།འདུ་ཤེས་འགགས་ཤིང་ཚོར་བྲལ་བ། །འདུ་བྱེད་སྦྱོར་བ་ཀུན་སུན་འབྱིན། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནུབ་གྱུར་པ། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ། མ་ཞུམ་པ་ཡི་ལུས་ཀྱིས་ནི། །ཚོར་བ་དང་དུ་ལེན་པ་ན། །དེ་ཡི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར། །མྱ་ངན་འདས་ པ་མར་མེ་བཞིན།།ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ།

解说：如果你已经完全遮止了一切过失生起之处的无，那么你也遮止了我为遮遏它们而生起的烦恼，因此这是你所作所为。
再者，我说：'以何等正理也要遮遣有，请听我说。'应当了知这是缘起的场合，即是缘起。
或者，对于持无见者否认因果关系，这将成为摧毁一切世间和出世间善根的原因，因此成为一切过失生起之因，也成为一切不善法积聚之因，所以是一切过失的来源。当遮遣三世缘起和一切有情共业所生的种种器世间时，即从其阿毗达磨中遮遣。
因此，为了让他方明了这一点，也不解说这个道理。遮遣有，就如同比丘们所说：'不欺诳性的涅槃，是唯一的最高真谛。一切有为法、器世间都是虚妄欺诳性的。'如说：'呜呼，诸行无常'等，这是世尊所说。
虽然如此，但并未反复在一部论中宣说。因为凡夫们长期习惯于有见，所以从能仁王的这些经典中摘取教言，在此论中汇集：'以何等正理也要遮遣有，请听我说。'
这些道理是什么呢？为了说明这点，说道：'若诸事物如同愚者所分别的那样是真实的，为何不承许它们以无实体而得解脱呢？'
从世尊的义理中获得各别正确认知和法之各别正确认知后，生起最胜欢喜。从极喜生起乐。从意乐生起身轻安。从身轻安获得乐受。从乐生起心一境性。
从心一境性如实了知。如实观见。如实了知、如实观见时生起厌离。厌离则不执著。不执著则解脱。如是，如实观见后，安立心得解脱。
如果未证悟胜义的人们以青等境的自性来决定，若是无颠倒的，那么此时由于见到如所显现的事物自性的真实性，就像阿罗汉一样，他们将以无生、无取的般涅槃而获得解脱。
如说：'身已毁坏，想已灭尽远离受，诸行造作皆破坏，识已隐没。'同样，又说：'以无怯弱身，领受诸感受，其心得解脱，如灯熄涅槃。'

།དེ་ལྟར་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཡང་དག་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དགྲ་བཅོམ་པ་བཞིན་དུ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བཏང་བས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འདོད་པར་གྱིས་ཤིག་།འོན་ཏེ་དེ་དག་དགྲ་བཅོམ་པ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མེད་པས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་ མི་འདོད་ན།བྱིས་པ་མ་རིག་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་དག་གང་ལ་ཇི་ལྟར་རྟོག་པ་དེ་བཞིན་དུ་ངེས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་དེ་དག་གི་ཡོད་པར་ལྟ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། མིག་དང་རྣ་བ་སྣ་ཡང་ཚད་མ་མིན་། །ལྕེ་དང་ལུས་དང་སེམས་ ཀྱང་ཚད་མ་མིན་།།གལ་ཏེ་དབང་པོ་འདི་དག་ཚད་ཡིན་ན། །འཕགས་པའི་ལམ་གྱིས་སུ་ལ་ཅི་ཞིག་བྱ། །འདི་ལྟར་དབང་པོ་འདི་དག་ཚད་མིན་ཏེ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་བེམས་པོ་ལུང་མ་བསྟན། །དེ་ཕྱིར་མྱ་ངན་འདས་པའི་ལམ་འདོད་གང་། །དེས་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་བྱ་བ་ བྱོས།།ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་སྐད་དུ་འདི་དག་འདུ་བྱེད་ལོག་པས་བརྟགས་པ་སྟེ། །ཡང་དག་མིན་ལ་ཡང་དག་ཡོད་ལ་མེད། །མ་བྱུང་བ་དང་མ་སྐྱེས་ཆོས་རྣམས་ལ། །ཡང་དག་ཉིད་དང་འབྱུང་བ་ལོག་པར་བརྟགས། །ཤེའོ། །དེ་དག་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་མཐོང་ བ་མ་ཡིན་ཞེ་ན།ཡང་དེ་ཉིད་ལས། གང་ཚེ་འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས། །ཡང་དག་ཡང་དག་མ་ཡིན་དང་། །རབ་འབྲིང་ཐ་མའི་ཆོས་རྣམས་ལ། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་མེད། །བརྟན་པ་བུད་མེད་ཅེས་མི་སྤྱོད། །སྐྱེས་པ་ཞེས་ཀྱང་མི་རྟོག་སྟེ། །ཆོས་སོ་ཅོག་ནི་མ་སྐྱེས་ ཕྱིར།།བཙལ་བར་བྱས་ཀྱང་མ་མཐོང་ངོ་། །ཆོས་འདི་ཐམས་ཅད་མེད་པ་སྟེ། །སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་འབྱུང་བའང་མེད། །རྟག་ཏུ་སྟོང་པ་བྱེད་མེད་གནས། །འདི་ནི་མཁས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་མཐོང་བ་ནི་ཁོ་ན་མཐོང་བ་སྟེ། །དེ་ཡང་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་ མེད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་མཐོང་བ་མ་ཡིན་པས་དེ་དག་རྣམ་པར་ཐར་པར་མི་གཞག་གོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་མེད་པར་ལྟ་བ་དེ་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཏེ། ངན་པར་འགྲོ་བའི་འབྲས་བུ་དང་མི་བདེ་བ་མྱོང་བའི་འབྲས་བུ་ཡང་ཡིན་པ་ལྟར། ཡོད་པར་ལྟ་བ་ཡང་སྐྱེ་བོ་བྱིས་པ་རྣམས་ དང་འདྲིས་པ་བདེ་འགྲོའི་འབྲས་བུ་དང་།ཚེ་རབས་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་མྱོང་བའི་འབྲས་བུ་སྟེ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ལྟ་བ་གཉིས་འཁོར་བའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པས་རིགས་པ་དང་འགལ་ལོ། །ཡོད་པས་རྣམ་པར་མི་གྲོལ་ཏེ། །མེད་པས་སྲིད་པ་འདི་ལས་མིན། །གང་གི་ཕྱིར་མི་གཙང་བས་མི་གཙང་བ་ བཀྲུ་བར་མི་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་འཁོར་བའི་མི་གཙང་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་ལྟ་བ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་སྲིད་པ་ལས་འདའ་བའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་ཐོབ་པར་མི་ནུས་སོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་ལྟ་བ་ནི་ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་ན། རྣལ་འབྱོར་པ་དག་ལྟ་བ་གང་གིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། དངོས་དང་དངོས་མེད་ཡོངས་ཤེས་པས། །བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་གྲོལ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་ལ་མ་བརྟེན་པར་དངོས་པོ་མེད་པར་མི་འགྲུབ། དངོས པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པར་གཉིས་ཀ་རང་གི་ངོ་བོར་གྲུབ་པ་མེད་པར་གནས་སོ།།དེ་གཉིས་དངོས་པོ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་སོགས་ཡོངས་སུ་མི་རྟོག་པའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་ལྟར་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་སྟེ།དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དེས་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་སྐྱེ་བོ་བྱིས་པ་རྣམས་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་གནས་པས་དེ་དག་ཉིད་ཆེ་བའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འཕགས་ པ་ཞེས་བརྗོད་དོ།

如是，为了让凡夫也能见到真实，应当像阿罗汉那样希求涅槃而舍弃一切。若不愿如阿罗汉那样以无一切而解脱，则无明颠倒的凡夫对任何所执著的都不会如实确定。因此，他们的实有见不会成为见真实。为此，世尊说道：'眼耳鼻非量，舌身意亦非，若此诸根是量，圣道于谁为何用？如是此诸根非量，自性钝性无记别，是故欲求涅槃道，应当修行圣道业。'
如是说道：'此等诸行妄分别，非真实中有无实，未生未起诸法中，妄执真实及生起。'云何非如实见？复次彼经中说：'若于有为无为法，真实非真实，上中下诸法，一切无所行。不行女人相，亦不思男相，一切法无生，求亦不可得。一切法皆空，无生亦无起，恒时空无作，此是智者境。'
如是见为见真实，然凡夫无此见。是故非见真实故，不立彼等为解脱。由于如是无见乃一切过失之源，感恶趣果及苦受果，有见亦与凡夫相应，感善趣果及一切生世乐受果。是故二见是轮回果，与理相违。以有不得解脱，以无不离此有。由于不净不能洗不净，是故不能以此二种能生轮回不净之因见而得越度轮回相之解脱。
若如是有见无见不能从蕴界处解脱，瑜伽师以何见得解脱？答曰：'遍知有无故，大士得解脱。'谓不依有则无不成，有无二者皆无自性而住。于彼二者无自性遍知，即不分别有无自性等，此即如是无颠倒遍知有无，如是遍知者即诸大士所安立。
是故彼等超越凡夫，住于无缘智慧，由彼等即是大故称为大士，即所谓圣者。

།དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་མཚན་མ་ལ་རྟོག་པ་ལས་བྱུང་བའི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ནི་ཁམས་གསུམ་ལས་མི་འདའ་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པས་བྱིས་པ་རྣམས་ནི་འཆིང་བ་སྟེ། དེས་བྱིས་པ་དག་འཇུག་པ་ལ་རང་དབང་མེད་པར་བྱས་ནས་འགྲོ་བ་ལྔར་འཁོར་བ་ ན་འཁོར་རོ།།དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་མི་དམིགས་པ་ནི་དེའི་མཚན་མ་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་སྐྱེ་བས་ངེས་པར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུན་ཆད་དོ། །དེ་དག་རྒྱུན་ཆད་པས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་བས་ན་། འདི་ཉིད་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཐབས་སུ་རིགས་། །འདིར་ སྨྲས་པ།དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དག་ནི་ཡོད་དོ། །གལ་ཏེ་དེ་དག་མེད་དུ་ཟིན་ན་དེའི་ཚེ་ཁྱོད་ཀྱི་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འཁོར་བ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་སྟེ། ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དེ་དག་ ཉིད་ལས་ཉོན་མོངས་པས་འཕངས་ནས།འགྲོ་བ་རྣམས་སུ་འགྲོ་བ་ནས་འགྲོ་བ་གཞན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར། འཁོར་བ་ཞེས་བྱ་བས་ན་དེ་ཡང་ཡོད་དོ། །དེ་ཡོད་པས་ན་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐར་པ་ནི་འཁོར་བ་ཟད་པའི་རང་བཞིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ ཕྱིས་མི་སྐྱེ་བས་དེའི་དངོས་པོ་མེད་པའོ།།དེ་བས་ན་འཁོར་བ་མེད་པའི་དངོས་པོ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་སྲིད་དེ་ཡོད་དོ། །བཤད་པ་གལ་ཏེ་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་གཉིས་ཡོད་ན་ནི་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་གཉིས་ཀྱང་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། དེ་གཉིས་ ནི་མེད་དོ།།འོ་ན་དེ་གཉིས་ཡོད་ཅེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མ་གསུངས་སམ། འདི་ལྟར་འཁོར་བ་ཡོངས་སུ་ཟད་པར་བྱ་བ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་ཆོས་བསྟན་ཏོ། །གལ་ཏེ་དེ་དག་མེད་ན་དེའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་བསྟན་ པ་ཡང་དོན་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་དོན་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡོད་པས་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་གཉིས་ཀྱང་གྲུབ་བོ། །བཤད་པ་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གཉིས་སུ་བཤད། སྨྲས་པ་འཕགས་པ་རྣམས་ ལའོ།།གལ་ཏེ་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་ནི། གལ་ཏེ་འཕགས་པར་གྱུར་ཟིན་པ་རྣམས་ལ་དེ་བཤད་པར་སེམས་ན་ནི་དེ་དག་དེ་བཤད་པ་གང་གིས་འཕགས་པ་རྣམས་སུ་འགྱུར། དེ་ལྟར་ན་འོ་ན་ནི་འཕགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་ཏོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་དེ་ཐོས་པ་དང་སེམས་ པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་འཕགས་པར་འགྱུར་བས་འདི་ནི་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་གྱུར་ཏོ།།འཕགས་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ཐོག་མ་མེད་པ་ཅན་གྱི་འཁོར་བ་ན་དངོས་པོར་ལྟ་བ་ལ་གོམས་པས་དེའི་གཉེན་པོར་འཁོར་བ་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཆོས་ཤིན་ཏུ་བཟང་པོ་ མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མ་བསྟན་ན།དངོས་པོར་ཆགས་པ་ལས་བཟློག་པར་མི་ནུས་སོ། །འཇིག་རྟེན་ནི་བདེ་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པར་འདོད་པས་དེ་ལ་དེ་ཉེ་བར་བསྟན་ན་བདེ་བ་ལས་ཀྱང་བཟློག་པར་ནུས་ན། རབ་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཏེ། དེ་བས་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་བསྟན་ཏེ། དེ་སྐྱེ་བོ་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཡང་དག་མ་མཐོང་འཇིག་རྟེན་དང་། །མྱ་ངན་འདས་པ་རློམ་སེམས་ཏེ། །ཞེས་སྨོས་སོ། །དེ་ཁོ་ན་མ་མཐོང་བ་ནི་འཁོར་བ་ཞེས་བརྗོད་པ། འཇིག་རྟེན དང་དེ་ལྡོག་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འདི་གཉིས་ལ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོའི་དངོས་པོར་གནས་ཤིང་གཅིག་ནི་བླང་གཅིག་ནི་དོར་བར་སེམས།དེ་དེའི་ཕྱིར་ཏེ་སྐྱེ་བོ་འཁོར་བ་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ལྟ་བར་འགྱུར་ཞིང་དེ་ལྡོག་པ་ལ་ མོས་པ་སྐྱེས་པ་དག་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་བསྟན་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་བདེ་བར་རྟོགས་པར་ནུས་སོ།

从对有和无的相状执著而生起的贪欲等烦恼，是不超出三界的因，所以凡夫被束缚，被其束缚的凡夫们失去自主，在五道中轮回。由于不执著有和无，故不生起其相状的执著，因此必定断除贪欲等相续。由于断除彼等相续而获得解脱，所以这就是解脱的方法。
在此有人说：有和无是存在的。如果它们不存在的话，那么你所说的轮回和涅槃也将不存在。轮回是五取蕴的自性，是有的自性；由于那五取蕴被烦恼所牵引，从一道趣向另一道，所以称为轮回，因此它是存在的。由于它存在，所以有是存在的。涅槃解脱是轮回灭尽的自性，由于痛苦不再生起，所以是无。因此，无轮回的涅槃也是存在的。
解答：如果轮回和涅槃二者存在，那么有和无二者也应当存在，但是这二者是不存在的。那么，世尊不是说过这二者存在吗？如此，为了断尽轮回和获得涅槃而说法。如果它们不存在，那么诸佛世尊的说法就成为无义，但并非无义。因此，由于轮回和涅槃存在，有和无二者也成立。
解答：轮回和涅槃是为谁说的？答：为圣者们说的。如果认为是为已成为圣者的人说的，那么他们因何说法而成为圣者？如此，是为了成为圣者而说法。如果这样，则通过听闻、思维等次第而成为圣者，所以这是为非圣者而说的。
那些非圣者由于在无始轮回中习惯于执著实有，如果不为对治它而宣说具有轮回还灭相的殊胜法——涅槃，就无法遮止对实有的执著。世间希求广大安乐，向他们宣说这个，就能够使他们远离安乐，更何况说痛苦等。因此宣说涅槃，为了显示这是为愚凡夫而说的，所以说：'未见真实的世间，执著涅槃。'
未见真如的人们，对所谓的轮回即世间，和所谓的还灭即涅槃这二者，认为是对立面和对治的实有，认为应取一舍一。因此，对于背离轮回而对还灭生起信解的人们，通过宣说缘起，能够了知无生即是安乐。

།དངོས་པོ་སྐྱེ་བ་མེད་པར་རྟོགས་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་ཅི་ཞིག་གི་དངོས་པོ་མེད་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་བརྟག་ཅེས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མངོན་ པར་ཆགས་པ་ཡང་བདེ་བར་སྤོང་ནུས་སོ།།དེ་ལྟར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་ལ་ཞུགས་ནས་འཕགས་པར་གྱུར་པ་དེ་ནི། ཡང་དག་མཐོང་བས་འཇིག་རྟེན་དང་། །མྱ་ངན་འདས་པར་རློམ་སེམས་མེད། །འཕགས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མི་དམིགས་པའི་ཆོས་རྟོགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་རྣམས་ནི་ དེ་གཉི་ག་མི་དམིགས་ཤིང་མི་རྟོག་གོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ།།དེ་བས་ན་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོའི་རྟོག་པའི་དབང་དུ་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གཉིས་ཡོད་དོ་ཞེས་བསྟན་པས་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་གཉིས་ཡོད་དོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གཉིས་འཕགས་པ་ལ་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ན།འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་བསྟན་པ་དེ་ཇི་ལྟར་རུང་བར་འགྱུར། གལ་ཏེ་འདི་དག་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་བདེན་པ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་རྣམས་ཞེས་བྱར་རུང་ངོ་། ། གལ་ཏེ་དེ་དག་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་སྦྱར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱར་མི་རུང་ངོ་། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་འཕགས་པའི་ཐ་སྙད་བརྒྱད་ཀྱང་ཇི་ལྟར་རུང་བར་འགྱུར། དེ་དག་ནི་འཕགས་པ་ཉིད་ཀྱི་མ་ཡིན་གྱི། ཐ་སྙད་དེ་དག་ཟག་པ་དང་བཅས་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཡིན ནོ།།དེ་བས་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་དངོས་པོ་ལ་ཡང་གང་ཇི་ལྟར་གནས་པ་བཞིན་དུ་རང་གི་ངོ་བོ་ལས་མི་བསྒྱུར་བར་རྣམ་པར་གཞག་པ་དེ་ཡང་འཕགས་པ་ཞེས་བརྗོད་དུ་རུང་ངོ་། །ཡང་ན་འཕགས་པར་འགྱུར་བའི་བདེན་པ་རྣམས་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་རྣམས་སོ། ། གང་ལ་དམིགས་ པ་ཡོད་པ་ཡང་དམིགས་པ་དེ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ།དེ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའོ། །དེ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པར་འཛིན་པ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་དངོས་པོ་རྣམ་པར་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་ ལ་སོགས་པ་སྟེ།དངོས་པོ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་དངོས་པོ་རྣམ་པར་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དངོས་པོ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཙམ་ཞིག་དང་སྦྱར་ནས་འཕགས་པའི་ཐ་སྙད་ ཅེས་བྱ་བ་བཞིན་དུ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་རྣམས་ཞེས་བྱའོ།།ཅི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཡིན་ནམ། དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། འཁོར་བར་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ཡོད་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ཡོངས་སུ་རྟོག་སྟེ། དེ་གཉི་ག་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལས་གསུངས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་སྨྲའམ། ཤཱ་རིའི་བུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བས་ཆེས་ལྷག་པའི་ཆོས་ཤིག་ཡོད་ན་ཡང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་ཁོ་བོ་སྨྲའོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་། ། གལ་ཏེ་དེ་འཁོར་བར་རྟོག་པ་ལ་ལྟོས་པ་མ་ཡིན་ན་དེ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའོ་ཞེས་ཇི་སྐད་དུ་བཤད། དེའི་བདག་ཉིད དུ་འཇིག་རྟེན་ལ་མི་སླུ་བའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བཤད་དོ།།སླུ་བ་འདུས་བྱས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བདེན་པ་གསུམ་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པར་སྣང་བས་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་སླུ་བའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ བདེན་པར་རྣམ་པར་གཞག་གོ།

如果了悟诸法无生，则于无实法中何者是涅槃的无实法呢？这样就能轻易地断除对涅槃的执著。如是，进入见真实性而成为圣者的人，
由于正见世间和涅槃，无有增上慢心。意思是说，诸圣者通达无自性法而获得殊胜分别的人，于彼二者皆不执著、不分别。
因此，依凡夫分别而说有轮回和涅槃二者，所说有实法和无实法二者是不合理的。
如果不对圣者宣说轮回和涅槃二者，那么宣说四圣谛又如何合理？如果这些对圣者是真实的，那么称为'圣谛'是合理的。
如果这些与非圣者相关，那么称为'圣谛'就不合理。如果这样，八圣道分又如何合理？这些并非圣者本身的，这些名言是有漏的世间法。
因此，对于世间诸法，如实安住而不改变自性的安立，也可以称为'圣'。或者，能使人成为圣者的诸谛是圣谛。
凡有所缘者，其所缘有二种：即颠倒和不颠倒。其中颠倒是执著为乐等，因为即使在世俗中事物的自性也不是如此安住的。不颠倒是苦等，因为事物在世俗中以彼自性而有。
仅与此相关而称为'圣者名言'，同样称为'圣谛'。
涅槃是否也是世俗谛？是的，当有轮回的遍计时就有涅槃的遍计，因为二者都是世间名言。
因此，在《般若经》中说：'具寿罗睺罗，涅槃如幻如梦否？舍利子，即使有比涅槃更殊胜的法，我也说如幻。'
如果不是依于轮回的分别，则不会成为如幻。因此，涅槃也是遍计为世俗谛。
如果这样，为何说涅槃是胜义谛？因为以彼自性对世间不欺诳，故以世间名言说为胜义谛。
凡是欺诳的有为法，都不是胜义谛。三谛是有为相，因为对凡夫显现为有自性而欺诳，故安立为世俗谛。

།འོ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་དག་འདི་ལྟ་སྟེ། མི་སླུ་བའི་ཆོས་ཅན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འདི་ནི་བདེན་པའི་མཆོག་གཅིག་པུའོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ། ཇི་ལྟར་འདུས་བྱས་ལོག་པར་སྣང་བས་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་སླུ་བ་དེ་བཞིན་དུ་མྱ་ངན་ ལས་འདས་པ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ།རྟག་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་རང་གི་ངོ་བོར་གནས་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་འདུས་བྱས་ལྟར་སྐྱེ་བའི་ངོ་བོར་ནམ་ཡང་མི་སྣང་ངོ་། །དེ་བས་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་རྟག་ཏུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཉིད་དུ་གནས་པས་འཇིག་ རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བཤད་དོ།།འཕགས་པ་དོན་དམ་པ་གཟིགས་པ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ནི་འཁོར་བའམ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མི་དམིགས་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་ཡང་དག་མཐོང་བ་འཇིག་རྟེན་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་རློམ་སེམས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་གྲུབ་པོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་དོན་དམ་པ་གཟིགས་པ་ལ་གནས་པ་དག་འཁོར་བའམ་དོན་དམ་པ་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར། སྲིད་པ་དང་ནི་མྱ་ངན་འདས། །དེ་གཉིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྲིད་པ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་རྟེན་ཅིང འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པའོ།།དེ་དག་མེད་ན་དེའི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་ཤིན་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ། །མེད་པ་མཐོང་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ་རབ་རིབ་ཅན་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་ མཐོང་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།འཕགས་པ་རྣམས་ནི་དེ་ཁོ་ན་གཟིགས་པ་ཡིན་ཏེ། མེད་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་གཟིགས་པས་མི་འོས་སོ། །གལ་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཅི་ཡང་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་ན། འཕགས་པ་རྣམས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་བོ་ཞེས་རྣམ་པར་གཞག་ པ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན།སྲིད་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི། །མྱ་ངན་འདས་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །སྲིད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་ཐ་ སྙད་ཀྱི་བདེན་པ་དང་སྦྱར་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རང་གི་ངོ་བོར་གྲུབ་པ་ནི་གང་ཡང་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།ཇི་ལྟར་མི་རྟག་པ་ཉིད་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པ་དེ་དངོས་པོ་ལ་མ་ལྟོས་པར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པར་རྣམ་པར་ གཞག་མི་ནུས་པ་དེ་བཞིན་དུ་མཁས་པ་ཡང་སྒྱུ་མ་བྱས་པ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོ་ལ་མ་ལྟོས་པར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་གང་ཡང་ཡོངས་སུ་བརྟག་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།དང་པོ་སྐྱེས་པ་ཞིག་པ་ལ། །ཇི་ལྟར་འགོག་པ་བརྟག་པ་བཞིན། ། དེ་བཞིན་སྒྱུ་མ་བྱས་པ་ལྟར། །མཁས་པ་དག་གིས་འགོག་པར་དགོངས། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཇི་ལྟར་དངོས་པོ་སྐྱེས་པའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དེ་མེད་པར་གྱུར་པས་རྣམ་པར་གཞག་པས་རང་གི་ངོ་བོར་གྲུབ་པ་མེད་དོ། །ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་དངོས་པོ་ལ་མི་ལྟོས་པར་རང་གི་ངོ བོ་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་འཕགས་པ་ཡང་འགོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་རང་གི་ངོ་བོར་གྲུབ་པ་གང་ཡང་མི་དམིགས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྣམ་པར་དཔྱད་ན། སྒྱུ་མ་བྱས་པའི་གླང་པོ་ཆེ་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། ། དེ་ཡང་སྒྱུ་མ་བྱས་པ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་རྣམ་པར་གཞག་པ་ན། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་མི་རྟག་པ་ཉིད་རྣམ་པར་འཇོག་གོ། །དེས་ན་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གྲུབ་པོ། །དེ་ལྟར་ན་དངོས་པོའི ངོ་བོ་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་ནས་མི་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གདོན་མི་ཟ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ།

那么，世尊说'比丘们，这是这样的：涅槃是不欺诳法性，这是唯一的真实至上'，这是什么意思？就像有为法以虚妄相显现而欺诳凡夫们一样，涅槃并非如此。因为恒常安住于无生的自性中，所以它对凡夫们永远不会显现为如同有为法那样的生起自性。因此，涅槃恒常安住于涅槃性中，以世间言说称之为胜义谛。
安住于见胜义的圣者们不执著轮回或涅槃，因此成立'正见者无有世间和涅槃的执著'这一说法。为什么安住于见胜义的圣者们不会执著轮回或胜义呢？如是：
轮回以及涅槃，此二者皆非有。轮回是五取蕴，由于它们是缘起的缘故，如同影像一般无有自性。当它们不存在时，它们的无也极不存在，因此说'此二者皆非有'。
见无并非见真实，因为若是如此，则患眼翳等者也应成为见真实。圣者们是见真实者，以见无的自性而不应理。如果涅槃是完全无有，那么'圣者们证得涅槃'这种安立是什么意思呢？
遍知轮回即是所谓的涅槃。以不了知的方式遍知轮回自性无生，这本身就是一切相寂灭的自性，因此结合世俗谛而称为涅槃，应知并无任何以自性成立者。
如同无常性本身是无实体的自性，无有自性成就，离开事物就无法安立其以自性成就。同样，智者也不能离开如幻化事物而推测有任何自性成立的所谓涅槃。为了显示这一点：
'如同观察最初生起后灭的灭尽，智者们也如是观察如幻化物的灭尽。'如同已生事物的无常性因成为无而安立，无有自性成就。若是有，则应不依事物而见其自性。
同样，圣者也不见有任何自性成就的所谓灭尽。以智慧观察时，如同幻化大象一般无自性、本来不生者，即是涅槃。依止于如幻化这一点而安立涅槃时，以世间言说安立无常性。
因此成立轮回和涅槃无有自性。如是，应当确知遍知事物自性后的无所缘取即是涅槃。

།དེ་བཞིན་དུ་ན། རྣམ་པར་འཇིག་པས་འགོག་འགྱུར་གྱི་། །འདུས་བྱས་ཤེས་པས་མ་ཡིན་ནོ་། །དེ་ནི་སུ་ལ་མངོན་སུམ་འགྱུར། །ཞིག་ཅེས་པ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ། ། གལ་ཏེ་སྒྱུ་མ་བྱས་པ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའི་དུས་ན་སྐྱེ་བ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མ་ཡིན་གྱི། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་ངོ་བོའི་མཚན་ཉིད་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་དང་མི་ལྡན་པས་ཕྱིས་མི་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ དེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྙམ་དུ་སེམས་ན་གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་གྱུར་ན་དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོའི་མཚན་ཉིད་ཞིག་ནས་རྒྱུན་ཆད་པའི་ཚུལ་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གྱུར་ཏེ།འདུས་བྱས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་ནི་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་འདི་ཉིད་འདོད་པ་ཡིན་པས་ན་ཉེས་པ་ མེད་དོ་ཞེ་ན་ཡང་འདི་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་དེ་ཁོ་ན་མཐོང་བས་འགོག་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་དགོས་ན་འགོག་པ་དེ་ལྟ་བུ་དེ་ནི་ཕུང་པོ་མ་འགགས་པའི་ཚེ་ནི་མེད་པ། འགགས་ནས་ནི་སུ་ཡང་མེད་ན་འགོག་པ་དེ་སུ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར། ཕུང་པོའི་ རྒྱུན་ཡོད་པའི་དུས་ན་ནི་དེ་ཁོ་ན་མཐོང་བའི་དུས་གང་ཟག་འཕགས་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པས་འགོག་པ་དེ་མངོན་སུམ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་རིགས་སོ།།གལ་ཏེ་དེའི་ཚེ་དེས་ཅི་མཐོང་ན་དེའི་ཚེ་ཅི་ཞིག་དེ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར། བཤད་པ། མ་མཐོང་དུ་ཟིན་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་ པས་དེའི་རྣམ་པར་རིག་པས་མངོན་སུམ་དུ་ཞེས་གདགས་སོ།།གཞན་དག་གིས་ཀྱང་ཡུལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་མཐུན་པས་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་བསྟན་ཏོ། །འདི་ལ་ཡང་དེ་དང་མཐུན་པ་ཡོད་པས་དེ་མངོན་སུམ་ ཞེས་བྱ་བ་དེ་འགལ་བ་མེད་དོ།།སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བར་དངོས་པོའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་པས་དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་ཤེས་པས་རིག་པར་མི་རུང་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་ནི་མངོན་སུམ་ དུ་མི་འདོད་ན་འགོག་པ་ཤེས་པས་འགོག་པའི་བདེན་པས་ཇི་ལྟར་མངོན་སུམ་དུ་བྱ།སྡུག་བསྔལ་མི་སྐྱེ་ཙམ་ཡང་དངོས་པོའི་ངོ་བོར་མི་རུང་ངོ་། །གང་སྡུག་བསྔལ་མི་སྐྱེ་ཙམ་འགོག་པ་ཡིན་པར་མི་འདོད་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་མི་སྐྱེ་ཙམ་ལས་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་འགོག་པ་རང་ གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་བསྟན་པར་མི་ནུས་སོ།།འགོག་པ་ཤེས་པ་ཟག་པ་མེད་པ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་འདོད་ན། དེ་ཡང་དེ་ལྟར་གྱུར་པས་དེ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་འགོག་པ་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དེས་ཡོངས་སུ་བཅད་པའི་འགོག་པ་ཡང་འགགས་ པས་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་ཁྱོད་ཀྱི་གཞུང་ལྟར་ན་ཀོ་བུམ་པ་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་དུ་མི་འདོད་ན་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་བུམ་པ་མངོན་སུམ་དུ་མི་རུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་འགོག་པ་ཡང་མི་འགྱུར་རོ།།རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་བླ་མས་བསྟན་པ་ལས་སྐྱེས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་མ་འདྲེས་པ་ གཅིག་ཏུ་ཡུལ་སྒྲོ་བཏགས་པ་མེད་པ་དོན་ཙམ་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་འགག་པ་ལ་མི་སྲིད་དོ།།རང་གི་མཚན་ཉིད་དངོས་པོར་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གོམས་པར་བྱས་ན་ནི་རིམ་གྱིས་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་ཞེས་གྲགས་ཏེ་། རྣམ་པར་མི་ རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེའི་གཟུང་བའི་དངོས་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་སྒྲོ་བཏགས་པ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་ན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ནའོ།།འདི་ལྟར་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་ན་ཐོག་མ་དང་ཐ་མའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་སྟོང་པ་དངོས་པོ་ཙམ་ཁོང་དུ་ཆུད་དོ།

同样地，由于毁灭而成为灭，并非由于认知有为法。彼灭对谁成为现量？彼灭是何等性？如果像幻化一样，在一切法不可得时无生，那并非是涅槃；而是色等自性相、事物自性、因缘业及烦恼不相应故，后不生起，彼即是涅槃。若作是念，若如是，则以事物自性相灭尽断绝的方式成为涅槃，而非由遍知有为法。若说正是所欲故无过失，然此亦不应理。如是，应当由见真实而现证灭，然如是之灭，在蕴未灭时则无，灭后则无有任何人，此灭于谁成为现量？在蕴相续存在之时，由于有见真实时的圣者舍利子等补特伽罗，故说彼灭为现量是合理的。
若问彼时见何？彼时何者于彼成为现量？答：纵然未见，由识了知其相而假立为现量。其他论师亦说，由与境自相之相相应，显现为青等之其他识亦是现量。于此亦有与彼相应，故说彼为现量不相违。若说苦灭成为现量，由于承许事物自相是现量境，则不应以现量识了知无事，苦灭非是现量所欲，则由灭智如何现证灭谛？苦不生仅是亦不应成为事物体性。
虽不承许仅是苦不生为灭，然不能说明异于仅是苦不生之外的自性成立的灭。若承许无漏灭智为现量，彼亦如是故彼非成现量。若灭智成为现量，则尔时所遍知之灭亦灭故，依汝宗义，如不承许瓶智为现量则瓶不应如青等成为现量，如是灭亦不成。瑜伽师由上师教授所生、不杂分别、专一、无增益境、见唯义者，于灭亦不可得。
凡是自相实有者，若由共相修习，则渐次修习所生智慧生起，如是所说。彼无分别智所取事物，由无增益体性故唯是自相。如是通达无常性时，通达以始终边际空性之唯事。

།དེ་བས་ན་དེ་ཡང་ཡུལ་གྱི་རང་གི་ མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཙམ་ལ་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་མངོན་སུམ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན།འོན་ཀྱང་དཔྱོད་ན་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པར་ཁས་བླངས་པས་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ལ་སྒོམ་པའི་སྦྱོར་བ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོའི་ཡུལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་མི་ འཐད་དེ།ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དེའི་ཚིག་དེ་འབྲེལ་པ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་གྱིས་ཀྱང་འགོག་པ་ལ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལྡོག་པའི་ངོ་བོའི་དངོས་པོའི་བག་ཙམ་ཡང་མེད་པས་འགོག་པ་ཤེས་པའི་མངོན་སུམ་དུ་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་གསུང་རབ་ལས་སྡུག་བསྔལ་ མི་སྐྱེ་བར་ཤེས་པ་ནི་མངོན་སུམ་མོ་ཞེས་འབྱུང་བས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ངོ་བོ་དེ་ལ་ཤེས་པས་སྐྱེས་པར་བྱེད་མི་སྲིད་དེ།གདོན་མི་ཟ་བར་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་གལ་ཏེ་དམིགས་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ན་ནི་ཤེས་པ་དེ་དམིགས་པ་ཇི་ལྟ་བ་ བཞིན་པས་ཞུགས་པར་རུང་ངོ་།།འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུས་མངོན་སུམ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །འདི་ལྟར་མགྲོན་པོ་ཞིག་གིས་རང་གི་མདུན་ལོགས་ན་ཡུལ་ཆུ་རབ་ཏུ་དྭངས་པ་ཆེན་པོས་གང་བ་འདྲ་བ་ཞིག་རྒྱང་རིང་པོ་ནས་མཐོང་བ་དང་། དེ་རྒལ་བར་འདོད་ལ་ཉམས་ཀྱིས་མི་ ནུས་ཤིང་སྐྲག་པས་ཡུལ་ནས་འོངས་པའི་ཞིང་པ་ཞིག་ལ་ཆུ་འདི་ཇི་ཙམ་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་།དེས་དེ་ལ་འདི་ན་ཆུ་ག་ལ་ཡོད་ཆུ་འདྲ་འདི་ནི་སྨིག་རྒྱུའོ། །དེ་སྟེ་ངའི་ཚིག་ལ་ཡིད་མི་ཆེས་ན་དེར་སོང་ལ་ལྟོས་ཤིག་དང་ངའི་ཚིག་ནི་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ན། དེ་ཆུ་མེད་པར་ བསྟན་པས་རང་གི་ཚིག་ཀྱང་མགྲོན་པོ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་དུ་མེད་པ་དང་མི་དམིགས་པ་ཡང་འཇིག་རྟེན་མངོན་སུམ་ཞེས་ཐ་སྙད་འདོགས་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པས་མི་དམིགས་པའི་ཤེས་པ་ལ་མངོན སུམ་ཞེས་བྱ་བ་འགལ་བ་མེད་དོ།།ཤེས་པ་བྱེད་པར་གྱུར་པ་གང་གིས་དངོས་པོ་གང་གི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་དེ་དེའི་མངོན་སུམ་ཞེས་བྱ་བས་ན་ལུང་དེ་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཕུང་པོའི་རྒྱུན་ཆད་པའི་ངོ་བོ་ལ་ནི་གང་ཡང་མེད་ན་འགོག་པ་དེ་སུ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་ འགྱུར་རོ།།གང་སྐྱེ་བ་ཟད་དོ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པར་བསྙེན་ཏོ། །བྱ་བ་བྱས་སོ། །འདི་ལས་སྲིད་པ་གཞན་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་སྐྱེ་བ་ཟད་པའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། དངོས་པོ་འགའ་ཞིག་སྐྱེ་བ་མེད་ན་དངོས་པོ་ཟད་དོ་ཞིག་གོ། །ཡང་མི་སྐྱེའོ་ཞེས་ བྱ་བར་ཡང་འགྱུར་ན།ཇི་སྲིད་དུ་དེའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་འཕངས་པའི་ཕུང་པོའི་རྒྱུན་འབྱུང་བ་དེ་སྲིད་དུ་དེ་ལ་སྐྱེ་བ་ཡོད་པས་ན་དེ་ཟད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མི་ནུས་སོ། །འདི་ལས་སྲིད་པ་གཞན་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ལས་དྲངས་ཏེ། གལ་ཏེ་མ་འོངས་པའི་སྐྱེ་བ་མ་མཐོང་བས་དེ་སྐད་ཅེས་ བྱའོ་ཞེ་ན།ཡང་དེ་ལྟ་ཡིན་དུ་ཟིན་ན་དེའི་དུས་ན་དེའི་། གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་མ་འགགས་ན། །ཉོན་མོངས་ཟད་ཀྱང་འདས་མི་འགྱུར། །མདོ་ལས་ནི་ཕུང་པོ་འགགས་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་འདི་མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་རབ་ཏུ་བཏང་བ་བྱང་བར་གྱུར་པ་ ཟད་པ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་འགོག་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ནུབ་པ་སྡུག་བསྔལ་གཞན་གྱིས་མཚམས་མི་སྦྱོར་ཞིང་ཕྱིས་མི་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཞི་བ།དེ་ཉིད་གྱ་ནོམ་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཕུང་པོ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་བཏུང་བ་སྲིད་པ་ཟད་པ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་འགོག་པ་མྱ་ངན་ ལས་འདས་པའོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་མདོ་སྡེ་ལས་སྡུག་བསྔལ་འདི་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་ནི་ད་ལྟར་ཉིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་ནས་ནུབ་པར་གྱུར་པའི་བར་དུ་གསུངས་སོ།

因此，这也是境的自相，所以如同缘取仅仅是蓝色等的识一样是现量。然而，经过观察，既然承许自相和共相是不同的，以共相的行相修习瑜伽所成就的本体之境不应是自相，因为会有太过遍的过失，所以他的这些话是没有关联的。
虽然如此，在灭中连苦的止息本体的事物的一点也没有，所以了知灭怎么会成为现量呢？因此，经典中说'了知苦不生是现量'，对于无生的本体，以识来产生是不可能的，必定会成为无生的方式。
如此，如果所缘如同识也是无生的本体，则此识可以如实趣入所缘。世间上也以这种方式称为现量。
比如，一个旅人从远处看到自己前方似乎有清澈的大水充满的境，他想要渡过却因为害怕而无法渡过，于是向一个从那地方来的农夫询问'这水有多深'，农夫对他说'这里哪有水，这个像水的是阳焰。如果你不相信我的话，你去那里看看，我的话就会成为现量'。
通过显示无水，自己的话对旅人也成为现量。同样，无和不可得在世间上也安立为现量的名言，因此以世间的世俗谛，对不可得的了知称为现量并不相违。
由于能了知的识对某事物如实地决定其义，称为彼之现量，所以此教证是合理的。
其中，对于蕴的相续断绝的本体，若什么都没有，则此灭对谁成为现量呢？
'生已尽，梵行已立，所作已办，不受后有'，对此，了知生尽也不应理。若某事物无生，则事物已尽，也将成为不再生。只要由其因缘所引发的蕴的相续生起，则彼有生，所以不能通达其已尽。
从'不受后有'这句话推知，如果说是因为未见到未来的生而如此说的话，即便如此，在那个时候，其若蕴未灭，烦恼虽尽也不会成为涅槃。
经中说蕴灭则为涅槃：'此苦已完全断除、已舍弃、已消失、已尽、已离贪、已灭、已寂灭、已没入，不与其他苦相连，之后不再生起，即是寂静，即是殊胜，也就是舍弃一切蕴、尽有、离贪、灭、涅槃。'
其中，经典中以'此苦'这个词是就现在的苦而言，从'完全断除'到'已没入'都是这样说的。

།མ་འོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ གཞན་གྱིས་མཚམས་མི་སྦྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཟད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ནི་ད་ལྟར་ཉིད་ཀྱི་མི་སྐྱེ་བར་བསྟན་པའོ།།འདི་ལས་སྲིད་པ་གཞན་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ནི་མ་འོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་སྦྱར་བར་ངེས་སོ། །ད་ལྟར་གྱི་དུས་ན་ཡང་དེའི་ ཕུང་པོ་དེ་དགག་པ་མེད་ན་ནི་དེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་མི་མཐོང་།གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་སྐྱེ་བ་མེད་པ་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་ན་སྐྱེ་བ་དེ་མི་དམིགས་པས་སྡུག་བསྔལ་ཟད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན། གཞན་དེ་དག་ནི་དེ་ལྟར་མི་འདོད་པས་དེའི་ཚེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་མི་ འགྱུར་རོ།།ཅི་སྟེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་གཉིས་སུ་གསུངས་ཏེ་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་དང་། ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ་དེའི་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་ནི་ཕུང་པོ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །ཉོན་མོངས་པའི་འཆིང་བ་ལས་གྲོལ་བ་ཡིན། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པ་ནི་ཕུང་པོའི་རྒྱུན་ཆད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་ཕུང་པོ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་འཆིང་བ་སྤངས་ཀྱང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་མི་འདོད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན་ནི་འོ་ན་མདོ་སྡེ་ལས་རྗེས་བཟླས་ཞེས་བྱ་བའི་མདོ་སྡེ་འདི་ནི། ཤཱ་རིའི་བུ་ཡིས་མྱ་ངན་འདས། །མངོན་སུམ་བྱས་ནས་བཤད་པ་ཡིན། །ཞེས་འབྱུང་བ་ཇི་ལྟར་བཤད། དེ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པར་ངེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་བྲལ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ན་ཡང་གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ཡིན་དུ་ཟིན་ན་གང སྡུག་བསྔལ་འདི་མ་ལུས་པར་སྤངས་ཤིང་རབ་ཏུ་བཏང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་བཤད་པར་མི་འགྱུར་གྱི།གལ་ཏེ་ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་ནས་ནུབ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་དེ་སྐད་གསུངས་པའི་རིགས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་བསྡུས་པར་མངོན་ཏེ།འདིར་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་སུ་གཞག་པའོ། །གལ་ཏེ་དེ་སྐད་བྱུང་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྤྱིར་སྨོས་པའི་སྒྲ་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་བྱ་བའང་ ཡོད་དེ།འདི་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཉིད་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་ན་ཡང་ཅིའི་དོན་དང་སྦྱར་དུ་རུང་བ་མེད་ན་ནི་དེ་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་ནམ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་སྐྱེ་བ་མེད་པར་མཐོང་བ་སྲིད་པ་དེ་ན་སྤྱིའི་སྒྲ་ཕྱོགས་ གཅིག་ལ་འཇུག་ཅེས་བྱར་མི་རུང་ངོ་།།དེ་སྟེ་ཡང་ཕུང་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མི་གཏོང་ལ་དོན་འདི་ཁས་མི་ལེན་ན་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེའི་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དེའི་ཚེ་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ངོ་བོ་མྱ་ངན་ ལས་འདས་པར་མི་འདོད་ན་དེའི་ཚེ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་བཅིང་བ་བཅད་པས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་གྱུར་ཀྱང་དེའི་ཚེ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཡོད་པར་དམིགས་པ་དང་།དེ་ལ་དམིགས་པས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དེས་རྣམ་ པར་གྲོལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་འཐོབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།དེ་བས་ན་དེའི་དུས་ན་གྲོལ་པར་ཁས་བླང་དུ་མི་རུང་ངོ་། །ཕུང་པོ་རྣམས། གང་ཚེ་དེ་ཡི་དེ་འགགས་པ། །དེ་ཡི་ཚེ་ན་གྲོལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱར་མི་རུང་ངོ་། །ཕུང་པོ་དམིགས་པས་རྒྱུ་དེ་ལས་བྱུང་བ་ཉོན་མོངས་པ་ རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཕུང་པོ་རྣམས་འགག་པ་དེ་ཡང་མི་སྲིད་དོ།།ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཡོད་ལ། རྒྱུ་དེ་ལས་བྱུང་བའི་ལས་ཀྱིས་འཕངས་པ་ཡང་ཡོད་ན། རྒྱུ་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་ལས་བྱུང་བའི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུན་མཐར་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དེའི་ཕུང་པོ་རྣམ་པར་ ཆད་པའི་མཚན་ཉིད་ཐར་པ་མི་སྲིད་དོ།

就未来的痛苦而言，从'其他痛苦不相连'这句话到'涅槃已尽'这句话，是说明现在不生。'不知有其他轮回'这句话，确定是与未来的痛苦相连。在现在时，如果他的蕴不被遮止，则不见其涅槃。如果见到痛苦的本性无生时，由于不见彼生，则成为痛苦灭尽，然而其他人不如是承许，故彼时不成为涅槃。
如果认为世尊说涅槃有二种，即有余依涅槃和无余依涅槃，其中有余依涅槃仅是蕴而已，从烦恼束缚中解脱。无余依涅槃是蕴相续断绝的特征，因此虽然在有蕴的涅槃中断除了贪等束缚，但不承认为涅槃。那么经中所说'随诵'经云：'舍利子已证得涅槃，现前作如是说。'如何解释？
如果说这是就现前无烦恼而说的，而非离蕴，那么若是如此，就不应说'此痛苦已全部断除并舍弃'等这些话，而应该说'彼等烦恼已全部断除乃至灭尽'。'痛苦'一词显然包含了五取蕴，此处痛苦、集、世间等是五取蕴的异名。
即使有此说法，一般所说的声音也可用于一部分，如说烦恼本身称为痛苦。然而，如果没有任何可以相应的义，虽然可能如此，但当见到五取蕴的本性无生时，一般的声音不应用于一部分。即使不放弃对蕴的执著，不接受此义，如是则其烦恼无生的特征也不成为涅槃。
如果不承认彼时痛苦无生的本性为涅槃，则彼时虽然断除贪等束缚而成无烦恼，但由于见到有身见等因存在，缘于彼而生起贪等，因此也不能获得解脱，所以不应承认彼时解脱。诸蕴'何时彼之彼灭，彼时即得解脱'是不应理的。
由于缘蕴而从彼因所生的烦恼相续不断，故其诸蕴的灭也不可能。烦恼存在，由彼因所生的业所引也存在，由烦恼和业之因所生的生相续无有穷尽，因此以诸蕴断绝为相的解脱是不可能的。

།དེ་བས་ན་སྐྱེ་བ་ཟད་དོ་ཞེས་པ་མ་འོངས་པའི་ཕུང་པོ་དང་སྦྱར་བའི་ཤེས་པ་དེ་ཡང་མི་སྲིད་པས་ཞིག་ཅེས་པ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་དེ་ལྟར་ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་རིགས་པས་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡེ་མི་ སྲིད་པར་བསྟན་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་བ་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་སྲིད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།མ་རིག་རྐྱེན་གྱིས་བྱུང་བ་ལ། །ཡང་དག་ཤེས་པས་རྣམ་བརྟགས་ན། །སྐྱེ་བ་དང་ནི་འགག་པའང་རུང་། །གང་ཡང་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །མ་རིག་པ་ཡི་ རྐྱེན་གྱིས་བྱུང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་མ་རིག་པ་ནི་འདུ་བྱེད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་གྱིས་མངོན་སུམ་དང་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པའི་རྐྱེན་ཏོ། །མ་རིག་པའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པའི་དོན་གལ་ཏེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་གྲུབ་པར་གྱུར་ན་དེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་མ་རིག་པ་ལ་མི་ལྟོས་སོ།།རང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་སྒྲིབ་པ་མུན་པ་མེད་ན་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་དམིགས་སོ། །རྐྱེན་གྱི་བྱེ་བྲག་དག་དང་ལྡན་པས་རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་སྐྲ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོར་ཤེས་པ་ནི་ ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་རང་གི་ངོ་བོ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ།རྣམ་པར་བྱང་བའི་མིག་ཅན་དག་ལ་ནི་སྣང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ནི་སྒྲ་ཡང་དག་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཡོད་པར་གཞག་མི་ནུས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པ་འདི་ དག་ཀྱང་གལ་ཏེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་གྲུབ་པར་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་བདེན་པའི་དོན་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ལས་སྐྱེས་པ་འཕགས་པ་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རང་གི་མཚན་ཉིད་གཞིག་ཏུ་མི་རུང་བ་གཟིགས་པས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་དང་བཅས་པ་བཞིན་དུ་དམིགས ཤིང་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བའི་རིགས་ན་མ་རིག་པ་འགགས་པས་འདུ་བྱེད་འགག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་དེ་ལྟར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བ་ན་རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་དམིགས་པའི་སྐྲ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ལྟར་རང་གི་མཚན་ཉིད་མི་སྣང་བས་ རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་གཞག་མི་ནུས་སོ།།ནམ་ཞིག་འདི་ལྟར་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པ་ལ་རབ་རིབ་མེད་པ་ཅན་རྣམས་ལྟར་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བརྟགས་ན་དེ་རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་དམིགས་པའི་སྐྲ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ ཀྱི་དུས་ན་འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་བ་འགག་པ་གང་ཡང་ངེས་པར་མི་དམིགས་སོ།།རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་ཡི་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་མི་དམིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དུས་ན། མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་མྱ་ངན་འདས། །བྱ་བ་བྱས་པའང་དེ་ཉིད་དོ། །ཚེ་འདི་ཉིད་ ལ་རྣལ་འབྱོར་པ་དེའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དུས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ།།བྱ་བ་བྱས་པ་ཉིད་ཁོ་ན་བྱ་བ་བྱས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་མི་དམིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ ཀྱི་དུས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་བྱ་བ་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ།ལུང་དག་ལས་དགེ་སློང་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་འཕགས་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ ཏེ།མདོ་འདི་བཤད་དོ་ཞེས་འབྱུང་བ་དེ་ཉིད་དེའི་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་པར་བལྟའོ། །སྐྱེ་བ་ཟད་དོ། །ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་བསྙེན་ཏོ། །བྱ་བ་བྱས་སོ། །འདི་ལས་སྲིད་པ་གཞན་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེ་ཡང་བྱ་བ་བྱས་པ་འདི་ཉིད་ཡིན་ པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ།དེ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་སྐྱེ་བ་མེད་པའོ།

因此说'生已尽'这句话，是说与未来的蕴相关的认知也不可能存在，那么'灭'是什么意思呢？因此，如此所说的道理，对于主张自性存在者来说，解脱完全不可能。为了说明在空性见中解脱是可能的，所以说：
'由无明缘所生，以正确智慧观察时，生与灭都不可得。'
关于'由无明缘所生'，无明是行、识等的直接和间接的缘。由无明缘所生的行等义，如果是以自相成立的话，由于是以自相成立，就不依赖于无明。以自相成立的瓶子等，在没有遮蔽自性的黑暗时是非常明显可见的。具有特殊缘的眼翳者所遍计的发等事物的认知，越来越显现为无自性，因为在具有清净眼者前是不显现的。如此观察，以自相成立就如同正确的声音等一样是不能成立的。
同样，这些行等如果是以自相成立的话，那么从抉择真理而生的圣者正智者们也应该见到不可破坏的自相，如同见到有显现的瓶子等一样成为所缘境，但'无明灭则行灭'这样的说法就不应该成立。
因此，当正智生起时，如同眼翳者所见的发等这些一样，自相不显现，所以不能建立有自相。某时如此，对于由无明缘所生的行等，如同无眼翳者一样以正智观察时，则如同眼翳者所见的发等一样，在正智时任何行等的生灭都决定不可得。
当缘起的生灭不可得的智慧生起时，'现法涅槃，所作已办'。在此生中，瑜伽行者一切法不可得的智慧生起时，即是现法涅槃。所作已办即是所作已办。
应当了知，生灭不可得的智慧生起时即是现法涅槃和所作已办。如经中所说'比丘现法涅槃'，以及圣者舍利子现证涅槃后宣说此经，应视为他的现法涅槃。
所说的'生已尽，梵行已立，所作已办，不受后有'，也应了知即是此所作已办，这是缘起无生。

།ཅི་སྟེ་ཞེས་པ་འདི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་མི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ཁོ་ན་བོར་ཏེ། དམིགས་པའི་དངོས་པོ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཞིག་ཡོད་པར་ཡོངས་སུ་རྟོག་ན་ དངོས་པོ་རྣམས་ནི་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་དེ་ངེས་པར་དེས་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཡོངས་སུ་གཅད་དགོས་པར་འགྱུར་ཏེ།ངོ་བོ་གཞན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་གཞན་ཡོངས་སུ་གཅད་པར་མི་ནུས་སོ། །སྔོན་པོའི་ངོ་བོ་ཤེས་པས་སེར་པོ་ཡོངས་སུ་གཅོད་མི་ནུས་ པ་དེ་བཞིན་དུ་འདི་ལ་ཡང་།ཆོས་ཤེས་དེ་ཡི་འོག་ཏུ་ནི། །འདི་ལ་བྱེ་བྲག་དབྱེ་ཡོད་ན། །ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་དངོས་ལ་ཡང་། །གང་གིས་སྐྱེ་བར་རྣམ་བརྟགས་པ། །རྣམ་པར་མི་མཁས་དེ་ཡིས་ནི། །རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་དོན་མ་མཐོང་། །དེ་ལ་ཆོས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་མྱ་ངན་ལས་ འདས་པ་ལ་བྱའོ།།དེ་ཡང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། མདོ་སྡེ་ལས་ཀྱང་སུས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་མཐོང་བ་དེས་ཆོས་མཐོང་ངོ་ཞེས་ཇི་སྐད་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དེ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐ་མི་དད་ པའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པར་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཆོས་ཤེས་པའོ།།ཆོས་ཤེས་པས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་བསྟན་བཅོས་ལས། གང་དང་གང་དག་རྟེན་འབྱུང་བ། །དེ་དག་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཞི། །དེ་ལྟ་བས་ན་སྐྱེ་བ་དང་། ། སྐྱེས་པ་ཉིད་ནི་ཞི་བའོ། །ཞེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་དང་། །སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་དོན་དུ་གསུངས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་ཡང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཡིན་པས་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པའོ། ། གང་གིས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེ་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། གཉི་ག་ཡང་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་ཡང་འཁོར་བ་ལས་ནི་མྱ་ངན་འདས། །བྱེ་བྲག་དབྱེ་བ་ཅུང་ཟད་མེད། །མྱ་ངན་འདས་ལས་འཁོར་བ་ཡང་། །བྱེ་བྲག་དབྱེ་བ་ཅི་ཡང་མེད། །མྱ་ངན་འདས་ཀྱི མཐའ་འདི་ནི།།འཁོར་བའི་མཐའ་ཡང་དེ་ཡིན་ཏེ། །དེ་གཉིས་ལ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་། །བྱེ་བྲག་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའང་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །མཐའ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་མཆོག་ཏུ་བྱུང་བའོ། །མཆོག་ཏུ་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་མཐའི་རང་བཞིན་ནི་གཉི་ག་ཡང་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པས་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གཉིས་གཅིག་གོ།།དེ་བས་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལ་ཡང་ཆོས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་མཐོང་བས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་མཐོང་བས་ན་སུས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་མཐོང་བ་དེས་ཆོས་མཐོང་ངོ་། །ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐ་མི་དད་པས་ན་མཐོང་བས་སངས་རྒྱས་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་སྐྱེ་བ མེད་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཆོས་ཤེས་པས་རྟེན་བདེན་པ་གསུམ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་སྐྱེས་ལ།མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་མཐོང་བས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་གཅིག་ཏུ་ཟད་དོ། །དེ་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལ་དམིགས་པའི་ ཆོས་ཤེས་པ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་འགག་པ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་གང་ཡིན་པའི་བདག་ཉིད་དེ་སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་སོ།།ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཀུན་ འབྱུང་བ་ཤེས་པའོ།།རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་འགག་པ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་མ་ཡིན་པ་འདི་ནི་འགོག་པ་ཤེས་པའོ།

如果舍弃缘起生灭不可得的特征之真实性，而遍计有所缘之事物自相本性的存在，由于诸事物是互异的自性，则必须由此差别而遍断，因为了知其他本性不能遍断事物的其他本性。如同了知蓝色的本性不能遍断黄色，
同样在此，法智之后，若于此有差别分，乃至于极微细事物，由何而观察生起，彼等不善巧者，未见缘起义。此中'法'之声词是指涅槃。彼亦不异于缘起自性，如经中所说：'若见缘起，彼即见法。'
缘起与涅槃无别自性，遍断的智慧即是法智。以法智通达缘起义，如论中说：'若法从缘起，彼等自性寂，是故生及已，生性皆寂灭。'
此中已生及生，自性无生，说为缘起义。苦亦是缘起，故自性无生。凡是自性无生者即是涅槃，二者皆无生故。如是说：'轮回异涅槃，无有少差别，涅槃异轮回，亦无少差别。涅槃之边际，即轮回边际，彼二者之间，无有细微别。'
'边际'之声词是指最胜。'最胜'即是究竟，因为凡夫行境之边际自性，二者皆无生故，自性无生，故轮回与涅槃二者为一。
因此，由于与涅槃无别，故缘起亦称为法。由见彼故亦见涅槃，故谁见缘起即见法。由法性与佛世尊无别，故见即是见佛。
如是，缘起无生所缘之法智，见三谛缘起自性无生，涅槃亦是彼之自性，由见故现证唯一。其中缘起所缘之法智，遍断苦之无生无灭性者即是遍知苦。
遍断业与烦恼之生灭无性者即是知集。非遍断缘起生灭无性者即是知灭。

།ལམ་གྱི་བདེན་པ་ཡང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཡིན་པས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་འགག་པ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལམ་ཤེས་པའོ།།དེ་ལྟར་ན་ཆོས་ཤེས་པས་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་མཐོང་བས་སྔོན་མ་མཐོང་བའི་བལྟ་བར་བྱ་བ་གཞན་མི་སྲིད་དོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་མཐོང་བའི་ལམ་སྐད་ཅིག་མ་བཅོ་ལྔར་ཇི་ལྟར་གཞག་།སྡེ་པ་ཁ་ཅིག་ནི་མཐོང་ བའི་ལམ་སྐད་ཅིག་མ་བཅོ་ལྔར་མི་འདོད་ཀྱི།མངོན་པར་རྟོགས་པ་གཅིག་ཏུ་ཟད་པར་འདོད་དོ། །དེ་དག་གི་འདོད་པ་དང་བཤད་པ་འདི་མི་འགལ་ལོ། །གང་དག་སྐད་ཅིག་མ་བཅོ་ལྔར་འདོད་པ་དེ་དག་གི་ལྟར་ཡང་དེ་ལྟ་བུས་གདུལ་བའི་སྐྱེ་བོ་ལ་དེ་བསྟན་པས་ཕན་ གདགས་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ཆར་ཕྱེ་སྟེ།ཆ་བཅོ་ལྔར་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་ལམ་སྒོམ་པ་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་པ་དེ་ཅི་ལྟ་བུར་ཐར་པར་འདོད་པ་རྣམས་ལམ་རྣམ་པ་གཞན་དག་གིས་དེ་ཁོ་ན་ཤེས་པ་ལ་འཇུག་པ་གོམས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདི་ཡང་ ཡོངས་སུ་བརྟགས་ནས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཉིད་དེ།དེ་ཁོ་ན་ནི་ངོ་བོ་གཅིག་པུར་ཟད་དོ། །ཅི་སྟེ་ཁྱད་པར་དུ་དབྱེ་བའི་རྣམ་པ་དངོས་པོ་གཞན་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་གཟུང་བ་ཞིག་ཡོད་ན་ནི། དེའི་ཚེ་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་མ་བཅད་པ་ཡོངས་སུ་བཅད་དགོས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་ ཤེས་པ་དེའི་འོག་ཏུ་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཡོངས་སུ་གཅད་པར་བྱ་བ་བྱེ་བྲག་དབྱེ་བ་ཞིག་ཡོད་ན་ནི་དེའི་དམིགས་པ་གཞན་དུ་བརྟགས་པས་དེས་དེའི་ངོ་བོ་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཡོངས་སུ་གཅད་དགོས་པས་མི་མཁས་པ་སུས་དངོས་པོ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་ལ་རང་གི་ངོ་བོར་སྐྱེ་བར་རྣམ་པར་བརྟགས་པས་ཀྱང་རྟེན ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་དོན་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་རོ་གཅིག་པའི་དོན་མི་ཤེས་པ་ཡིན་ན་རགས་པ་ས་ལ་སོགས་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས།དེ་ལྟར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་དོན་དེ་མཚན་ཉིད་གཅིག་ཏུ་མཐོང་སྟེ། རིམ་གྱིས་གོམས་པར་བྱས་ནས་མ་རིག་པ་མ་ལུས་པར་འགགས་ཏེ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་པ་ལ་གནས་པ་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་བྱ་བ་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བར་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་ཁྱོད་ཀྱི་གཞུང་ལྟར་ན། ཉོན་མོངས་ཟད་པའི་དགེ་སློང་གི་།འཁོར བ་གལ་ཏེ་རྣམ་བཟློག་ན།།རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་། །ཅི་ཕྱིར་དེ་ཡི་རྩོམ་མི་བཟད་། །གལ་ཏེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་བཟློག་ན་ལས་ལྡོག་སྟེ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དུ་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་འཁོར་བར་འཇུག་པ་དང་སྐྱེ་བ་དང་འཆི་བ་གཅིག་ནས་ གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུན་ལྡོག་ན་དེ་ལྟ་ན་ནི་དེ་རྩོམ་པ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་མ་གསུངས་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྩོམ་པ་མ་གསུངས་སོ།།ཞེས་འདི་ལ་ཁྱོད་ཀྱི་ཕུང་ པོའི་རྒྱུན་དེའི་རྩོམ་པ་ཐ་མ་བཞིན་དུ་བརྗོད་དགོས་པར་འགྱུར་རོ།།མི་མཁྱེན་ཏེ་མ་གསུངས་སམ་གཞན་ཞིག་གི་ཕྱིར་མ་གསུངས་ཞེས་བྱ། འདི་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་མི་མཁྱེན་ནི་མི་སྲིད་དོ། །གཞན་ཞིག་གི་ཕྱིར་མ་གསུངས་ཞེས་བྱར་ ནི་དེ་ཡང་མི་རིགས་སོ།།ཟོ་ཆུན་བརྒྱུད་མོའི་འཁྲུལ་འཁོར་ལྟར་ཐོག་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་གསུངས་ཞེས་བྱར་ནི་གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་ཟོ་ཆུན་བརྒྱུད་མོའི་འཁྲུལ་འཁོར་ལྟར་ཐོག་མ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེའི་ཐ་མ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པའི་དཔེ་ལ་ཡང་དེ་སྐད་ཅེས་ བརྗོད་པར་བྱའོ།།ཟད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད་པས་ཐ་མ་ཡོད་པ་སྐད་བྱ་ན་ནི་དེའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མི་མཁྱེན་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ། མི་མཁྱེན་མི་སྲིད་པས་རྩོམ་པ་ཡང་བསྟན་དགོས་སོ།

由于道谛也是缘起，所以无自性生灭，完全决定这一点就是道智。如此，由于法智在一刹那中见到缘起，故而不可能有其他未见过的所观。
如果这样的话，见道十五刹那如何安立？有些部派不承认见道有十五刹那，而是主张仅有一个证悟。他们的主张与此解释并不相违。
对于那些承认十五刹那的人来说，为了利益如是所化众生，将一个本质的智慧分为多分，安立为十五分。
如果这样的话，第十六种修道是什么样的呢？为了使希求解脱者以其他道相修习悟入真实，这也是经过观察而安立的，真实仅是一个本质而已。
如果有以其他智所取的差别分类实体，那么此时就需要完全决定未决定的行相。如果在法智之后有需要特别决定的差别分类，那么由于观察其他所缘而需要特别决定其本质，所以即使是愚者以观察极细事物自性生起，也不知缘起义无自性生且一味之义，更何况粗大的地等。
如是见到缘起义一相，次第修习后，无明完全灭尽，安住于缘缘起自性所缘的智慧，安立为现法涅槃和所作已办，而非其他。
如果按照你的论典：'若灭尽烦恼比丘的轮回得以遮除，为何诸圆满佛陀不说其生起？'如果以智慧遮除烦恼则业得遮除，由于不具因缘，无始以来轮回中的流转、生死相续，以自相成立的色等自性相续若得遮除，那么诸圆满佛陀未说其生起，以这样的理由，世尊未说生起。对此，你应该像说最后蕴相续那样说其生起。
是不知而未说还是因为其他原因未说？对此，由于承许世尊是一切智者，不可能不知。说是因为其他原因未说也不合理。
说是因为如水磨相续的机轮无始而未说的话，如果这样，如同水磨相续的机轮无始一样，其终际也应无有，对于轮等譬喻也应如是说。若说由于说'将灭尽'而有终际的话，则由此因世尊佛陀应有不知，由于不可能不知，所以也应该宣说生起。

།མ་བསྟན་ན་ཡང་རིགས་པ་འདི་དང་སྦྱར་ན་མེད་དུ་མི་རུང་སྟེ་ དེ་བས་ན།རྩོམ་པ་ཡོད་ན་ངེས་པར་ཡོང་། །ལྟ་བར་གྱུར་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན། །རྩོམ་པ་ཡོད་པར་བརྟགས་ན་ནི། །འཁོར་བ་ཐོག་མ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །ཐོག་མ་ཡོད་པ་ཅན་དུ་གྱུར་ན་ནི་རྒྱུ་མེད་པར་སྨྲ་བ་ཁས་བླངས་པས་ལོག་པར་ལྟ་བ་ཉིད་ དུ་འགྱུར་རོ།།རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་སྨྲ་བ་ལ་ནི་ཉེས་པ་འདི་མེད་དོ། །སུ་དངོས་པོ་རྣམས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་འདོད་པ་དེ་ནི་དེ་དག་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་སྐྱེས་པར་འདོད་པས་དེ་དག་གི་ཐོག་མའམ་ཐ་མ་མེད་པས་ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་མི་ནུས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་གང་འབྱུང་བ། །དེ་ལ་སྔོན་དང་ཐ་མ་ཅི། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་གདོན་མི་ཟ་བར་འདི་ཉིད་ཁས་བླངས་དགོས་སོ། །གཞན་དུ་ན་ནི་འཁོར་བ་ཐོག་མ་ཅན་དུ་འགྱུར་བར་ཡང་མ་ཟད་དེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་ན་གཞན་དུ་འགྱུར་མི་སྲིད་པས་རྟག་པ་ཁོ་ནར་གྱུར་པར བསྟན་པའི་ཕྱིར།སྔོན་སྐྱེས་པ་ནི་ཇི་ལྟ་བུར། །ཕྱི་ནས་རབ་ཏུ་ལྡོག་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ངོ་བོ་ཉིད་མི་འགྱུར་བས་རྟག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དངོས་པོ་སྐྱེ་བ་དེའི་རང་བཞིན་མེད་པ་ལས་འབྱུང་བ་ཁས་ལེན་ན་ནི། རྩོམ་པ་ཡོད་ན་ངེས་པར་ཡང་། །ལྟ་བར་ གྱུར་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན།།མེད་པ་ལས་དངོས་པོ་རྣམས་རྐྱེན་མི་རྒྱུ་མེད་པ་ཁོ་ན་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་རྒྱུ་མེད་པར་ལྟ་བ་དེ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཡོད་ལ་དེ་ཡང་འབྲེལ་ན་ནི་ཆད་པར་ལྟ་བའི་སྐྱོན་དུ་ཡང་འགྱུར་རོ། །ནམ་ཞིག་འདི་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་གང་འབྱུང་བ། །དེ་ལ་སྔོན་ དང་ཐ་མ་ཅི།།ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བས་འདི་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་སྐྱེས་པའོ། །དེས་ན་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར། སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་སྤངས་པས། །འགྲོ་བ་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་སྣང་། །ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་སྒྱུ་མ་སྒྲུབ་པའི་སྔགས་ ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལས་གླང་པོ་ཆེ་དང་རྟ་དང་མི་ལ་སོགས་པ་བྱུང་བ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་སྐྱེས་ན་གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པར་སྣང་སྟེ།དེ་དག་ལ་གླང་པོ་ཆེ་ཡང་དག་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་སྔོན་དང་ཐ་མའི་རྟོག་པ་མི་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་གླང་པོ་ཆེ་ཡང་དག་པ་ལ་སོགས་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱང་རྟེན་ཅིང་ འབྲེལ་བར་འབྱུང་བས་སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་མཐར་བརྟག་པ་མི་རིགས་ཏེ་དེ་ལྟར་ན།སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་སྤངས་པ། །འགྲོ་བ་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་སྣང་། །སྐྱེས་ནས་སྐད་ཅིག་ཀྱང་མི་སྡོད་པར་འགྲོ་བས་འགྲོ་བར་བྱའོ། །སླུ་བའི་བདག་ཉིད་པས་སྒྱུ་མ་སྟེ། དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་རྨོངས་ པ་རྣམས་ལ་ལོག་པར་སྣང་བས་སླུ་བ་ཡིན་ནོ།།དེའི་སླུ་བ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །གང་ཚེ་སྒྱུ་མ་བྱུང་ཞེ་འམ། །གང་གི་ཚེ་ན་འཇིག་འགྱུར་ཞེས། །སྒྱུ་མ་ཤེས་པ་དེར་མི་རྨོངས། །སྒྱུ་མ་མི་ཤེས་ཡོངས་སུ་སྐོམ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།

即使未说明，若与此理结合也是不可或缺的。因此：
若有造作必定会来，观见者完全执取，若观察有造作，则轮回成有始。若成为有始，则承认无因论，即成邪见。
在缘起论中则无此过失。谁主张诸法缘起，则承许彼等无自性而生，故说彼等无始无终不可观察，为此说道：'缘起所生法，何有始与终？'此理必须承许。
否则不仅轮回成有始，且由自性生时不可能转变为他性，故必成常见，为此说道：'先前所生者，如何后能灭？'意为自性不变故常。
若承许诸法从无自性中生起，则'若有造作必定会，观见者完全执取'，诸法将从无因生起。因此无因见亦如是而有，若相续则成断见过失。
何时于此缘起所生法，何有始与终？因无自性生故。如是由缘起故此无自性生。因此无疑：
'远离前后边际故，众生如幻而显现。'如同幻师以咒术变化而生大象、马、人等，虽无自性而显现为大象等。
如彼等不生真实大象等的前后分别，如是认为是真实大象等者，由缘起故不应观察前后边际。如是：
'远离前后边际，众生如幻而显现。'生已刹那不住而去故名众生。具欺诳性故为幻，于其自性愚痴者显现颠倒故为欺诳。
为显示其欺诳性故说：'幻化何时生？何时当坏灭？知幻者不迷，不知则遍惑。'

།ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མ་མཁན་གྱི་སྔགས་ཀྱི་རྐྱེན་ ལས་བྱུང་བའི་བུད་མེད་ན་ཆུང་སྒྱུ་ཐབས་རྣམས་ལེགས་པར་བསླབས་པ་ལྟ་བུ་དབྱིབས་དང་སྤྱོད་ལམ་ཤིན་ཏུ་མཛེས་པ་ཚུལ་ཤིན་ཏུ་མཛེས་ཤིང་གཞོགས་སྟེགས་ལ་མཁས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིད་འཕྲོག་པ་དག་ནི་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་མི་མཁས་པ་འདོད་པ་ལ་ཞེན་པ་རྣམས་ལ་ན་ཆུང་ཡང་དག པ་བཞིན་དུ་མཆོག་ཏུ་དགའ་བའི་གནས་སུ་འགྱུར་ཏེ།དེ་ལ་ཇི་ལྟར་མི་མཁས་པ་དག་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལྟར་རང་བཞིན་མེད་དེ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་མཁས་པ་སྒྱུ་མ་མཁན་ནི་སྒྱུ་མ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་སྣང་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་དེ་ལྟར་ཡང་རྨོངས་པའི་སེམས་མི་འབྱུང་ངོ་། །དེ་བཞིན་ དུ་འདིར་ཡང་སྒྱུ་མ་མཁན་ལྟ་བུའི་རྣལ་འབྱོར་པ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས།སྲིད་པ་སྨིག་རྒྱུ་སྒྱུ་འདྲ་བར། །བློ་ཡིས་མཐོང་བར་གྱུར་ན་ནི། །སྔོན་གྱི་མཐའ་འམ་ཕྱི་མའི་མཐར་། །ལྟ་བས་ཡོངས་སུ་བསླད་མི་འགྱུར། །རྣལ་འབྱོར་པས་སྲིད་པ་འདུས་བྱས་མ་ལུས་པ་སྒྱུ་མ་དང་སྨིག་ རྒྱུ་བ་ལྟ་བུར་བློ་ཡང་དག་པའི་བསམ་པ་སོ་སོ་རང་གི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མཐོང་ན་དོན་དམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གང་ཡང་མི་དམིགས་པས་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་སྔོན་གྱི་མཐའ་འམ།ཕྱི་མའི་མཐར་ཡོངས་སུ་བསླད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། བློ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་མི་འགྱུར་ རོ།།དེ་བས་ན་འཕགས་པའི་སྐྱེ་བོར་ཐམས་ཅད་གཤེགས་ཤིང་རྗེས་སུ་གཤེགས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ལམ་འདི་བོར་ནས་བདག་ནི་སྒྱུ་མའི་བུད་མེད་ལ་མི་མཁས་པ་དག་བཞིན་དུ། གང་དག་གིས་ནི་འདུས་བྱས་ལ། །སྐྱེ་དང་འགག་པར་རྣམ་བརྟག་པ། །དེ་དག་རྟེན་འབྱུང་ འཁོར་ལོ་ཡི།།འགྲོ་བ་ཤིན་ཏུ་མི་ཤེས་སོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་སྐྱེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་འགག་གོ་ཞེས་དེ་ལྟར་གང་དག་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྐྱེ་ཞིང་འགག་པའི་ཚུལ་གྱིས་འདུས་བྱས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་དག་གིས་ནི་རྟེན་ ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་འཁོར་ལོ་ལ་ཐོག་མ་དང་དབུས་དང་།ཐ་མ་དང་བྲལ་བ་མགལ་མེ་བསྐོར་བ་ལྟ་བུའི་འགྲོ་བ་འཇུག་པ་ཤིན་ཏུ་མི་ཤེས་ཏེ་། འདུས་བྱས་རང་བཞིན་ཡོད་པ་སྐྱེ་ཞིང་འཇིག་མི་སྲིད་པ་ལ་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་རྟོག་པས་དེ་དག་གིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ འཁོར་ལོ་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅེས་བྱའོ།།རང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བར་ཁས་བླངས་ན་ཅིའི་ཕྱིར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་ལ། དེ་དང་དེ་བརྟེན་གང་བྱུང་བ། །རང་བཞིན་དུ་ནི་དེ་མ་སྐྱེས། །རང་བཞིན་དུ་ནི་གང་མ་སྐྱེས། །དེ་ནི་སྐྱེས་ཞེས་ཇི་སྐད་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེ་དང་དེ་བརྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དང་དེ་ལ་ལྟོས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་དང་དེ་ཞེས་བྱ་བ་སྤྱིར་བསྙག་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་ཚིག་འདིས་ནང་གི་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ཕྱིའི་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་པ་མ་ལུས་པ་དག་འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པ་དང ཆུའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་ལ་རྒྱུའི་དངོས་པོར་གནས་པར་གྱུར་ཏེ།རྒྱུ་དེ་དང་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་གང་སྐྱེ་བ་དེ་གལ་ཏེ་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་དེ་ཡོད་པར་གྱུར་པས་གྲུབ་པའི་ངོ་བོའི་དུས་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ལ་མི་ལྟོས་པར་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་སྐྱེ་བ་དེ་སྔོན་རང་གི་ ངོ་བོ་མེད་ན་ནི་སྐྱེས་པ་དེ་ཡང་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་མངོན་པས།དེ་དང་དེ་བརྟེན་གང་བྱུང་བ། །རང་བཞིན་དུ་ནི་དེ་མ་སྐྱེས། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཅི་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་ཀྱང་བླ་སྟེ་ཐ་སྙད་དུ་གཟུགས་སྐྱེས་སོ། །ཚོར་བ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བས་སྐྱེ་བ་ ཡོད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན་ནི་ཀྱེ་མ་ལམ་ལོག་པར་སོང་དུ་གདོན་མི་ཟའོ།

就像幻术师以咒语为缘所化现的少女，善于学习幻术，形态举止极为美丽，容貌极为美丽，善于调情，具足圆满，令人心醉，对于不了解其本质而贪著欲望的人们来说，就如同真实的少女一样成为极其喜爱的对象。
对此，如同不了解的人们所分别的那样，并无自性，对其本质了解的幻术师因为通达幻术并非真实显现，因此也不会生起迷惑之心。
同样，在此，如同幻术师般的瑜伽行者智者们，'见到轮回如海市蜃楼幻化般，以智慧观察时，不为前际或后际见所染污。'
瑜伽行者若以正确思维的智慧、各自自己的智慧见到一切有为法的轮回如幻术和海市蜃楼般，因为在胜义中不见任何本质，对于诸法的自性是什么，不会被前际或后际见所染污，即不会产生颠倒分别。
因此，一切圣者都已经和将要走上这条无自性的道路，舍弃此道，我如同不了解幻化女子的人们一样。'若有人于有为法，分别生灭性，彼等于缘起轮，流转极不解。'
若有人认为'以自相生，以自相灭'，如此以自相生灭的方式分别有为法的生灭者，对于缘起轮无始无中无终、如旋火轮般的轮转极不了解。因为他们对于有为法有自性而生灭是不可能的，却分别有生灭，所以说他们不能通达缘起轮。
若问为何承认自相生就不能通达缘起义，对此说道：'依此及彼所生法，自性中彼不得生，自性中若不得生，云何可说彼为生？'
'依此及彼'即是依赖于此及彼的意思。'此及彼'是为了总摄一切所说，以此词包含内在的无明等和外在的风轮等一切，作为行等和水轮等生起的因。
依靠彼此因缘所生之法，如果是以自性成立，则因为已经存在，如同已成立的本质时一样，将不依赖生起的因。如果生起之前无自性，则所生也如同影像一般显然无自性，故说'依此及彼所生法，自性中彼不得生。'
虽然生无自性也罢，但世俗中说'色生起了'、'受生起了'等，若认为有生起，则必定是走上了邪道。

།མཁས་པས་ནི་གཟུ་བོ་ལྟ་བུའི་བློས་རྣམ་པར་དཔྱད་པའི་རིགས་པ་སྙམ། རང་བཞིན་དུ་ནི་གང་མ་སྐྱེས། །དེ་ནི་སྐྱེས་ཞེས་ཇི་སྐད་བྱ། །སའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་ཕྲ་བ་སྟེ། གལ་ཏེ་དེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་ མ་སྐྱེས་པར་སེམས་ན་དེ་གཤེར་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་སྐྱེས་ས་ཞེས་བརྟག་ཏུ་ནི་མི་རུང་ན།དེ་གཞན་གང་ཅི་ཞིག་ཏུ་སྐྱེ་བར་བརྟག་།དེ་བས་ན་བདག་དང་གཞན་ལས་སྐྱེ་མི་སྲིད་པས་སྐྱེ་བ་མེད་གྲུབ་བོ། །དེ་ལྟར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་སྐྱེ་བ་མི་སྲིད་པ་ཅི་བསྟན་ནས་། ད་ནི་འགག་ པ་མི་སྲིད་པར་བསྟན་པར་བཞེད་ནས།རྒྱུ་ཟད་པ་ཡིས་ཞི་བ་ནི། །ཟད་ཅེས་བྱ་བར་མངོན་པ་སྟེ། །རང་བཞིན་དུ་ནི་གང་མ་ཟད། །དེ་ལ་ཟད་ཅེས་ཇི་སྐད་བརྗོད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །སྐྱེས་པའི་དངོས་པོ་སྐྱེ་བ་ཡོད་ན་འཇིག་ལ་དངོས་པོའི་གནས་པ་ཡང་རྐྱེན་གྱི་ཁ་ན་ལས་ཏེ་ གནས་པའི་རྐྱེན་མེད་ན་འཇིག་པར་འགྱུར་བས་དེ་ལྟར་ན་འཇིག་རྟེན་ན་རྒྱུ་ཟད་ནས་ཞི་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བར་དམིགས་ཏེ།གང་ཡང་གནས་པའི་རྐྱེན་མེད་ན་ཟད་པར་འགྱུར་བ་དེ་གནས་པའི་རྐྱེན་མེད་པ་ལ་རག་ལས་པས་རང་གི་ངོ་བོར་ གྲུབ་པ་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་ནས།རང་བཞིན་གྱིས་ནི་གང་མ་ཟད། །དེ་ལ་ཟད་ཅེས་ཇི་སྐད་བརྗོད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །གལ་ཏེ་རང་བཞིན་གྱིས་ཟད་པ་ཞིག་ཡོད་ན་ནི་དེ་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་པར་མི་འགྱུར་རོ་། །དེ་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་ཟད་པ་ལས་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་དངོས་པོ་མེད་པར་མ་གྱུར་ཀྱང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་བས་ན་འབད་མི་དགོས་པར་ཐར་བར་འགྱུར་རོ། །མར་དང་རས་ཡོངས་སུ་མ་ཟད་པར་མར་མེ་འཆི་བར་འགྱུར་བའི་རིགས་ན་དེ་ཡང་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པས་རང་གི་ངོ་བོར་གྲུབ་པའི་འགག་པ་ མེད་དོ།།ཅི་སྟེ་མར་དང་རས་ཡོངས་སུ་ཟད་པ་ནི་མར་མེའི་འཆི་བའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། མར་དང་རས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འགགས་ལ་མར་མེའི་སྐད་ཅིག་མ་ཐ་མ་དེའི་རིགས་ཀྱི་མར་མེ་སྐད་ཅིག་མ་མ་འོངས་པའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མེད་པས་སྐྱེ་བའི་ཡན་ལག་གི་དངོས་ པོར་མ་གྱུར་པ་མ་འགགས་སོ།།མ་འོངས་པ་ཡང་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་མེད་པས་མ་སྐྱེས་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་མ་འོངས་པའི་རྐྱེན་མེད་པས་འདི་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་ཅེས་བྱའོ། །སྙམ་དུ་སེམས་ན་ཡང་དེ་ལྟར་མ་འོངས་པའི་རྐྱེན་མེད་པ་མི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་ན་ནི་གལ་ཏེ་རྐྱེན་མེད་པར་མ་གྱུར་ ན་གདོན་མི་ཟ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་མི་སྐྱེ་བ་ཡང་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ནོ་དེ་ལྟར་ཁས་ལེན་ན་རྒྱུ་ཟད་ནས་ཞི་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཁས་བླངས་བ་ཡིན་ནོ། །གང་དག་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་འགག་པ་རྒྱུ་མེད་པ་ཡིན་པར་ འཛིན་པ་དེ་དག་གི་འགག་པ་དེ་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྫ་མ་ལ་སོགས་པ་ཡང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ན་དེ་དག་ཀྱང་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པས་དེ་བས་ན་དེ་དག་ གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན་ཡང་།འཇིག་རྟེན་ན་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་གྲགས་པས་དེ་དག་ལྟར་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་དེ་དག་ཀྱང་འགག་པ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པ་མེད་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་མེད་པ་ལ་རྒྱུ་ཞེས་ཇི་སྐད་དུ་བྱ་ཞེ་ན། ཡོད་པ་ལས་ཡང་རྒྱུ་ཞེས་ཇི་སྐད་དུ་ བྱ།ས་བོན་ཡོད་པའི་དུས་ཉིད་ན། །མྱུ་གུའི་རྒྱུའི་དངོས་པོར་ནི་ཤེས་པར་མི་རུང་སྟེ། མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཚེ་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། །དཔེར་ན་མེད་པར་འགྱུར་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་གྱི་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་དུ་ཁས་བླངས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཡོད་ པའི་དུས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ནི་བརྗོད་པར་མི་ནུས་སོ།།རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཉིས་ཅིག་ཅར་དུ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།

智者以公正之心如是思维：
本性中未生之法，怎能说其已生？地之自相为坚硬，若思维其自相未生，则不应观察其生为湿性之相。既然如此，又怎能观察其生为其他任何法？因此，既不从自生亦不从他生，故成立无生。
如是已说缘起中不存在生，今欲说不存在灭，故说：'因尽而寂灭，显现为尽灭，本性中未尽，云何说为尽？'
若有生法则有灭，法之住亦依缘而住，无住缘则成坏灭。如是世间因尽而寂灭，涅槃即是寂灭。若无住缘则成坏灭，此依住缘而有，故无自性成立。因此说：'本性中未尽，云何说为尽？'
若有自性之灭，则不应依缘，亦不应从因尽而有。是故，即使业惑之法未灭，亦可成就涅槃，如是则不需精进即可解脱。
如同灯油与灯芯未尽而灯灭不合理，故无自性之灭。若谓灯油与灯芯穷尽非为灯灭之因，何以故？灯油与灯芯同时灭尽，最后刹那之灯，因无未来同类灯刹那之俱有因，故未成为生支之法而未灭。
未来亦因无生缘故未生，是故因无未来缘，说此无生。若作是念，如是无未来缘为不生之因，则若无缘，必定当生。如是则承许不生亦为因。若如是承许，则承许因尽而寂灭即是尽灭。
若执诸法之灭无因，则彼灭不应依法，如同虚空花等，以无因故。若谓无法故，瓶等亦非缘起，彼等亦依法，故彼等非一向决定。
然世间现见有因，故非如是。或彼等亦如灭，成无依法之过。若问云何说无法有因？有法亦云何说有因？种子存在之时，不应知为芽之因事，将灭时方成为因。
如同将灭之识被承许为他识之等无间缘，彼识存在时不能说为他识之因，以二识不同时生故。

།ཡོད་པ་དང་མེད་པ་གཉིས་ཀྱི་གནས་པ་རྟོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་ནི་མི་སྲིད་དོ། །ལ་ལ་རྒྱུ་འགགས་མ་ཐག་པ་ནི་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་ཡིན་ནོ་ ཞེས་བྱ་བར་མི་རིགས་སོ་ཟེར་བ་ཡང་ཡོད།དེ་བས་ན་མེད་པ་ཡང་རྒྱུར་སྲིད་པས་མེད་པ་རྒྱུར་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་མི་རིགས་སོ། །གལ་ཏེ་རིགས་པས་རྣམ་པར་དཔྱད་ན་རྒྱུར་མི་སྲིད་དོ་ཞེ་ན་ཡང་དེ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་བརྟག་ཅིང་ཁས་བླང་བར་ མི་བྱ་སྟེ།འཇིག་རྟེན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུའོ། །འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་མེད་པ་ལ་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བར་ཡོད་དེ། འདི་ལྟར་ཆུ་མེད་པས་འབྲུ་མ་རུང་བར་འགྱུར་རོ་། །ཟན་མེད་པས་ངའི་བུ་ཤིའོ། །ཞེས་དེ་སྐད་དུ་ཆུ་དང་ཟན་མེད་པས་འབྲུ་དང་བུ་མ་རུང་བར་བྱས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །འཇིག་ རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ལ་འཐད་པ་མེད་པས།འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པའི་དོན་རྣམས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པས་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་སྟེ། འཐད་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཆུ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ནི་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དེ། དེ་བས་ན། རྒྱུ་ཟད་པ་ཡིས་ཞི་བ་ནི་ ཟེད་ཅེས་བྱ་བར་མངོན་པ་སྟེ།།ཞེས་བྱ་བ་གྲུབ་པོ། །རྒྱུ་ཟད་པ་ཉིད་ཉེ་བར་བཟུང་ནས་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བར་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ། ཟད་པ་དེ་ནི་རྒྱུ་ཟད་པའི་སྔ་རོལ་གྱི་གནས་ན་མི་སྲིད་ལ་ཟད་ནས་ཡོད་པས་རང་གིས་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དོ། །གང་རང་བཞིན་གྱིས་མ་ཟད་དེ་རྒྱུ་ལ་མི་ལྟོས་པར་ ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཟད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་གང་གིས་ཟད་ཅེས་བྱ་བར་རྣམ་པར་གཞག་།ཟད་པ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོའི་ཆོས་ནི་ཟད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མི་མཐུན་པས་ཟད་པའི་ངོ་བོར་རྣམ་པར་གཞག་པར་མི་ནུས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་འདི་རང་གི་དངོས་པོས ཀྱང་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ལ།གཞན་གྱི་དངོས་པོས་ཀྱང་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་པས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་སྟེ་འཐད་པས་རྣམ་པར་དཔྱད་ན། དེ་ལྟར་གང་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད། །གང་ཡང་འགག་པར་མི་འགྱུར་རོ།། །།བམ་པོ་གཉིས་ པའོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་གཉིས་མི་སྲིད་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། ཀྱེ་མ་འདུ་བྱེད་རྟག་པ་མེད། །སྐྱེ་ཞིང་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན། །སྐྱེས་ནས་འགག་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། །དེ་དག་ཉེ་བར་ཞི་བ་བདེ། །ཞེས་དེ་སྐད་གསུངས་པ་ཇི་ལྟ་བུ། གལ་ཏེ་ སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་གཉིས་མེད་དུ་ཟིན་ན་དེའི་ཚེ་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པའི་ལམ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྲོ་བའི་མན་ངག་བསྟན་པར་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན།བསྟན་པས་དེ་བས་ན། སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་གཉིས་ཡོད་དོ་ཞེ་ན་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་སྐད་གསུངས་མོད་ཀྱི། དེ་ གཉིས་རང་གི་ངོ་བོར་གྲུབ་པ་ལ་ལྟོས་ནས་གསུངས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་མེད་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་འདི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བས་སྦྱོར་བ་མཛད་དེ། སྐྱེ་བ་དང་ནི་འཇིག་པའི་ལམ། །དགོས་པའི་དོན་དུ་བསྟན་པའོ། །དེ་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་དགོས་པ་འབའ་ཞིག་སྒྲུབ་དགོས་ པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པའི་ལམ་བསྟན་ཏོ།།སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པའི་ལམ་གྱིས་བསྟན་པའི་དགོས་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྐྱེ་བ་ཤེས་པས་འཇིག་པ་ཤེས། །འཇིག་པ་ཤེས་པས་མི་རྟག་ཤེས། །མི་རྟག་ ཉིད་ལ་འཇུག་ཤེས་པས།།དེས་ནི་ཆོས་ཀྱང་རྟོགས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་ཆགས་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་བསྒྲིབས་ཤིང་འདུག་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་གཉེན་པོར་རེ་ཞིག་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པའི་ ལམ་བཤད་དོ།།ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་སྐྱེ་བ་ཤེས་པས་འཇིག་པ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྐྱེ་བ་འཇིག་པའི་རྩ་བར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་པ་ཤེས་པ་ལ་འཇིག་པ་དང་མི་རྟག་པ་གཉིས་དོན་གཅིག་ཏུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའོ།

不可能有另外一个了知有和无二者之存在的意识。有人说'刚刚灭尽的因是产生果的缘'这种说法是不合理的。因此，由于无也可以成为因，所以说'无不能作为因'是不合理的。如果说依理观察则不可能成为因的话，这也不是如此。世间诸事物不应该观察分析而承许，应该如世间所见那样。在世间中也有说无为因的，比如说'因为没有水，庄稼就毁坏了'，'因为没有食物，我的孩子死了'，这样说没有水和食物使庄稼和孩子毁坏了。由于一切世间言说都无法成立，所以世间所知的诸义也应该依世间共识而安立，而不是依正理。没有水等是称为毁坏的因，因此'因灭尽而寂灭，称为灭'这一点得以成立。执取因灭尽本身而安立为灭尽，这灭尽在因灭尽之前是不可能的，灭尽后才有，所以没有自性成立的本体。凡是非由自性灭尽、不依赖因而由本性灭尽的那些法，以何种他性而安立为灭尽呢？非灭尽本性的法由于与灭尽本性相违，无法安立为灭尽本性。由于如此生灭既不能由自体成立，也不能由他体成立，因此瑜伽师如实见到缘起，若依正理观察，如是任何生起都不存在，任何灭尽也不会发生。
第二品
如果这样生灭二者不存在的话，世尊所说:'呜呼，诸行无常，是生灭法，生已归灭，寂灭为乐。'这又作何解释？如果生灭二者不存在的话，就不应该宣说生灭道趣入涅槃的教授，但是已经宣说了，因此生灭二者是存在的。虽然世尊如是宣说，但并非是依据二者自性成立而说的。虽然没有这些，但世尊依世间缘起而作安立，为了所化众生的利益而宣说生灭之道。由于仅需要通过宣说来成办利益，所以世尊宣说了生灭之道。宣说生灭之道有何利益呢？为了说明这一点而说:'由知生知灭，由知灭知无常，由趣入无常性，由此亦能证法。'对诸行的贪著遮蔽了趣向涅槃城的道路，所以世尊作为对治首先宣说了生灭之道。怎样呢？如是'由知生知灭'，因为生是灭的根本。了知灭就是通达灭和无常二者是一义。

།ས་གསུམ་གྱི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་མེ་རབ་ཏུ་འབར་བའི་ ནང་དུ་འདུག་པ་ཁྱིམ་རབ་ཏུ་འབར་བར་ཆུད་པ་བཞིན་དུ་གདོན་མི་ཟ་བར་དེ་ལས་འདའ་བར་འདོད་ན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཉིད་ངེས་པར་འབྱིན་པ་འགྱུར་བ་མ་སྐྱེས་པ་མ་འགགས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་ན་དེས་མཆོག་ཏུ་ཟབ་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཁོང དུ་ཆུད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བློ་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས། གང་དག་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་། །སྐྱེ་དང་འཇིག་པ་རྣམ་སྤངས་པ། །ཤེས་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་ནི། །ལྟ་གྱུར་སྲིད་པའི་རྒྱ་མཚོ་རྒལ། །སྐྱེ་བ་མེད་ པས་དངོས་པོར་ལྟ་བ་མེད།།འཇིག་པ་མེད་པས་ཆད་པར་ལྟ་བ་མེད་དོ། །སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་མེད་ན་རང་གི་མཚན་ཉིད་མེད་པས་རྟག་པར་ལྟ་བ་མི་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལྟར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་མི་དམིགས་ན་ལྟ་བར་གྱུར་པའི་སྲིད་པའི་རྒྱ་མཚོ་ལས་ རྒལ་བ་ཡིན་ནོ།།ལྟ་བར་གྱུར་པ་ཉིད་སྲིད་པའི་རྒྱ་མཚོའོ། །ལྟ་བའི་ཆུ་བོ་ཉིད་ལྟ་བར་གྱུར་པའི་སྲིད་པའི་རྒྱ་མཚོ་ཡིན་ནོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་བརྩོན་པ་དག་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་མཐོང་བའི་གྲུ་ཆེན་པོས་གདོན་མི་ཟ་བར་དེ་ལས་རྒལ་བར་འགྱུར་རོ། །གང་དག་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བས་ འཇིག་པ་དེ་དག་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པའི་མཐའ་གཉིས་སུ་ལྟུང་བ་དང་བྲལ་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མི་ནུས་ཏེ་དེ་དག་གདོན་མི་ཟ་བར།སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དངོས་བདག་ཅན། །ཡོད་དང་མེད་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་།ཉེས་པས་ཉོན་མོངས་དབང་གྱུར་པ། ། རང་གི་སེམས་ཀྱིས་བསླུས་པར་འགྱུར། །ལས་ཇི་ལྟ་བ་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སོ་སོར་སྐྱེ་བས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའོ། །གང་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་བདག་ཉིད་དུ་གནས་པར་འཛིན་པ་དེ་དག་དངོས་བདག་གམ་། དངོས་པོ་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ དག་དངོས་བདག་ཅན་ཏེ།བདག་ཏུ་འཛིན་པས་དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་ནི་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་དངོས་བདག་ཅན་ཏེ། དེ་དག་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་ཉེས་པ་རང་གིས་ཡོངས་སུ་རྟོག་པས་བསྐྱེད་པས་ ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་འགྱུར་རོ།།དེ་དག་དངོས་པོ་ཡིད་དུ་འོང་བའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་ལ་ནི་རྗེས་སུ་ཆགས་པར་འགྱུར། དེ་མེད་པ་ལ་ནི་ཁོང་ཁྲོ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་སྦྱར་རོ། །ཉོན་མོངས་པའི་དབང་དུ་གྱུར་པས་འཇུག་སྟེ། གང་དགེ་བ་དང་ མི་དགེ་བའི་ལས་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཡོད་ན་འཁོར་བས་དེ་ལྟར་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་རྣམས་རང་གི་སེམས་ཀྱིས་བསླུས་སོ།།དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་རང་གི་སེམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་དང་། དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་རང་བཞིན་གྱིས་ གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་མཐོང་བ་བསྒྲིབས་ཏེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒྲོ་བཏགས་པས་རང་གི་སེམས་ཀྱིས་བསླུས་ཏེ་བྲིད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།སུ་དག་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་བསྟན་པ་ལ་གཡང་ས་ལྟ་བུར་མི་སེམས་ཤིང་། འདི་ནི་ ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དོན་དམ་པ།འདི་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པར་ཤེས་པ་སླུ་བའི་སེམས་ལ་སླུ་བ་ཉིད་དུ་ཡང་དག་པར་རྟོགས་ནས་སྐད་ཅིག་ཙམ་ཡང་ཡིད་མི་རྟོན་པ་དེ་དག་ནི་ངེས་པར་འཕགས་པར་གྱུར་པར་བལྟ་སྟེ། དངོས་ལ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ དངོས་པོ་མི་རྟག་སླུ་བའི་ཆོས།།གསོག་དང་སྟོང་པ་བདག་མེད་པ། །རྣམ་པར་དབེན་པར་རབ་ཏུ་མཐོང་། །བྱུང་བས་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། །དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་འདུས་པ་ལ་བྱའོ། །དངོས་པོ་དེ་ཡང་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་འཇིག་པའི་ངང་ཅན་ ཡིན་པས་མི་རྟག་པའོ།

如同处在三界无常之火猛烈燃烧之中，犹如置身于正在燃烧的房屋中一般，如果必定想要从中超越，就要通达缘起法性，了知其无生无灭。如此便能通达最为甚深的涅槃之法。
因此，具有殊胜智慧者如是循序渐进地随顺生灭，'若人了知缘起法，远离生灭诸相者，彼等已成智者故，能度有海诸见执。'
因无生故无实有见，因无灭故无断灭见。若无生灭则无自相，故不生常见。如是不见缘起之生灭，即是超越见执之有海。
见执本身即是有海。见之暴流即是见执之有海。精进于空性者，必定能乘坐见空性之大船而渡越彼岸。
若执着空性见而毁灭者，则不能通达远离生灭二边的缘起。彼等必定'凡夫执实有，颠倒于有无，烦恼力所转，为自心所欺。'
随顺业力与烦恼而各自出生，故称凡夫。执著诸法实有自性者即是实执，或执诸法为我者即是实执，因为以我执缘取彼故。或者说因执著实有而成实执。
彼等由于对有无颠倒过失之自我分别而生起，故为烦恼所转。对可意之事生贪著，对无有之事生嗔恨等。为烦恼所转而趣入，有善不善业取时即轮回。如是凡夫执著实有者为自心所欺。
因执著实有是自心遍计，诸法实有自性本性不成立故，遮蔽见诸法真如，由颠倒增益而为自心所欺惑。
若有人不认为善知识所说空性如同险崖，而了知此乃诸法胜义，此为趣向涅槃城之道，通达欺惑心即是欺惑性，刹那亦不信任者，当视为必定成为圣者。
因为诸善巧者'见诸法无常，虚幻空无我，及见极寂静。'所生即名为法，法之名词是指和合。彼法亦是刹那刹那坏灭之自性故无常。

།དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ན་གང་གི་ཕྱིར་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པར་སྣང་བ་དེའི་ཕྱིར་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་སླུ་བས་ན་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་སླུ་བའི་ཆོས་སོ། །རིང་དུ་གནས་པའི་མཐུ་མེད་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་ཉམ་ཆུང་བས་ གསོག་གོ།།ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པའོ། །བདག་གིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་བདག་མེད་པ་སྟེ། མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པས་དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་བསྙད་དོ། །དེ་བས་ན་དངོས་པོ་འདི་དེ་ལྟར་མཐོང་བས་མཁས་པ་དེ་དག་གིས་དབེན་པར་མཐོང་ངོ་། །དབེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ སྟོང་པའོ།།དེ་ལྟར་ན་དབེན་པ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དགོན་པ་རྣམས་ལ་དབེན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་རྣལ་འབྱོར་པས་དངོས་པོ་དབེན་པར་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པར་མཐོང་བའི་བར་ལ་བྱའོ། །དེ་དག་དངོས་པོ་ཉིད་སྐུར་ཏེ་དབེན་པར་མཐོང་བ་མ་ཡིན་གྱི། དངོས་པོ་སྟོང་པར་གྱུར་པ་ལ་སྟོང་པར་མཐོང་ངོ་། །སྟོང་པ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེ་བྲག་རྣམས་སྨོས་སོ། །ཡང་ན་དབེན་པ་ནི་དྲི་མ་མེད་པ་ཡིན་ན་འདི་ལྟར་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་དངོས་པོ་ཡང་རང་གི རྟོག་པའི་དྲི་མས་སྦགས་པའི་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཁོང་དུ་ཆུད་ཀྱི་འཕགས་པ་རྣམས་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་དག་ནི་མེད་པ་ལ་སྒྲོ་མི་འདོགས་པར་དབེན་པར་དྲི་མ་མེད་པ་ཉིད་དུ་གཟིགས་སོ། །ཡང་ན་འཕགས་པ་རྣམས་དེ་ཁོ་ནའི་ཡེ་ཤེས་ལས་བཞེངས་ནས་དངོས་པོ་ལ་ གཟིགས་ན་དབེན་པར་གཟིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འཕགས་པ་མཛད་པ་མཐར་ཕྱིན་པ་ཉི་ཚེས་འདི་ལྟར་གཟིགས་པར་ཡང་མ་ཟད་དེ། སློབ་དཔོན་ཡང་རང་གི་ཤེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། རིགས་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་ཉིད་རབ་ཏུ་རྟོགས་པས་ཆོས་ཉིད་ལ་གཅེས་ པར་འཛིན་པ་ཡང་དག་པར་སྐྱེས་ཏེ།རང་གིས་རིགས་པ་སྟོན་པ་ན། །གནས་མེད་དམིགས་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །རྩ་བ་མེད་ཅིང་གནས་པ་མེད། །མ་རིག་རྒྱུ་ལས་ཤིན་ཏུ་བྱུང་། །ཐོག་མ་དབུས་མཐའ་རྣམ་པར་སྤངས། །ཆུ་ཤིང་བཞིན་དུ་སྙིང་པོ་མེད། །དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ འདྲ་བ་སྟེ།།རྨོངས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་མི་བཟད་པ། །འགྲོ་བ་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་སྣང་། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །འདི་ལ་བརྟེན་པས་གནས་ཏེ་། ལོ་ཏོག་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར་པ། །ས་གཞི་བཞིན་དུ་གཞི་བྱེད་པའོ། །འདིའི་གནས་མེད་པས་གནས་མེད་པའོ། །བརྟེན་པར་བྱ་བས་དམིགས་ པ་སྟེ།ལྡང་མི་ནུས་པ་རྣམས་ལྡང་བར་བྱེད་པའི་འཁོར་བ་བཞིན་ནོ། །འདིའི་དམིགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྩ་བ་ནི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་སྟེ་དེ་ཡང་དེ་ལས་འབྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་དང་། འདས་པ་དང་འཕེལ་བའི་རྒྱུ་སྟེ། དཔེར་ན། ཤིང་རྣམས་ཀྱི་རྩ་བ་ལྟ་བུའོ། །གནས་པ་ཡོད་ པ་མ་ཡིན་པས་གནས་པ་མེད་པའོ།།གནས་པ་དང་དམིགས་པ་དང་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་དང་གནས་པ་མེད་པ་འདིས་འགྲོ་བ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་དོ། །དེ་དག་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ན་དེ་དག་ཀྱང་འགྲོ་བ་མེད་པས། དེའི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་ནི་ལོག་པའོ། །དེ་ལ་གནས་ ནི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གོ།།དམིགས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་མཐུན་མཐུན་དུ་སྦྱར་རོ། །རྩ་བ་ནི་ས་བོན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་རྒྱུའི་རྐྱེན་ཏོ། །འདིས་གནས་པར་བྱེད་པས་གནས་པ་སྟེ། དེས་སྐྱེས་པ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བས་ངོ་བོ་ ཉིད་མེད་དེ།དེ་དང་དེ་བརྟེན་གང་བྱུང་བ། །རང་གི་དངོས་པོར་དེ་མ་སྐྱེས། །ཞེས་གོང་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

诸事物的自性是无自性的，因此愚者们见到有自性显现，所以如同幻化等一样具有欺诳性，故此事物即是欺诳法。无有长久安住的力量，本性脆弱故积聚。因无自性故空。因无我故无我，以无常等说明事物的自性。因此，智者们如是见到此事物时，见到其离。所谓离即是空。如是，因离相顺故，称无生的寂静处为离，如是此处瑜伽师见事物离，即是见空的意思。他们并非否定事物而见离，而是见到事物成空而见空。为显示空性故说无常等差别。
或者，离即是无垢，如是凡夫颠倒，以自己分别的垢染污染本性清净的事物，故颠倒理解，而诸圣者则不如是，他们不增益无有之事，见到离即无垢。或者，诸圣者从真实智慧中起，观察事物时见到离，此为语义。不仅圆满事业的圣者如是见到，
上师也依靠自己的智慧，以通达具有正理的法性而对法性生起真实珍惜，说自己的正理时说：'无住无所缘，无根亦无住，从无明因中极生起，远离始中终，如同芭蕉无实质，如同干闼婆城市，愚痴城市不可忍，众生如幻而显现。'依此而住，如同作为庄稼因的大地般作为基础。因其无住处故无住。所缘即是所依，如同令不能起者得以起立的轮子。此无所缘。根即是主要因，即是从彼所生诸法的生、灭、增长之因，如同诸树之根。
因无有安住故无住。以此无住、无所缘、无生因及无住说明众生非成立。彼等是诸事物成立之因，而彼等亦无有，故众生是虚妄的。其中住即是六处。所缘即是一切法，随应配合。根即是以种子法则作为因缘。此能令安住故为住，因彼所生得以安住故。彼等一切因缘起故无自性，如前所说：'依此彼而生起者，于自体性中未生。'

།དེའི་ཕྱིར་གནས་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བའི་འགྲོ་བ་ནི་ཡོད་པར་མི་རུང་ངོ་། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་འགྲོ་བ་མེད་ན་ཇི་ལྟར་དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་དམིགས་ ཞེ་ན་།འཕགས་པ་རྣམས་ནི་འགྲོ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་མི་དམིགས་ཏེ། དེ་དག་ལ་འགྲོ་བ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རོ་གཅིག་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་བྱིས་པ་མ་རིག་པའི་གཉིད་ཀྱིས་ལོག་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་དག་ནི་མ་སད་དེ་རྨི་ལམ་རྨི་ བ་བཞིན་དུ་སྣ་ཚོགས་སུ་དམིགས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།མ་རིག་རྒྱུ་ལས་ཤིན་ཏུ་བྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་མེད་པ་དང་། མ་རིག་པ་ཡོད་པས་འགྲོ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་སྟེ། མ་རིག་པའི་ས་བོན་གྱི་རྒྱུ་ལས་གྱུར་པ་ ངེས་སོ།།ཇི་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་མེད་པ་དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཐོག་མ་དབུས་མཐའ་རྣམ་པར་སྤངས། །ཞེས་བྱ་བ་སྟོན་ཏེ་སྐྱེ་བ་དང་གནས་པ་དང་འཇིག་པ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདིའི་ཕྱིར་ཡང་མ་རིག་པའི་ས་བོན་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཆུ་ཤིང་བཞིན་དུ་སྙིང་ པོ་མེད་པའོ།།གལ་ཏེ་མ་རིག་པའི་ས་བོན་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་བརྟགས་ན་སྙིང་པོ་དམིགས་པར་འགྱུར་བའི་རིགས་ན་འདུས་བྱས་ནི་བརྟགས་ན་ཆུ་ཤིང་གི་ཕུང་པོ་བཞིན་དུ་སྙིང་པོ་མེད་དོ། །གང་སྙིང་པོ་མེད་ཀྱང་སྙིང་པོ་ཅན་དུ་སྣང་བ་དེ་གཏི་མུག་གི་མཐུ་ལས་བྱུང་ བ་སྟེ།དེ་ལྟར་ན་འགྲོ་བ་ནི་མ་རིག་པའི་ས་བོན་ལས་བྱུང་བའོ། །འདིའི་ཕྱིར་ཡང་མ་རིག་པའི་ས་བོན་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། འདི་ལྟར་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ཡང་དག་པ་བཞིན་དུ་སྣང་ཡང་བརྟགས་ན་དེ་བཞིན་མ་ཡིན་པས་གྲོང་ཁྱེར་ཡང་དག་པ་ མ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བརྟགས་ན་མ་རིག་པའི་ས་བོན་གྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་འགྲོ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པ་དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ངེས་པར་རྨོངས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་མི་བཟད་པ། འགྲོ་བ་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་སྣང་། །གནོད་པར་བྱེད་པ་བཟློག་པར་དཀའ་བ་དང་། མུན་པས་བསྒྲིབས་པས་རང་གི་ངོ་བོ་ རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར།འགྲོ་བ་མི་བཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མ་རུངས་པ་དང་དབུགས་འབྱིན་པ་མེད་པའི་གནས་དང་འཇིགས་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་གཟིགས་སོ། །བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྨོངས་པའི་ གྲོང་ཁྱེར་གང་ཡིན་པ་དེ་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་གཟིགས་ཏེ།མ་རིག་པའི་མུན་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིའི་ཕྱིར་ཡང་འདི་ལྟར་འགྲོ་བ་དེ་དངོས་པོ་མེད་དེ་འདི་ལྟར། ཚངས་པ་ལ་སོགས་འཇིག་རྟེན་འདི། །བདེན་པར་རབ་ཏུ་གང་བརྗོད་པ། །འཕགས་ལ་ དེ་ཡང་བརྫུན་ཞེས་གསུངས།།དེ་ལས་གཞན་ན་ཅི་ཞིག་ལུས། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་མ་གྱུར་པ་གང་ཡང་ཡོད་དམ་ཞེས་བྱ་བ་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ། །དབང་པོ་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་དོན་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་ཚངས་པ་ནི་ཚད་མའོ། །དེ་ལྟར་ཚད་མར་གྱུར་པ་དེ་ལ་ དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་བདེན་པར་སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་བརྫུན་ནོ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཉིད་བདེན་པ་གཅིག་པུའོ།།ཞེས་བསྟན་པ་ནི་གསུངས་ཏེ། འདུས་བྱས་ནི་བརྫུན་པ་སླུ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ན་གཞན་དག་ལ་ སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་བརྫུན་པར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར།གང་ལ་བརྫུན་པ་ཉིད་དུ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པ་དེ་ལས་གཞན་ཅི་ཞིག་ལུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་མ་གྱུར་པ་གང་ཡང་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདི་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་ཁས་བླང་བར་བྱའོ། །གཞན་དུ་ན་གལ་ཏེ་ཚངས་པ་ལ་སོགས་ པ་དང་།འཕགས་པ་རྣམས་འཇིག་རྟེན་འདི་ལ་ལྟ་བ་མཚུངས་པར་གྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་འཕགས་པ་རྣམས་དང་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།

因此，离开处所等的众生是不合理存在的。如果这样众生不存在，那么为何能见到其自性种种差别呢？圣者们不见众生有种种差别，因为对他们而言众生空性一味，空性中没有种种差别。因此，为了显示愚者为无明睡眠所迷而颠倒，如同做梦般见到种种差别，故说'从无明因极生'。以自性不成立，且由于无明存在，众生自性不成立，确定是从无明种子因所生。
为了显示如何自性不成立，故说'远离始中终'，意思是离开生住灭。因此也是从无明种子所生，如同芭蕉树般无实质。若非从无明种子所生，那么观察时应当见到实质，但诸行如同芭蕉树聚般观察时无实质。虽无实质却显现有实质者，是从愚痴力所生，如是众生是从无明种子所生。
因此也是从无明种子所生，因为如同干闼婆城，如同干闼婆城虽显现真实，但观察时并非如此，故非真实城市。因为如是观察时从无明种子因所生的众生自性不成立，所以此乃必然迷乱之城，'众生如幻显'，难以遮止损害，且为黑暗所障故难以了知自性，故说众生难忍，意思是凶恶、无法喘息之处及令人恐惧。
因此，这对于未颠倒者如幻般显现。凡夫的迷乱之城，圣者们见如幻术，因为远离无明黑暗。因此也如是众生无实，如此：'梵天等世间，所说为谛实，于圣者亦说，彼即是虚妄，除此复何余？'补充语义为：'有何非如幻？'
在世间中，梵天是超越根境之义的决定者，是量。如是，对于作为量的彼等而言，诸法自性显现为真实，但对圣者们而言是虚妄，世尊说唯涅槃是真实，显示说：诸行是虚妄欺诳法，对其他人显现者为何不成虚妄？对于确定是虚妄者之外还有什么剩余？意思是无有任何非如幻者。
这是必须承许的。否则，若梵天等和圣者们对此世间见解相同，那么圣者与非圣者就成为相同了。

།དེ་དག་མཚུངས་པར་མི་སྲིད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་མ་རིག་ལྡོངས་གྱུར་པ། །སྲིད་པའི་ རྒྱུན་གྱི་རྗེས་འབྲང་དང་།།མཁས་པ་སྲེད་དང་བྲལ་བ་ཡི། །དགེ་བ་རྣམས་ལྟ་ག་ལ་མཉམ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་མ་རིག་པའི་ལིང་ཏོག་གིས་ཁེབས་ནས། བློའི་མིག་ལྡོངས་པར་གྱུར་པ་ཚངས་པ་ལ་སོགས་པ་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པ་ཡང་དག་པར་མཐོང་བ་དང་བྲལ་བའི་ ཕྱིར།རང་དབང་མེད་པར་འགྲོ་བ་ཐོག་མ་མེད་པའི་འཁོར་བས་འཁོར་བར་འཕངས་པས་གྲུབ་པ་ན་ཤུགས་ཀྱིས་ལྦུ་བ་འཁོར་བ་ལྟ་བུའི་འཁོར་བའི་འཁོར་ལོ་ཆུ་ཀླུང་ཆེན་པོར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རླུང་གིས་དཀྲུགས་ཏེ། འཁྲུགས་པས་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གྲུ་ཆག་པ་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་ པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་མཐར་ཐུག་པའི་ལྟོང་ཅན་སྲེད་པའི་རྒྱུན་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་།མཁས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དག་པ་བློའི་མིང་ཅན་དམ་པའི་ཆོས་བདུད་རྩིའི་ཁུ་བའི་རྒྱུན་གྱི་བཏུང་བས་ངོམས་པ་གཅིག་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱི་དགེ་བ་རྣམས་དང་། གོང་དུ་སྨོས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་མཚུངས་པར་བརྟག་ཏུ་ག་ལ་རུང་སྟེ། སྣང་བ་དང་། མུན་པ་དང་། འཁོར་བ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མཚུངས་པར་བརྟག་པ་ནི་མི་རིགས་སོ། །དེ་བས་ན་ཚངས་པ་ལ་སོགས་པའི་འཇིག་རྟེན་འཁོར་བའི རྗེས་སུ་མཐུན་པར་འགྲོ་བ་འདི་ནི་བདེན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་བརྫུན་པ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར་དེ་དེ་ལྟར་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས། །རྨོངས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་མི་བཟད་པ། །འགྲོ་བ་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་སྣང་། །ཞེས་སྨོས་པ་ གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་མཁས་པ་རྣམས་དོགས་པ་སྤངས་ཏེ་མོས་པར་བྱའོ།།འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་འགྲོ་བ་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ན་འདི་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་གང་ཡིན་པ་དེ་མི་བསྟན་པར་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཡོད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ བདེན་པ་མ་ཡིན་པ་འདིས་ཅི་ཞིག་བྱ།བཤད་པ། བདེན་པ་ཉིད་ནི་བསྟན་གྱི་བརྫུན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ག་ལས་འོངས། འཇིག་རྟེན་བདེན་ཡང་མི་དགོས་ན་ནི་ཁ་ཅིག་མི་བསྟན་ཏོ། །བརྫུན་ཡང་དགོས་པ་ཡོད་ན་ནི་ལ་ལ་བསྟན་དགོས་ཏེ་འདི་ལ་ནི་དོན་དམ་པ་ལ་ འཇུག་པའི་ཐབས་སུ་དགོས་པ་ཡོད་པས་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་ལ་སོགས་པ་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཡང་ཡོད་དོ།།ཞེས་ཐོག་མ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཀྱི། དེ་ཁོ་ན་ཡང་དག་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཐོག་མར་བསྟན་ན་དོན་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཐའ་ གཉིས་ཀྱི་གཡང་ས་མེད་པའི་ཆོས་འདི་སྐྱེ་བོ་བློ་གྲོས་མ་བྱང་བ་ལ་ཐོག་མ་ཉིད་དུ་བསྟན་མི་བཟོད་དེ།དེ་བས་འགྲོ་བའི་དོན་སྒྲུབ་པ་ལ་མཁས་པ་ཐབས་ལ་ཁོང་བཟོ་བས། དེ་ཉིད་ཚུལ་ལ་ཐོག་མར་ནི། །ཐམས་ཅད་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ། །དོན་རྣམས་རྟོགས་ཤིང་ ཆགས་པ་ནས།།དེ་ཡི་འོག་ཏུ་དབེན་པའོ། །སྐྱེ་བོ་བློ་གྲོས་མ་བྱང་བ་དག་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་ལ་བཙུད་ན་ཤིན་ཏུ་མགོ་རྨོངས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་འཕགས་པ་རྣམས་སྟོང་པ་ཉིད་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་མི་སྟོན་ཏེ། དངོས་པོ་ལ་ཆགས་པ་དང་ལྡན་པ་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ ཉིད་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་དགའ་བ་རྣམས་ཀྱི་འདོད་པའི་དོན་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པས་བདག་ལ་གཅེས་པར་འཛིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཚོལ་བ་ལ་ཐོག་མར་ཐམས་ཅད་ཡོད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ།།དེའི་དངོས་པོ་ནི་དེ་ཉིད་དོ། །བརྗོད་པར་འདོད་པའི་དོན་སྤྱིའི་དངོས་པོ་དང་འབྲེལ་པ་ ཅན་དེའི་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དང་སྦྱར་རོ།།དངོས་པོ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་སྟེ། གང་གི་རང་གི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་དངོས་པོ་སྟེ། དེ་ཁོ་ནའོ། །རང་གི་ངོ་བོའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ཁོ་ན་ཚོལ་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཡིན་པས་ ན་དེ་ཁོ་ན་ཚོལ་བའོ།

为了说明这些不可能相等，故说：'世间无明盲昧者，随顺轮回相续流，智者远离贪著者，诸善业岂能相等。'说此偈颂是因为被无明翳障所覆盖，慧眼盲昧的梵天等一切众生远离正见，
无自主地流转，被无始轮回所牵引而形成，如同水泡般旋转的轮回之轮被颠倒大风搅动于大河中，善业之船破损，善业异熟果报究竟圆满的具眼者随顺贪爱之流的凡夫，与智者以智慧清净的慧名者，饱饮正法甘露精华之流，一味法性诸善业，
与前述世间怎能相等？如同光明与黑暗、轮回与涅槃不可能相等一样。因此，梵天等世间随顺轮回而行，对他们为真实者，对圣者必定是虚妄的。
因此圣者们如是说：'愚痴城邑不堪忍，众生如幻而显现。'对此智者应断疑而生信解。
此处有人说：如果众生如幻而自性空，那么世尊为何不宣说真实义，而说有蕴界处等不真实法有何用？
答曰：说是真实非虚妄，这从何而来？世间真实尚且不需，有些不说。虚妄若有必要，某些则需宣说。此中为入胜义之方便故有必要，
虽然蕴界等非真实，但说'有'是就最初宣说而言，并非真实义空性，因为最初宣说则成无义。
离二边深渊之法，最初不堪对未成熟智慧者宣说。因此善巧成办众生利益的智者以方便善巧：'最初宣说诸法有，了知诸义及贪后，其后宣说离戏论。'
若最初即引导智慧未成熟者趣入空性见，则会极为迷惑。因此圣者们不会最初即宣说空性。对于贪著事物、喜好分别事物自性者，
为使其珍爱自身，如实宣说所欲之义，最初应说一切皆有。其事物即是真实义。所欲宣说的总义相关的'其'字与此相连。
事物即自性，某法的自性即是其事物，即是真实义、自性、本性、如是性、非他性等词的异名。由于具有寻求真实义的本性，故为寻求真实义者。

།དེ་ཁོ་ན་ཚོལ་བར་འདོད་པ་དེ་ལ་བླ་མ་ཕན་པར་འདོད་པས་ཇི་སྐད་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་ཡོད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །བྲམ་ཟེ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་དང་། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་བར་དག་གོ་ཞེས་གསུངས་ སོ།།དེའི་ཤེས་པ་དང་སྦྱར་ཏེ་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་དང་འདི་ཡོད་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཉེ་བར་བཟུང་སྟེ་དེ་དང་འདིའི་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉེ་བར་བཟུང་ནས་རིང་པོ་དང་། ཐུང་ངུ་བཞིན་དུའམ། མར་མེའི་འོད་བཞིན་དུ་བསྟན་ཏེ་གྱུར་པ་དེ་ལས་ གཞན་དུ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟར་ན་ཉེ་བར་བཟུང་བའམ་བརྟེན་པར་ཟད་དོ། །དོན་རྟོགས་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འབྲས་བུ་རྣམས་ཀྱི་མཐའ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། འབྲས་བུ་རེ་རེའི་རྐྱེན་ཀྱང་དུ་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་། རྐྱེན་རེ་རེ་ལ་ཡང་བརྟགས་ན་ཐོག་མ་མེད་པའི་འཁོར་བ་བཞིན་དུ་ རྒྱུའི་ཚོགས་པ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པའི་མཐའ་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་འབྲས་བུའི་རྩོམ་པ་ལ་འཇིག་པར་ལྟ་བས་རྒྱུའི་ཚོགས་པ་གཅིག་བརྒྱུད་པས་བསྒྲུབས་པའི་འབྲས་བུ་རྐྱེན་དུ་མ་ལས་བྱུང་བ་གྲུབ་མ་ཐག་ཏུ་འཇིག་པར་རྟོགས་ཤིང་།སྐྱེ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་འབད་པས་བསྒྲུབ་པར་ བྱ་བ་ཡིན་ལ།ཤིན་ཏུ་འབད་པས་བསྒྲུབས་པ་འཇིག་པ་ནི་འབད་པ་མེད་པར་ཡང་འབྱུང་བར་རྟོགས་ནས་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་སྒྱིད་ལུག་པ། བྱིས་པ་སྐྱེ་བོའི་སྤྱོད་པ་ལ་མངོན་པར་མི་བསྟོད་པ། སྐྱེ་བ་ལ་མངོན་པར་མི་དགའ་བ། འཇིག་པ་ལ་མི་འཕྲོད་པར་འཛིན་པ། འཁོར་ བ་རྣམས་ལ་ཆགས་པ་འདོར་བར་འདོད་པ།འཁོར་བ་སྤོང་བར་འདོད་པ། བདག་ལ་ཆགས་པ་ལྷོད་པར་གྱུར་པས་དེ་ལྟར་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལ་དེའི་འོག་ཏུ་དབེན་པ་ནི་རིགས་ཀྱི་སྔ་རོལ་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ན་སློབ་དཔོན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ བསྟན་པ་ཡང་འབྲས་བུ་མེད་པར་མི་འགྱུར།སློབ་མ་རྣམས་ཀྱང་སྤོང་བ་དང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཛིན་པས་ལོག་པར་ལྟུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་མ་བྱས་ན་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་གཉིས་རྣམ་པར་གནས་པ་དང་། མི་མཐུན་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་བསྟན་ པས་ལོག་པར་ལྟུང་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་གྱུར་ན་མི་དགེ་བ་སྤང་མི་ནུས་སོ། །མི་མཁས་པའི་བློ་ཅན་དག་འགྲོ་བ་འདིའི་སྟོང་པའོ། །སྙམ་དུ་འཛིན་ཞིང་འདི་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ན་འདིས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེས་ངེས་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དགེ་བའི་ལས་ལ་མི་སྤྲོ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་ འདི་ཡང་སྒྲོ་གཤོག་མ་སྐྱེས་པའི་བྱ་རང་གི་ཚང་བོར་ནས་འཕུར་བ་བཞིན་དུ་བརླག་པར་འགྱུར་ཏེ།འདི་ལྟར་སོ་སོ་རང་གིས་རྟོགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་དབེན་དོན་མི་ཤེས་ལ། །ཐོས་པ་ཙམ་ལ་འཇུག་བྱེད་ཅིང་། །གང་རྣམས་བསོད་ནམས་མི་བྱེད་པ། །སྐྱེས་ བུ་ཐ་ཤལ་དེ་དག་བརླག་།འཇིག་རྟེན་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་དམ་པ་ལ་གནས་ཏེ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱོགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཤིང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་སོ་སོ་རང་གིས་རྟོགས་པ་ན་བསོད་ནམས་དང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་མི་བྱ་བ་ནི་རིགས་སོ། །གང་དག་སྟོང་པ་ཉིད སོ་སོ་རང་གིས་རྟོགས་པ་མེད་པར་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་བྱ་བ་བྱས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལྟར་རྗེས་སུ་འཆོས་པ་ནི་མི་དགེ་བའི་ལས་ཉིད་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་གྱི།དགེ་བ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གདོན་མི་ཟ་བར་སྒྲོ་གཤོག་རྫོགས་པའི་བྱའི་ཚུལ་བྱིའུ་ཕྲུག་སྒྲོ་གཤོག་ མ་སྐྱེས་པས་བྱ་བ་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པའི་མཐར་འགྱུར་རོ།།ཆུ་ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་སྐོམ་པ་མི་ཕྱེད་ལ། ཟས་ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་བཀྲེས་པ་མི་ཕྱེད་དེ། དེ་བསྟན་ན་དེ་དག་ཕྱེད་པ་བཞིན་དུ་འདི་རྟོགས་ནས་སྐྱེས་བུ་ཐ་ཤལ་དེ་དག་བརླག་གོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །གཅིག་ཏུ་མི་དགེ་བ་ ལ་འཇུག་པས་དེ་དག་ནི་སྐྱེས་བུ་ཐ་ཤལ་ལོ།

对于想要寻求真实义的人，善意的上师应当如何开示呢？应当说'一切都存在'。'一切'指的是五蕴、十二处、十八界等。
应当结合其认知来说明这些蕴等的存在。对于这些蕴等，也要把握住，把握住这些存在，就像长短或灯光一样来显示，除此之外别无他法。如此则仅仅是把握或依靠而已。
什么是通达义理呢？因为诸果无边际，每一果又有众多缘，每一缘若观察则如无始轮回般因缘聚集相续无有边际可见，以坏灭见观待果的生起，了知由因缘聚集相续所成就的果从众多缘中生起后即刻坏灭。
生起是需要极为努力才能成就的，而极为努力所成就的坏灭却无需努力就会发生。了知此理后，对有为法性生厌，不赞叹凡夫行为，不喜欢生起，不愿接受坏灭，想要舍弃对轮回的贪著，想要断除轮回，对我执松懈。如此通达义理之后才适合修习远离，之前则不适合。
这样做的话，上师宣说空性也不会无果，弟子们也不会因为断除和颠倒执著而堕入邪见。若不如此做，就会与世俗谛和胜义谛二谛相违背，因此宣说空性会导致堕入邪见。
如此一来就无法断除不善。愚者们执著'这个世间是空的'，认为'既然是空性，还做什么'，因此对必须成就的善业不生欢喜。
因此，这就像翅膀未生的鸟离开自己的巢穴飞行一样会毁灭，因为缺乏自证。不了知远离之义，仅仅依靠闻法而行，不行持福德的那些下等人将会毁灭。
安住于世间的胜义，不颠倒、清净圆满，以及通过自证悟空性实相时，不行持福德与非福德是合理的。
那些没有空性自证却仅仅听闻空性之名而效仿证悟者行为的人，是趣入不善业而非善业，他们必定如同学习成熟鸟类行为的未生翅膀雏鸟一样会落入烦恼。
仅仅听闻水不能止渴，仅仅听闻食物不能止饥，同样，在开示此理后，这些下等人会因为未能证悟而毁灭。因为一味趣入不善，所以他们是下等人。

།དེ་ལྟར་དེའི་ཉེས་པ་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བཞེད་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཉན་པ་རྣམས་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ལས་ཡོངས་སུ་མ་ཉམས་པའི་དོན་རེ་ཞིག་ཐོག་མ་ཉིད་དུ། ལུས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་དང་། །འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱང་ ཤིན་ཏུ་བརྗོད།།སེམས་ཅན་རྣམས་གང་ལ་གནས་ནས་ལས་རྣམས་བྱེད་ཅིང་དེའི་འབྲས་བུ་ཡང་ཟ་བའི་འགྲོ་བ་ལྔ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་སོ། །དེའི་འོག་ཏུ་དེ་དག་གི་འདི་བདེན་ནོ་སྙམ་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་ལུས་ཀྱི་མདུད་པ་འདིའི་གཉེན་པོར། དེ་ཡི་རང་ བཞིན་ཡོངས་ཤེས་དང་།།སྐྱེ་བ་མེད་པ་དག་ཀྱང་བསྟན། །འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་པས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་སྐྱེས་པའོ། །དེའི་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལམ་དང་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་བྱ་ བ་ཡང་བསྟན་ཏོ།།དེ་བས་ན་འདི་ལྟར་གཉི་གའི་བདག་ཉིད་བསྟན་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་འདི་ལ་དགོས་པའི་ཆེད་དུ་བསྟན་པ་ནི་གང་དོན་གྱི་ཆེད་དུ་བསྟན་པ་ནི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་དཔྱད་ན་གཏན་ལ་དབབ་ཏུ་རུང་སྟེ། དགོས་པའི་དབང་དུ་རྒྱལ་བ་རྣམས། །ང་དང་ང་ཡི་ཞེས་ གསུངས་ལྟར།།ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས། །དེ་བཞིན་དགོས་པའི་དབང་གིས་གསུངས། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ང་དང་ང་ཡིར་འཛིན་པ་སྤངས་པ་ཡིན། ཡང་བརྗོད་པར་བཞེད་པའི་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆེད་དུ་ང་དང་ ངའི་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་བཞིན་དུ་དགོས་པའི་དབང་གིས་ཕུང་པོ་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁམས་རྣམས་གསུངས་ཏེ།དེའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བསྟན་པ་མེད་པར་འཇིག་རྟེན་དེ་ཁོ་ན་ལ་ཞུགས་པའི་ཐབས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་དགོས་པའི་དབང་དུ་ཕུང་པོ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཁམས་རྣམས་བཤད་ ཀྱི་དེ་ཁོ་ནའི་དོན་དུ་ནི་མ་ཡིན་པར་འདི་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་ནུས་པ་འདི་ནི་འཐད་པ་དང་ལུང་གིས་ངེས་པར་རུང་སྟེ།དེ་ལ་རེ་ཞིག་འཐད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། འབྱུང་བ་ཆེ་ལ་སོགས་བཤད་པ། །རྣམ་པར་ཤེས་སུ་ཡང་དག་འདུ། །དེ་ཤེས་པས་ནི་འབྲལ་འགྱུར་ན། །ལོག་པར་རྣམ་ བརྟགས་མ་ཡིན་ནམ།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པས་དམིགས་པ་གང་གི་རྣམ་པ་འཛིན་ཅིང་སྐྱེ་བའི་དམིགས་པ་དེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་རྣམ་པ་ཉེ་བར་བསྒྲུབས་པའི་རང་གི་དངོས་པོ་ཐོབ་ནས་དངོས་པོའི་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འབྱུང་བ་ཆེན་ པོ་ལ་སོགས་པར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་སོ།།རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་འགའ་ཞིག་གི་རྣམ་པར་མ་བཞག་པ་ལ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་མི་ནུས་ཏེ། མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡོད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་ བ་ལས་གྱུར་པ་དང་།སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དང་། སེམས་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྣམ་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་གང་དང་གང་བཤད་པ་ཅི་ཡང་རུང་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་ཡང་དག་ པར་འདུ་ཞིང་ཁོངས་སུ་ཆུད་དོ།།གང་གི་ཚེ་རྣལ་འབྱོར་པས་ཡོད་པ་མེད་པ་ཡིན་པའི་དོན་སྒྲོ་འདོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚངས་པ་དེ་བརྫུན་པ་སླུ་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་མཐོང་ཞིང་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་ངེས་པར་དེ་ཤེས་ཏེ། ཇི་ལྟར་གནས་པའི་ སེམས་རང་གི་ངོ་བོས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ཤེས་པས་དེས་བསྐྱེད་པ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་མ་ལུས་པ་དག་ཀྱང་གཟུགས་འགགས་ན་གཟུགས་བརྙན་འགགས་པ་བཞིན་དུ་འབྲལ་བར་འགྱུར་ན།དེ་ལྟ་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་དུ་ལོག་པར་རྣམ་པར་བརྟགས་ པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུས་ཡོད་པ་ཉིད་དེ་མེད་ན་ཡོད་པས་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པ་ལ་ངར་འཛིན་པ་དང་ང་ཡིར་འཛིན་པའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་གྱི་དབང་དུ་བསྟན་པར་ངེས་སོ།

如是为了完全断除其过失，世尊对听众们首先从世俗谛不失坏的意义上宣说了身体有果报，并且详细宣说了诸趣。世尊宣说了众生所依止而造业并享受其果报的五趣。其后，为对治执著认为'这是真实'的见解、执著为最胜的身体系缚，宣说了了知其自性以及无生。诸趣等是缘起所生，故无自性生。宣说了了知其自性的道以及诸趣等无生的道智之获得。
因此，如是宣说二谛自性安立，为何目的而宣说？对此若加以观察则可确定：如同诸佛依需要而说'我'与'我所'，同样依需要而说蕴界处等。诸佛世尊已断除我执与我所执，然为了表达所欲说义而为世间说'我'与'我所'，同样依需要而说诸蕴处界，因为若不宣说彼等差别，世间无有趣入真实之方便。
如何得知是依需要而说诸蕴处界，而非为了真实义？此可由正理与教证而确定。首先就正理而言：'所说大种等，悉摄入识中，若知彼即离，岂非妄分别？'识所缘取相而生起的所缘，于识中现起相后获得自体，而遍计为大种等事物的自性。若于识中未立某相，则世间不能安立为有，否则应成孤子等亦有之过。
因此，诸大种及所造色、心心所法及心不相应行，皆以识相为因，故所说一切大种等，皆摄入识中。当瑜伽师见到增益有无的识蕴是虚妄欺诳性，见到无自性生时，必定了知：如实了知心无自性生时，由彼所生的一切大种等，如同影像随色灭而灭一样消失，如是岂非如影像般是妄分别？
是故如是诸蕴等是由识之因而有，无因则有，故无自性成就，唯是为执我与我所的增上慢者而宣说，应当确定。

།རེ་ཞིག་དེ་ལྟར་ རིགས་པས་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་དགོས་པའི་དབང་དུ་བསྟན་པར་ཤེས་པར་བྱས་ནས།ད་ནི་ལུང་གིས་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་བརྫུན་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པས་དགོས་པའི་ཆེད་དུ་བརྗོད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མྱ་ངན་འདས་པ་བདེན་གཅིག་པུ། །རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམས་ གསུངས་པ།།དེའི་ཚེ་ལྷག་མ་ལོག་པ་ཞེས། །མཁས་པ་སུ་ཞིག་རྟོགས་མི་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་དག་འདི་ལྟ་སྟེ། མི་སླུ་བའི་ཆོས་ཅན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འདི་ནི་བདེན་པའི་མཆོག་གཅིག་ཏུའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ་ལུང་འདིས་དོན་གྱིས་ན་ ཤེས་རབ་ཅན་སུ་ཞིག་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་བརྫུན་པའི་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མི་འགྱུར།གང་གི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཁམས་དེ་དག་རྣམ་པ་དེ་ལྟར་རིགས་པ་དང་། ལུང་གིས་རྣམ་པར་དཔྱད་ན་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་ངེས་པར། ཇི་སྲིད་ཡིད་ཀྱིས་རྣམ་ གཡོ་བ།།དེ་སྲིད་བདུད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ། །འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོའི་སྲོག་གི་བར་ཆད་བྱེད་པས་བདུད་དེ་དེ་ཡང་ཁམས་གསུམ་གྱིས་ཆེན་པོ་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞིའི་བློན་པོ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པའི་འཁོར་གྱིས་རྟག་ཏུ་འཁོར་བ། འཕགས་པ་མ་ ཡིན་པ་སྐྱེ་བོ་མཐའ་དག་གིས་སྨ་མ་ཕབ་པ།སྤྱོད་པ་བཟང་པོ་མ་ཡིན་པ་ཞུགས་པའི་རྗེས་སུ་སོང་བ། འཁོར་བ་པའི་སེམས་ཅན་མ་ལུས་པ་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པས་དངོས་པོ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་ན་མ་རིག་པའི་ཡུལ་ལས་མི་འདའ་བ་ཉིད་ དུ་མངོན་ནོ།།གང་གི་ཚེ་དེ་བདུད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་དེ་སྐྱེ་བ་མེད་ན་ཡིད་འཇུག་པ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་བདུད་ཀྱི་ཡུལ་ཉིད་མེད་པར་འགྱུར་བས། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་འདི་ལ་ཡང་། །ཉེས་པ་མེད་པར་ཅིས་མི་འཐད། །འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ ཡིན་པར་སྟོན་ཏེ།དེའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་གྱུར་པས་ཉེ་བ་མངོན་སུམ་གྱི་ཚིག་འདིས་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་ཏོ། །འདིའི་ཕྱིར་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ན་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡོད་ན་ནི་ཡོད་ལ་མེད་ན་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་ རོ།།དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མ་རིག་རྐྱེན་གྱིས་འཇིག་རྟེན་ཞེས། །འདི་ལྟར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་གསུང་། །དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་འདི་དག་ཀྱང་། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅིས་མི་འཐད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །གང་གི་རྐྱེན་མ་རིག་པ་ཡིན་པ་དེ་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་ ལས་བྱུང་བ་སྟེ་འཇིག་རྟེན་ནོ།།འཇིག་རྟེན་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་རྣམས། འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདིས་འདི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་ འདིའི་རྐྱེན་ནི་མ་རིག་པའོ་ཞེས་བསྟན་པ་དེའི་ཕྱིར།རང་གི་ངོ་བོ་གྲུབ་པ་མེད། །རང་གི་ངོ་བོ་གྲུབ་པ་རྫས་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་ནི་མུན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་མ་རིག་པ་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅིའི་ཕྱིར་འཐད་དེ། འཇིག་རྟེན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ ཙམ་དུ་འཐད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཙམ་དུ་ཟད་པས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རང་གི་ངོ་བོ་གྲུབ་པ་མེད་པས་མུན་ཁུང་ན་མིའི་ཚུལ་དུ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ འབྱུང་བ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཙམ་དུ་རྣམ་པར་གཞག་གོ།

暂时如此以理证对蕴等的必要性已经了知后，现在为了以经证显示蕴等是虚妄而说明其必要性，故说：'涅槃唯一谛，诸佛如是说，尔时余虚妄，智者谁不知？'世尊说：'诸比丘，如是不欺诳法性涅槃是唯一真实第一义。'由此经义，何等智者不能通达蕴等虚妄义？因为蕴、处、界等如是以理证和经证观察时无自性成立，所以必定'乃至意动摇，尔时是魔境。'
圣慧根命被障碍故为魔，彼魔具有三界大自在、四颠倒大臣、贪等烦恼眷属常随，非圣凡夫一切所不能降伏，随行非善行，令轮回有情无余增长，名为无明。以非如理分别诸法时不离无明境界。
当其为魔境时，若无生则意不生起，故无魔境，如是'于此亦，何不许无过？'此即是显示通达彼无自性生，依此故近现前词说'于此'。为此亦通达无自性生时非通达自性，因为有其颠倒则有，无则无。
如是显示故说：'无明缘世间，如是正觉说，是故此世间，何不许分别？'以无明为缘者即从无明缘所生即世间。世间即五取蕴。其中无明缘行，行缘识等，以此如是世尊说此世间以无明为缘，故无自性成立。自性成立者非以暗等为缘。是故以无明为缘故，世间何不许唯是分别，即许世间唯是分别而已。
分别即是分别。仅是分别而已故为分别，即是说唯是分别的意思。由无自性成立，如同暗处分别人形一样，世间也唯是分别安立。

།དེ་ལྟར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡོད་ན་འཇིག་རྟེན་ཡོད་པར་ཅི་བསྟན་ནས། ད་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མེད་ན་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མ་རིག་འགགས་པར་གྱུར་ན་ནི། །གང་རྣམས་འགག་པར་འགྱུར་བ་རྣམས། ། དེ་དག་མི་ཤེས་ཀུན་བརྟགས་པར། །ཅི་ཡི་ཕྱིར་ན་གསལ་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །སྣང་བ་བྱུང་ན་མུན་ཁུང་ན་མེའི་ཚུལ་དུ་སྣང་བ་མི་དམིགས་པ་བཞིན་དུ་རིག་པ་བྱུང་ན། གང་ལོག་པ་དེ་ངེས་པར་མི་ཤེས་པས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ མེད་པར་གནས་སོ།།འདིའི་ཕྱིར་ཡང་འཇིག་རྟེན་དངོས་པོ་མེད་དེ། གཟུགས་བརྙན་བཞིན་དུ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་ཡོད་པ་ལས་གང་བྱུང་ཞིང་། །རྐྱེན་མེད་པར་ནི་གནས་པ་མེད། །རྐྱེན་མེད་ཕྱིར་ཡང་འཇིག་འགྱུར་བ། ། དེ་ནི་ཡོད་པར་ཇི་ལྟར་ཤེས། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྲུབ་ན་ནི་དེའི་ཚེ་རང་བཞིན་གྱིས་ངོ་བོར་གྲུབ་པ་ཡོད་པས་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་ཏེ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་། རྒྱུ་དང་བཅས་ལས་འབྱུང་བར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་ནི་བྱས་པ་མེད་པའི ཕྱིར་རོ།།གནས་པ་ཡང་རྐྱེན་ལ་རག་ལས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཡོད་ན་གཞན་དུ་འགྱུར་མི་སྲིད་དེ། འདི་ལྟར་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་སྤང་བའི་ཕྱིར་གནས་པའི་རྐྱེན་བཙལ་བ་ནི་རིགས་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གནས་པའི་རྐྱེན་ལ་རག་ལས་པ་དེ་གཟུགས་ བརྙན་བཞིན་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གྲུབ་པ་ཡང་རིགས་སོ།།གང་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་དེ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་མི་འགྱུར་བས་གནས་པའི་རྐྱེན་མེད་ཀྱང་ལྡོག་པ་མི་རིགས་སོ། །གང་གནས་པའི་རྐྱེན་མེད་ན་ལྡོག་པ་དེ་ནི་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་མེད་པར་འོས་ སོ།།གང་དེ་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་མེད་པ་དེ་གཞན་གྱིས་ཇི་ལྟར་ཡོད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་རྒྱུ་མེད་པས་དེ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །མུ་སྟེགས་ཅན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་མི་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པར་མངོན་ པར་ཞེན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རང་གི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལས་བྱུང་བ་དང་མི་འགལ་བས།གལ་ཏེ་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་རྣམས། །དངོས་ལ་ཞེན་པར་གནས་པ་ནི། །ལམ་དེ་ཉིད་ལ་གནས་པ་སྟེ། །དེ་ལ་ངོ་མཚར་ཅུང་ཟད་མེད། །གྲངས་ཅན་གྱིས་རང་གི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལས་ ཡོན་ཏན་སྙིང་སྟོབས་དང་།རྡུལ་དང་མུན་པ་གསུམ་རྟག་པར་ལོབས་ལ། བྱེ་བྲག་པས་ཀྱང་རང་གི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལས་ས་དང་། ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་གི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཡན་ལག་ཅན་མ་ལུས་པའི་དངོས་པོ་རྩོམ་པ་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ལོབས་ནས་རྟག་པའི་དངོས་པོར་སྨྲ་བའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་ དངོས་པོ་ལ་ཞེན་པར་གནས་པ་དང་ངོ་བོ་ཉིད་བཟུང་ནས་གནས་པ་དེ་ལ་ནི་བློ་མཆོག་དང་ལྡན་པ་དག་ངོ་མཚར་དུ་འཛིན་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དེ་ཡ་མཚན་དུ་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་མི་སྲིད་པའི་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ ན་ངོ་མཚར་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།།སྲིད་པའི་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལས་ཡོད་པར་བསྟན་པ་སྟོན་ཞིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལ་ནི་ངོ་མཚར་གྱི་རྒྱུ་མེད་པས་ངོ་མཚར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པར་རིགས་སོ། །བྱེ་བྲག་ཏུ་ སྨྲ་བ་དང་།མདོ་སྡེ་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་དུ་སྨྲ་བ་གྲུབ་པས་མཐའ་ལས་ཡོད་པ་མི་སྲིད་པ་ཡོངས་སུ་སྟོན་པ་ནི་བློ་མཆོག་དང་ལྡན་པ་དག་ལ་མཆོག་ཏུ་ངོ་མཚར་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ལ་། སངས་རྒྱས་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་ནི། ། ཐམས་ཅད་མི་རྟག་སྨྲ་བ་རྣམས། །རྩོད་པ་ཡིས་ནི་དངོས་པོ་ལ། །ཆགས་གནས་གང་ཡིན་དེ་སྨད་དོ།

如此，若有颠倒，如何显示世间存在？现在为了显示若无颠倒则不存在，故说：'若无明灭尽，诸法皆灭尽，彼等不知妄分别，为何不明显？'
如同黑暗中出现光明时，火的形相不可得，同样，当觉知生起时，颠倒之法必定是由无知所遍计，故无自性而住。
由此因缘，世间诸法亦无实体，如同影像，从因缘而生故。为显示此义，故说：'从有因所生，无缘不能住，无缘故坏灭，彼云何知有？'
若世间有自性成就，则彼时以自性而有体性成就，不应依赖因缘而生，亦不应从有因而生，因为自性是无作故。住亦不应依赖缘。
若有自性成就，则不可能转变为他性，如是为遮止转变为他性而寻求住缘是合理的。若依赖住缘，则如影像般无自性成就亦是合理。
若有自性成就，则以自性不变故，即使无住缘亦不应消失。若无住缘则消失者，如同影像般应无自性成就。
如是无自性成就者，他人如何能了知其存在之因？故不应有存在性。
外道不说缘起者，于诸法执著有自性，此乃从自宗见解而生，无有相违，故说：'若诸说有者，住著于诸法，即住于彼道，于彼无奇特。'
数论派从自宗见解执著三德：勇德、尘德、暗德常住；胜论派亦从自宗见解执著地、水、火、风微尘及有分之一切法体性常住，故说常有实法。
若于诸法住著执取自性，具最胜智者于彼毫无惊奇，全无稀有。何以故？因为依止不可能之事物是世间惊奇之因，依止可能之事物则不然，因为合理故。
从自宗见解宣说、了知有者，无有惊奇之因，故理应毫无奇特。
毗婆沙师、经部师及唯识宗从宗义显示无有不可能，于具最胜智者极为稀有。
于彼等：'依止佛道者，说一切无常，以诤论住著，诸法为可诃。'

།རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ནི་སངས་རྒྱས་པའི་ལམ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འདུ་བྱེད་དེ་དག་ཐམས་ཅད་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པའོ། །ཞེས་དེ་སྐད ཁས་ལེན་ཀྱང་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་གྲུབ་པར་སྟོན་པར་འདོད་པ་དེ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་བ་ལ་རྩོད་པར་བྱེད་ཅིང་དེ་མི་སྲིད་པའི་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་ངོ་མཚར་ཆེ་བས་དེ་རྨད་དུ་གྱུར་པའོ།།ངོ་མཚར་ཆེ་བ་དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ན་ཡ་མཚན་དུ་གྱུར་པས་རྨད་དུ་བྱུང་བ་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མི་རྟག་པར་སྨྲ་བ་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ལམ་ཁས་ལེན་པར་གྱུར་ཀྱང་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོན་ཅིང་རློམ་པར་གནས་པ་ནི་རྟ་དམུ་རྒོད་བོང་བུའི་སྤྱོད་པ་ལྟར་བཅོས་པ་བཞིན་དུ་མཁས་པ་དག་ལ་རབ་ཏུ་ངོ་མཚར་དུ་འགྱུར་རོ། །ཕྱག་བྱ་བར་འོས་པ མ་ཡིན་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་བཞིན་དུ་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་སྒྲ་བསྟོད་པའི་ཚིག་འདི་ཡང་བསྟིང་བ་ཡིན་ནོ།།རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཁས་ལེན་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ལམ་ལ་བརྟེན་པ་དག་།དེ་ནི་འདི་ཞེས་གང་དག་ལ། །བརྟགས་ན་རབ་ཏུ་མི་དམིགས་ན། ། བདེན་པ་དེ་ནི་འདིའོ་ཞེས། །རྩོད་པས་མཁས་པ་སུ་ཞིག་སྨྲ། །འདི་ལྟར་གཟུགས་དང་ཚོར་བ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། འདུས་བྱས་གཞན་ཐམས་ཅད་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་སྐྱེས་པའོ། །གང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་སྐྱེས་པ་དེའི་མཚན མ་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་དེ་ནི་འདིའོ།།ཚོར་བ་དེ་ནི་འདིའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ནི་འདིའོ། །འདུས་བྱས་གཞན་དེ་ནི་འདིའོ་ཞེས་བློ་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་སྣང་སྟེ། དེ་ལྟར་གང་གིས་ཀྱང་བྱེ་བྲག་ཏུ་མི་སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདིའོ་ཞེས་གཞན་ལ་བསྟན་ པར་མི་ནུས་སོ།།གང་བསྟན་པར་མི་ནུས་པ་དེ་ལ་ཤེས་རབ་ཅན་དག་རྩོད་པ་སྨྲ་བ་ནི་མི་རིགས་སོ། །རྩོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་བདག་གི་ཕྱོགས་སྒྲུབ་པ་དང་། གཞན་གྱི་ཕྱོགས་གཞིག་པའོ། །དེ་ལྟར་དངོས་པོ་གང་ཡང་མི་དམིགས་ན་རང་གིས་ཁས་བླངས་པ་དངོས་པོ་བདེན་ པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདིའོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བ་དེ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར།གཞན་གྱིས་ཁས་བླངས་པའི་དངོས་པོ་བརྫུན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདིའོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བ་དེ་ཡང་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར། དེ་ལྟར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་དོན་རང་བཞིན་ གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དོན་དུ་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པ་ཤིན་ཏུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་དག་གིས།མ་བརྟན་པར་ནི་གང་དག་གིས། །བདག་གམ་འཇིག་རྟེན་མངོན་ཆགས་པ། །རྟག་དང་མི་རྟག་སོགས་ལྟ་བས། །ཀྱེ་མ་དེ་དག་འཕྲོགས་པ་ཡིན། །གང་དག་ཕུང་པོ་ལྔ་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་ བུ་རང་བཞིན་མེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བདག་ཏུ་མི་འདོགས་ཀྱི།སེམས་རང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ལ་བདག་གོ་ཞེས་རྣམ་པར་འཇོག་པ་དེ་དག་གདོན་མི་ཟ་བར་ལྟ་བའི་ཆུ་བོ་ཆེན་པོས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ལས་དེད་ཅིང་ཁྱེར་བར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། དེ་ལ་སེམས་ངོ་བོ་ཉིད་ དུ་གྲུབ་པར་འདོད་ན་ཡང་ན་ནི་རྟག་པར་འགྱུར།ཡང་ན་ནི་མི་རྟག་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་རྟག་པར་འགྱུར་ན་དེའི་ཚེ་ཐེར་ཟུག་ཏུ་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་མི་རྟག་ན་དེའི་ཚེ་ཆད་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ། བྱུང་ནས་མེད་པར་གྱུར་པ་ནི་ཆད་པར་ལྟ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་དེ་དག་ཀྱེ་མ་ལྟ་བས་ འཕྲོགས་པ་ཡིན་ནོ།།ཀྱེ་མ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པའམ་ངེས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འདོད་ན་ཡང་མཐུན་པར་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བར་སྦྱར་རོ།

缘起是佛教之道，依此诸行皆因缘起故无常。虽然如此承认，但是想要显示诸法自性成立者，对空性论者进行诤论，而依止于不可能之事，这是极为稀有奇特的。
这种稀有也是世间所称奇特，故称为稀有。如是一切虽说无常，承认缘起之道，但仍显示法性并执著，如同驯服野马驴子般的行为，对智者来说极为稀有。
如同'向不应礼敬者礼敬'这样的话语一样，这个稀有的赞叹词也是讽刺。承认缘起的佛教徒们，若观察'此是何物'，则完全不可得。对于'此是真理'，有智者会以诤论来说吗？
如是色、受、识及其他一切有为法，因为是缘起，故自性不生。凡是自性不生者，因其相不可得，故色非此、受非此、识非此、其他有为法非此，于心中一切相都不显现。
如是任何特相都不显现者，不能向他人指示'此是某物'。对于不能指示的事物，智者争论是不合理的。所谓争论，即是成立自方观点和破除他方观点。
如是任何事物都不可得时，自己所承认的真实事物，怎么可能有所谓'此是某物'可指示呢？他人所承认的虚妄事物，也怎么可能有所谓'此是某物'可指示呢？
如是不了解缘起义为自性无生义的极为颠倒者们，'不坚固的某些人，执著我或世间，以常与无常等见，哀哉彼等被夺走。'
有些人不依五蕴如幻无自性而安立为我，而是在心有自相成立上安立为我，他们必定会被见解的大河冲离涅槃道而漂走。
怎么说呢？若认为心有自性成立，则或成为常，或成为无常。若成为常，则成为常见论者。若成为无常，则成为断见论者，因为生已成无即是断见。
如是彼等哀哉被见解夺走。'哀哉'一词表示叹息或应当了知。如是，若认为世间即五蕴以自相成立，也同样会有过失。

།ཡང་ན་འདི་ནི་དོན་གཞན་ཏེ། གངས་ཅན་ལ་ སོགས་པ་གང་དག་མ་བརྟེན་པར་བདག་རྟག་པ་དང་།ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ཡང་རང་བཞིན་གྱི་བདག་ཉིད་དང་། རང་བཞིན་ཡང་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་ཞེན་ལ་འགྱུར་བའི་ཚོགས་ནི་ ལྡོག་པར་འདོད་དོ།།གཞན་དག་ནི་གཞན་དུ་འདོད། ཀྱེ་མ་དེ་དག་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་ལྟ་བ་རྣམས་ཀྱིས་འཕྲོགས་པར་འགྱུར་རོ། །རང་གི་སྡེ་པ་གང་དག་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་བདག་བརྟེན་པར་ཁས་ལེན་ཀྱང་རྫས་སུ་ཡོད་ པ་ཉིད་དུ་ཞུགས་པ་དང་གང་དག་མ་རིག་པ་དང་འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཚོགས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་དེ་དག་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་ལྟ་བ་ལོག་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།གང་དག་བརྟེན་ནས་ དངོས་པོ་རྣམས།།ཡང་དག་ཉིད་དུ་འགྲུབ་འདོད་པ། །དེ་དག་ལ་ཡང་རྟག་སྩོགས་ཀྱི། །སྐྱོན་དེ་ཇི་ལྟར་འབྱུང་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཇི་ལྟར་བདག་དང་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཡོད་པ་དང་། མེད་པར་ཁས་བླངས་པ་ལ་རྟག་པ་དང་། ཆད་པའི་ སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་དང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་སྐད་སྨོས་པའི་ལྟ་བ་དག་བསལ་ནས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཇི་ལྟར་གནས་པའི་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་ན། གང་དག་བརྟེན་ནས་དངོས་པོ་རྣམས། །ཆུ་ཡི་ཟླ་བ་ལྟ་བུར་ནི། །ཡང་དག་མ་ཡིན་ལོག་མིན་པར། །འདོད་པ་དེ་དག་ ལྟས་མི་འཕྲོགས།།གལ་ཏེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པ་ཡིན་ན། དེ་དག་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པས་ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་དུ་འགྱུར་མི་སྲིད་དེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པ་ནི་ཕྱིས་ཡོད་པར་མི་རུང་ངོ་། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་གང་ཡང་སྐྱེ་མི་སྲིད་པ་དང་ རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་ཉེས་པ་དེ་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་འདོད་དེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་ན་ཡང་དེའི་ཚེ་དེ་ལྟར་བྱུང་བ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ།རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱང་དགོས་པ་མེད་པས་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དང་འགལ་ན་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཐམས་ཅད་ཞིག་ པར་འགྱུར་རོ་།།བོང་བུའི་རྭ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་ཡང་མི་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་ཁམས་དང་འགྲོ་བ་དང་། སྐྱེ་གནས་དང་། རིགས་དང་། རུས་དང་། ཆོ་རིགས་དང་། ཁ་དོག་དང་། གཟུགས་དང་། སྟོབས་དང་། བློ་དང་། དབང་པོ་སོ་སོ་ཐ་དད་ པའི་འགྲོ་བ་དང་།འགྲོ་བ་མ་ལུས་པའི་རྟེན་ཕྱི་རོལ་གྱི་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་པ་དང་། གསེར་དང་། དངུལ་དང་། ཨནྡ་རྙིལ་དང་། ཤེལ་དང་། པདྨ་རཱ་ག་ལ་སོགས་པ་དང་། ཀུ་མུ་ད་དང་། པདྨ་དང་། ཤིང་དང་། རི་དང་། སྨན་དང་། བུམ་པ་དང་། ཤིང་རྟ་ ལ་སོགས་པ་དམིགས་སུ་མེད་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱང་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།དེ་དམིགས་སུ་ཡོད་བཞིན་དུ་མེད་པར་ཁས་བླང་བ་ནི་མི་རིགས་སོ། །དེ་བས་ན་གང་བརྟེན་ཏེ་འབྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་སྤངས་པ་སྟེ། རྐྱེན་འདི་ཙམ་གྱིས་གྲུབ་པས་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་དུ་དེ་ངོ་བོ་ ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་མེད་པར་ཁས་བླང་བར་བྱ་སྟེ།ཇི་ལྟར་འཕགས་པ་ལྷས། འབྲས་བུ་ཡོད་པར་གང་འདོད་དང་། །འབྲས་བུ་མེད་པར་གང་འདོད་ལ། །ཀ་བ་ལ་སོགས་ཁྱིམ་དོན་དུ། །བརྒྱན་པའི་དོན་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་སྨོས་པ་ལྟ་བུའོ།

或者这是另一个意思。数论派等某些人不依靠而执著于永恒的自我、自性成立、非缘起、世间也是自性本质、自性也因为无变化而自性成立，而认为变化的集合是转变的。其他人则有其他见解。唉，他们必定会被常见、无常见等见解所夺取。
虽然自部某些人承认五蕴和自我是依靠的，但却认为是实有性，以及某些人虽然说无明、行等是从因缘和合而生，但说识等是实有性的那些人，也同样是入于邪见，为了显示这一点，说道：'某些人欲求，诸事物依靠，真实性成立，彼等常等过，如何能不生。'
如同承认自我和法的自性义存在与不存在会有常见和断见的过失一样。消除如前所说的见解后，如果了知缘起的真实义，'某些人诸事物，如水中月亮般，非真实非虚妄，许此不夺见。'
如果色等自性本无，则因为它们自性本无，不可能转变为其他自性，因为自性本无者后来不可能存在。即使有因缘，也不可能有任何生起，因缘等也是如此性质，所以不可能，因此与缘起相违。
如果为了完全断除这个过失而承认自性存在，那么此时也不会如实由因缘而生，因为因缘也因无需要而不存在。如此也与缘起相违。如果与缘起相违，则一切安立都将崩溃。
如同驴角等一样，众生也将不可得。因此，界、趣、生处、种姓、血统、种族、肤色、形态、力量、智慧、根的各别差异的众生，以及一切众生所依的外在风轮等，金、银、青金石、水晶、红宝石等，以及睡莲、莲花、树木、山岳、药物、瓶子、车等所见的种种也将成为无。
对于现见存在的事物承认为无是不合理的。因此，应当舍弃依靠而生的自性有和无，仅由此缘而成就，如同影像一般，应当承认无自性成就。
如圣天所说：'于有果欲求，及无果欲求，柱等为房屋，庄严义亦无。'

།དེ་ལྟར་རྟག་པ་དང་ཆད་པ་སྤངས་ ནས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ་བློ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་དང་འགལ་བ་མེད་པས་ཇི་སྐད་སྨོས་པའི་འགྲོ་བ་སྣ་ཚོགས་མི་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྤངས་ཏེ། བརྫུན་དུ་སྒྲོ་མི་འདོགས་པས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མི་སྲིད་པ་མ་ ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་འདི་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་རིགས་པ་འདིས་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་གང་དག་བརྟེན་ནས་དངོས་པོ་རྣམས་ཆུའི་ཟླ་བ་ལྟ་བུར་ནི་འདོད་པ་དེ་དག་རང་གི་ངོ་བོར་གྲུབ་པ་མེད་པས་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་དུ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་བདེན་པ་ ཡང་མ་ཡིན་བརྫུན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པར་འདོད་དེ།འདི་ལྟར་བསམ་པ་འདི་ནི་དངོས་པོར་གྱུར་པ་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ནི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དག་པར་ཡོད་ན་གཞན་དུ་འགྱུར་ མི་སྲིད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་དག་པ་དང་འདྲ་བར་སྣང་བས་ལོག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ལ་ལ་ལ་བསྟན་པ་དང་དགོས་པ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རྟག་ པར་སྨྲ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཆད་པར་སྨྲ་བའམ་ལོག་པར་སྨྲ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་དུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་རང་བཞིན་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་རྣམ་པའི་རླུང་གིས་ དཀྲུགས་ཏེ་འཁྲུགས་པར་གྱུར་པའི་རྦ་རླབས་ཆེན་པོ་བརྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་ལྟ་བའི་ཆུ་བོ་ལས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཤེས་པའི་གྲུས་བརྒལ་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་སྐྱེད་མོས་ཚལ་གྱི་ཐད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པའི་ཤིང་གི་ཚལ་གྱིས་མཛེས་པར་བྱས པ།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་ཡིད་འཕྲོག་པ་ཡོད་པ། སྟོབས་བཅུ་དང་ལྡན་པས་དྲི་མ་མེད་པ། ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པས་དབེན་པར་བདེ་བར་ཕྱིན་ཏེ། གཞན་དག་ལ་ཡང་དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་གཏམ་གསང་བསྟོད་དེ་ སྟོན་པས་བསྒོ་བ་དེ་བསྒྲུབ་པ་ལ་བརྩོན་པ་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ནང་ན་འདུག་པ་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་ལྟ་བའི་ཆུ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་མགོ་རྨོངས་པ་དེ་དག་ངེས་པར་སྒྲོལ་ལོ།།གང་དག་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཉིད་འདི་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་དེ། དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་ མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་དེ་དག་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་དངོས་པོར་ཁས་ལེན་ཡོད་ན་ནི།འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་འབྱུང་བ་ཡི། །ལྟ་བ་མི་བཟད་མ་རུངས་འཛིན། །དེ་ལས་བྱུང་བའི་རྩོད་པར་འགྱུར། །དེ་ལ་འདོད་ཆགས་ནི་རང་གི་ཕྱོགས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། ། ཞེ་སྡང་ནི་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་བལྟས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་གང་ལས་འབྱུང་བ་དེ་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་འབྱུང་བའོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཤིན་ཏུ་མི་བདེ་བ་དང་ཤིན་ཏུ་བཟོད་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་མི་བཟོད་པའོ། །སེམས་ཀྱི་རྒྱུད ལ་གནོད་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་།འདའ་བར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་མ་རུངས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། ལྟ་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའོ། །ལྟ་བ་ལ་གནས་པ་འདི་ལྟ་བུ་འདི་ཡང་དངོས་པོར་ལེན་པ་ལས་སྐྱེའོ།

这样，舍弃常见和断见之后，缘起如同影像，虽然是颠倒心识的对境，但并不相违，因此如前所说的各种众生并非不可能存在。圣者们也舍弃颠倒，不作虚妄增益，因此解脱也并非不可能。
由于这样的缘起本性无生，因此依此理趣，对于诸事物，有些人认为诸事物依缘而起如水中月，他们认为无自性成立，如同影像，既非以自性为真，也非虚妄。
如是思维：这是依于事物而起，缘起非是实有，如同影像，因此非真实。若是真实存在，则应成不可能变异。在世间显现如同真实，故非虚妄。说为非真实，是为了对某些人开示及成办利益。
由于非真实，故非常见论。由于也非非真实，故非断见论或邪见论。如是通达缘起如同影像无自性，则必定能乘缘起智慧之船，渡越被非理分别风所搅动的常断等见解大波涛之水流，
到达涅槃游园，其中庄严有佛不共法树林，具有种种夺人心魄的菩提分宝，具足十力清净，以尽智、无生智而得寂静安乐。对他人也宣说随顺此道的缘起秘密言教，精进修习此教诫者，必定能度脱轮回大海中为常见等见解之水流所迷惑者。
若有人不通达此缘起法性，而遍计诸法自相，他们必定执著实有。若有执著，则生贪嗔，执持可怕恶劣见解，由此产生诤论。其中贪著是对自宗深生执著为相，嗔是对他宗背弃为相。能生贪嗔者即是贪嗔之生起。由于异熟极为不悦且难以忍受故称不可忍，因为能对心相续造成损害且难以超越故称为恶劣，这指的就是见解的执持。如此住于见解也是从实有执著中产生。

།ལྟ་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཡོད་ན་རང་གིས་ཁས་བླངས་པའི་དོན་བསྟན་པར་འདོད་ པ་དང་།གཞན་གྱིས་ཁས་བླངས་པ་ཞིག་འདོད་པའི་ཕྱིར་ལྟ་བ་ཁས་ལེན་པ་ལས་བྱུང་བའི་རྩོད་པ་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྩ་བ་ལས་བྱུང་བ་གཞན་དག་ཀྱང་འབྱུང་ངོ་། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་དེ་ལྟར་གྱུར་པའི་ཕྱིར། དེ་ནི་ལྟ་བ་ཀུན་གྱི་རྒྱུ། །དེ་མེད་ཉོན་མོངས་མི་སྐྱེ་སྟེ། ། དེ་བས་དེ་ནི་ཡོངས་ཤེས་ན། །ལྟ་དང་ཉོན་མོངས་ཡོངས་སུ་འབྱང་། །དངོས་པོར་ཁས་ལེན་པ་ཡོད་ན་དེ་ནི་སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་དང་དབུས་ཡོངས་སུ་རྟོག་པས་དེ་ལ་དམིགས་པ་ལྟ་བར་གྱུར་པ་རྣམས་སུ་ལྟུང་བ་ཡོད་པས་ན་དངོས་པོར་འཛིན་པ་དེ་ལྟ་བར་གྱུར་པ ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།།ལྟ་བར་གྱུར་པ་ཡོད་ན་རྒྱུ་དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་སྟེ། རང་གི་ལྟ་བ་ལ་འདོད་ཆགས་འབྱུང་བ་དང་། དེས་ང་རྒྱལ་དུ་འགྱུར་བ་དང་། གཞན་གྱི་ལྟ་བ་ལ་ཞེ་སྡང་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དང་། ཐམས་ཅད་དུ་གཏི་མུག་འབྱུང་བས་ལྟ་བར་ གྱུར་པ་ལས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་འབྱུང་ངོ་།།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ལྟ་བ་དང་། །ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་དངོས་པོར་དམིགས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་དེ་ཡོངས་སུ་ཤེས་ཏེ། དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་ན་དམིགས་པ་མེད་པས་ལྟ་བ་རྣམས་ལྡོག་ གོ།།དེ་ལོག་ན་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤོང་ངོ་། །གལ་ཏེ་འདི་སྙམ་དུ། གང་གིས་དེ་ཤེས་འགྱུར་ཞེ་ན། །རྟེན་ཅིང་འབྱུང་བ་མཐོང་བ་སྟེ། །རྟེན་ཅིང་སྐྱེས་པ་མ་སྐྱེས་ཤེས་། །ཡང་དག་མཁྱེན་པ་མཆོག་གིས་གསུངས། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་མཐོང་ནས་དངོས་པོ་ རྣམས་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་དམིགས་པར་མི་འགྱུར།གང་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱུང་བ་ཉིད་དུ་ངེས་ཏེ། དེ་ལ་མ་བྱུང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲར་ཇི་སྐད་དུ་གདགས། གལ་ཏེ་མ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ན་ནི་དེ་ བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱར་མི་རུང་སྟེ།དེ་བས་ན་ནང་འགལ་བའི་ཕྱིར་དེ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ན། ཀྱེ་མ་ཀྱི་ཧུད་རྣ་བ་དང་སྙིང་མེད་པས་ཀྱང་བདག་ལ་ཀླན་ཀ་བཙལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བདག་མ་རུངས་པ་ཞེས་བབ་བོ། །གང་བརྟེན་ ནས་སྐྱེས་པ་དེ་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁོ་བོས་གང་གི་ཚེ་སྨྲས་པ་དེའི་ཚེ་དེ་ལ་ཀླན་ཀ་བཙལ་བའི་སྐབས་ག་ལ་ཡོད།བརྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་རྣམ་པ་གང་གི་གཟུགས་བརྙན་དམིགས་པ་དེའི་བརྫུན་པར་གྱུར་པ་དམིགས་པ་ཁོ་བོ་མ་སྐྱེས་པའོ་ཞེས་ སྨྲའི།བདག་ཉིད་གང་གིས་དེའི་བྱུང་བ་མེད་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་སྐྱེ་བ་མེད་པར་བརྗོད་དོ། །བདག་ཉིད་གང་གིས་དེའི་སྐྱེ་བ་མེད་པར་རྣམ་པར་གཞག་ཅེ་ན། ཡང་དག་པར་འདོད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འདོད་ཀྱི། བརྫུན་པའི་ངོ་བོས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ངོ་བོ་དེས་ རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་དང་མི་སྐྱེ་བ་འདི་གཉིས་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཅིག་གི་ཡུལ་དུ་ག་ལ་འགྱུར། གལ་ཏེ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཇི་ལྟར་དམིགས་པ་དེ་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཞེས་མི་སྟོན་གྱི། ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་ པ་ཞེས་སྟོན་ན་འདི་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་སྐད་སྨྲས་པ་ལྟ་བུ་སྔོན་མ་ཐོས་པ་ཅི་ཞིག་བསྟན་པར་འགྱུར།ཁོ་བོ་ནི་སྔོན་མ་ཐོས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་སྟོན་ཏེ། ངེད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ནི་ཇི་ལྟར་གནས་པའི་ཆོས་ཉིད་བསྟན་པ་ཆེད་ཆེ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་གནས་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ་ལ་ཡང་ ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་འདྲོན་པོ་ཕྱོགས་བསླད་པ་ལྟ་བུ་དག་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ཡོངས་སུ་རྟོག་གོ།

如果有执持见解，为了显示自己所承许的义理，以及为了反对他人所承许的见解而执持见解，从此会产生其他源于实执根本的诤论。
因为如此的缘故，这是一切见的因。没有这个则烦恼不生。因此若能遍知这个，则见和烦恼都将清净。
若有执着实有，则会由于遍计前际、后际和中际而堕入缘于彼的诸见中，因此执着实有是一切见的因。
若有见，则从此因会生起烦恼，因为会对自己的见生起贪着，由此会生起我慢，对他人的见生起嗔恨，以及一切处生起愚痴，所以从见会生起诸烦恼。
因为如是一切见和烦恼都从缘实有的因而生，所以若能遍知彼实有，如实了知实有的自性，则因无所缘而诸见将会退除。见退除时烦恼将断。
若想：由何能知此？见缘起即是。了知缘生即无生，此乃正遍知者所说。
见到缘起后就不会执着诸法有自性。因为凡是依缘而生的，如同影像一样本性无生。
凡是缘起的必定是已生的，对此怎能说是未生？若说是未生，则不应说是依缘而生，因此由于相违故不应理。
若如是说，呜呼！连无耳无心者也对我寻过，此实在是我的不幸。
当我说凡是依缘而生的如同影像一样非本性生时，何来寻过的机会？
我说缘起相中所见影像的虚妄性是无生，以何自性安立其无生，即以此说其无生。
若问以何自性安立其无生？是以真实所许的自性，而非以虚妄的自性，因为以彼自性承许缘起故。
因此如是生与不生二者非境，故怎能成为一者之境？
若不是说所见缘起无生，而是说自性无生，则你所说此义有何前所未闻？
我不说任何前所未闻之事，因为我们的论典是以显示如实法性为主要目的，然而对此如实法性，随顺颠倒的迷乱者们如同醉汉般作其他遍计。

།རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་སྐྱེས་པ་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་བདག་ཉིད་དུ་མ་བྱུང་བ་ཡིན་ན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་དེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བར་ཡོངས་སུ་རྟོག་སྟེ། དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ནས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་སོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་དེ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ། བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པ་མ སྐྱེས་ཤེའོ།།སྒྱུ་མ་མཁན་ནི་སྒྱུ་མའི་ན་ཆུང་ཡང་དག་པ་སྙམ་དུ་མངོན་པར་ཞེན་ནས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་མི་འགྱུར་གྱི། ན་ཆུང་ཡང་དག་པ་སྙམ་དུ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་དེ་ལ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་འདི་ལ་ཡང་ བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གསུངས་པས་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་བཟློག་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར། ལོག་པའི་ཤེས་པས་ཟིལ་གནོན་པ། །བདེན་པ་མིན་ལ་བདེན་འཛིན་པའི། །ཡོངས་སུ་འཛིན་དང་རྩོད་སོགས་ཀྱི། ། རིམ་པ་ཆགས་ལས་ཤིན་ཏུ་བྱུང་། །དེ་ལྟ་བས་ན་དངོས་པོ་བདེན་པ་མ་ཡིན་པ་བདེན་པར་འདུ་ཤེས་པ་དེ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་བསྟན་ཏོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ནི་སླུ་བའི་ཕྱིར་བདེན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བདེན་པ་མ་ཡིན་པར རྟོགས་ན་དངོས་པོ་ལ་ཆགས་པ་ལྡོག་གོ།།དངོས་པོ་ལ་ཆགས་པ་ལོག་ན་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལྡོག་གོ། །ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ནི་བདག་གིར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ནི་དེ་ལྟར་ལྡོག་གོ། །དེ་ལོག་ལ་འདོད་པ་ལ་ཆགས་པར་གྱུར་པ་དང་། ལྟ་བ་ལ་ཆགས་པར་འགྱུར་བའི་རྩོད་ པ་ཡང་ལྡོག་གོ།།རྩོད་པ་ལོག་ན་འཐབ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ལྡོག་གོ། །དེ་བས་ན་དངོས་པོ་བརྟེན་ནས་གྲུབ་པ་གང་ཡང་མི་དམིགས་ན་གདོན་མི་ཟ་བར། རྩོད་མེད་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན། །དེ་དག་ལ་ནི་ཕྱོགས་མེད་དོ། །རང་གི་ཕྱོགས་ཁས་ལེན་པ་ཡོད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དེ་གཟུགས་ པའི་ཕྱིར་གཞན་རྣམས་དང་རྩོད་པར་གྱུར་ན་དེ་དག་ལ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཡང་མེད་པས་དེ་བས་ན་རྩོད་མེད་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ།།གལ་ཏེ་དེ་དག་ལ་རང་གི་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་གཞིག་པ་མེད་མི་སྲིད་དེ། དེ་བས་ན་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་ཡོད་དང་། །བདག་གི་ཕྱོགས་ཀྱང་ མེད་དུ་མི་རུང་ངོ་།།ཕྱོགས་ཤིག་ཡོད་ན་ནི་བདག་གི་ཕྱོགས་སམ་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་མེད་པར་ཡང་འགྱུར་ན། གང་གི་ཚེ་ཕྱོགས་ཡེ་མེད་དེའི་ཚེ། གང་རྣམས་ལ་ནི་ཕྱོགས་མེད་པ། །དེ་ལ་གཞན་ཕྱོགས་ག་ལ་ཡོད། །གང་གི་ཚེ་དེ་ལྟར་དངོས་པོ་མེད་པས་བདག་དང་ གཞན་གྱི་ཕྱོགས་མེད་པ་དེའི་ཚེ་དེ་ལྟར་མཐོང་བ་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ངེས་པར་འགག་པར་འགྱུར་རོ།།ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། དེ་དག་འདི་ལྟར། གང་ཡང་རུང་བའི་གནས་རྙེད་ནས། །ཉོན་མོངས་སྦྲུལ་གདུག་གཡོན་ཅན་གྱིས། ། ཟིན་པར་འགྱུར་རོ་གང་གི་སེམས། །གནས་མེད་དེ་དག་ཟིན་མི་འགྱུར། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ནགས་ཐིབས་པོ་ན་རྒྱུ་བ་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྲོག་གི་བར་ཆད་བྱེད་པ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པའི་མིག་གི་དབང་པོའི་ཕུག་ཏུ་གནས་བཅས་པ ཡུལ་གྱི་རླུང་ལ་ཡིད་ཆགས་པ་ཡུན་རིང་པོ་ནས་རྗེས་སུ་འབྲང་བའོ།།གཡོན་ཅན་ནི་གྱ་གྱུ་ལྟར་འགྲོ་བ་སྟེ། །འཛིན་པ་ལ་བརྩོན་པས་དེ་དག་ནི་སྦྲུལ་ལོ། །གནས་བརྟེན་པར་བྱ་བ་རྒྱུ་འགའ་ཞིག་རྙེད་ནས་འགའ་ཞིག་ལ་འཛིན་ཏོ།

缘起性空无自性而生，若非颠倒之本性，则凡夫于此执著自性生，于此贪著而生烦恼。为断除此烦恼，声闻、缘觉及菩萨等正觉者之最胜佛世尊说：'依缘而生即是无生。'如幻师于幻化少女不执著为真实而不生烦恼，若执著少女为真实者则生颠倒慢心而生烦恼。如是于此，世尊说'缘起无自性生'，以遮遣诸法实有之执著。如是：
为邪知所胜，于非真执真，执著及诤等，次第极生起。
是故为遮遣非真实法执为真实之想，世尊宣说缘起。缘起乃虚妄故非真实。若了知非真实，则离法执。若离法执，则离执著。执著即是我所执，如是得离。离此则离贪欲执著及见执之诤论。若离诤论则离斗诤等。是故若不见依缘而成之诸法，则必定：
无诤大性者，于彼无诸方。若有自方执，则与他诤论，彼等无如是，故为无诤大性者。
纵使彼等无自方，亦不能无破他方，故他方若有，自方亦不应无。若有一方，则应有自方或他方，然当无方时：
诸无有方者，彼有他方否？当如是无实法故，无自他方时，如是见者之烦恼必定息灭。云何？彼等如是：
若得任何处，毒蛇烦恼邪，则能执所缘，无处不能执。
贪等烦恼本性于诸行密林中游行，能断善品命根，住于见等眼根洞中，长久随逐境风所系。邪者谓如蛇行，精勤执取故名为蛇。依止处所因缘，得已而执著。

།གང་དག་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་ དམིགས་པས་ཉོན་མོངས་པའི་སྦྲུལ་གྱིས་གནས་པའི་རྒྱུ་མ་ལུས་པར་བསྲེགས་ཤིང་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་གྱི་དབང་པོའི་ཕུག་རྣམས་བཀག་པ་དེ་དག་ཉོན་མོངས་པའི་སྦྲུལ་གྱིས་ཟིན་པར་འགྱུར་བའི་གནས་མེད་པར་བྱས་པས་གང་དག་གི་སེམས་ལ་གནས་པ་མེད་པ་ནི་ཟིན་པར འགྱུར་ཏེ།དངོས་པོར་དམིགས་པ་མེད་ན་སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་གང་དག་གིས་སེམས་ལ་དམིགས་པ་མེད་པ་དེ་དག་ཉོན་མོངས་པའི་སྦྲུལ་གདུག་པ་གཡོན་ཅན་གྱིས་ཀྱང་མི་ཚུགས་ཤིང་ཟིན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གང་དག་ གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དམིགས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤང་དུ་རུང་བར་འདོད་པ་དེ་དག་ལ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤང་བར་འགྱུར་བ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།གནས་དང་བཅས་པའི་སེམས་ཡོད་ལ། །ཉོན་མོངས་དུག་ཆེན་ཅིས་མི་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ སྨོས་སོ།།དངོས་པོར་དམིགས་ན་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་འབྱུང་བ་གདོན་མི་ཟ་བར་མི་ཟློག་སྟེ་འབྱུང་ངོ་། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་དེ་ཡིད་དང་མཐུན་པར་གནས་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དེ་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་བཟློག་པར་དཀའ་བར་འགྱུར་རོ། ། ཅི་སྟེ་མི་མཐུན་ན་ཡང་དེའི་ཚེ་དེ་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་། ཚིག་པ་ཟ་བ་བཟློག་དཀའ་བར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་རྟོག་པ་དེ་གཉིས་ཀ་བསྩལ་ཀྱང་དེའི་ཚེ་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་ཤིང་དམིགས་པ་ལས་བྱུང་བ་བཏང་སྙོམས་སུ་འགྱུར་བའི་ཡུལ་ལ་མ་རིག་པའི་བག་ལ་ཉལ་བ་བཟློག་དཀའ་བར འགྱུར་རོ།།ཐ་མལ་པར་འདུག་པའི་གནས་ན་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བའི་མ་རིག་པའི་བག་ལ་ཉལ་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བ་དང་མཐུན་པ་གནོད་པའི་བདག་ཉིད་ཉོན་མོངས་པའི་སྦྲུལ་འབྱུང་བར་དམིགས་ནས། གང་ཚེ་ཐ་མལ་འདུག་པ་ཡང་། །ཉོན་མོངས་སྦྲུལ་གྱིས་ཟིན་པར་ འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །གང་གི་ཚེ་གཏི་མུག་དེ་རྟག་ཏུ་འབྱུང་བར་གྱུར་པ་དེ་ནི་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་དེ་ཁོ་ན་མཐོང་བ་བསྒྲིབས་པའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་གཏི་མུག་གི་མཐུས་གྲུབ་པའི་དངོས་པོའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་གདོན་མི་ཟ་བར། བྱིས་པ་བདེན་པར་འདུ་ཤེས་པས། ། གཟུགས་བརྙན་ལ་ནི་ཆགས་པ་བཞིན། །དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་རྨོངས་པའི་ཕྱིར། །ཡུལ་གྱི་གཟེབ་ལ་ཐོགས་པར་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་བྱིས་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་མི་ཤེས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བླུན་པ་དག་གཟུགས་བརྙན་དམིགས་པ་ན་དེ་ལ་དངོས་པོ་ཡོད པར་འཛིན་ཞིང་ཆགས་པར་འགྱུར་ཏེ་ཅི་ཡང་བྱེད་ཅིང་དེ་དང་རྩེ་བ་དེ་བཞིན་དུ་བྱིས་པ་མ་རིག་པ་དང་ལྡན་པ་གཏི་མུག་གི་མཐུས་སྐྱེས་པ་ལ།དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཡང་དག་པར་རྩོད་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལུས་དང་ངག་ཡིད་ཀྱིས་འཇུག་པས། དེ་དང་དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས། རྗེས་ སུ་ཆགས་པ་དང་།ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་། ང་རྒྱལ་ལ་སོགས་པས་རང་དབང་མེད་པར་འཇུག་པ་བྱིས་པ་བཞིན་དུ་ཅི་དང་ཅི་ཡང་བྱེད་ཅིང་འཁོར་བའི་གཟེབ་ལ་ཐོགས་པ་འཁོར་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་མི་ཤེས་པ་དག་མི་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་སྙིང་བརྩེ་བའི་ཡུལ་དུ་སྣང་ངོ་། །ཤེས་རབ་ཀྱི་དྲག་པའི་སྤྱན་ དང་ལྡན་པ་འཕགས་པ་དག་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཟིགས་པས།དངོས་པོ་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུར་ནི། །ཡེ་ཤེས་མིག་གིས་རབ་མཐོང་ན། །བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་དེ་དག་ནི། །ཡུལ་གྱི་འདམ་ལ་མི་ཆགས་སོ། །ཆགས་པ་མེད་ན་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་ དེའི་བདག་ཉིད་དུ་ཆགས་ཤིང་འཇུག་པ་མེད་པས་ཡུལ་གྱི་འདམ་ལ་ཆགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།འཕགས་པ་རྣམས་ནི་གཟུགས་བརྙན་ལ་བློ་བྱང་བ་དང་འདྲ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

凡是对一切事物都不执著的人，已经完全烧尽了烦恼毒蛇所依之因，并且以正念和正知堵塞了诸根门，他们已经使烦恼毒蛇无处可依，因此对于心无所住的人是不会被烦恼所染的。因为若无所缘之事物，则不会执著心的任何方面。
因此，如是心无所缘的人们，即使是邪恶狡诈的烦恼毒蛇也无法伤害和染著。
对于那些虽然执著色等自性，却认为可以断除烦恼的人们，他们是不可能断除烦恼的。为了说明这一点，经中说道：'有所住的心，大毒烦恼怎能不生起？'
若执著事物，则贪等烦恼的生起必定无法阻止而会生起。怎么说呢？如果那个事物与意相顺，那时就很难阻止对它的贪著。如果不相顺，那时就很难阻止对它的嗔恨和恼怒。即使能够超越这两种分别，那时也很难阻止由执著自性而生起的对境上的无明随眠。
观察到处于平常状态时普遍生起的无明随眠会引生轮回痛苦，是具有危害性的烦恼毒蛇，因此经中说道：'何时处于平常状态，也会被烦恼毒蛇所染。'
当愚痴经常生起时，那些被遍愚所障蔽真实见解的凡夫们，必定会因愚痴的力量而执著事物的自相，就像'如同愚童执实想，而于影像生贪著，如是世间因愚痴，执著境网所系缚。'
就像不懂世间言说的愚童，天性愚钝的意识，当见到影像时执著其为实有并产生贪著，做种种事情与之嬉戏。同样地，具有无明的愚者因愚痴力而生起，对实有事物执著争论，以身语意趣入，由于对此等的执著，无自主地随顺贪欲、嗔恨、我慢等，如同愚童般做种种事情，被轮回之网所系缚，不了知轮回的本性，这些非圣者显现为悲悯的对象。
具有殊胜智慧眼的圣者们如实照见真实本性，因此经中说道：'若以智慧眼，明见诸法如影像，彼等大士众，不著境界泥。'
无有贪著则不会以彼自性而趣入诸法，故不会执著于境界之泥，意思是说圣者们如同通达影像的智者。

།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་བྱིས་པའི་བློ་ཅན་དག་ནི་གཟུགས་ བརྙན་ལ་བྱིས་པ་བཞིན་དུ་གདོན་མི་ཟ་བར།བྱིས་པ་རྣམས་ནི་གཟུགས་ལ་ཆགས། །བར་མ་དག་ནི་འདོད་ཆགས་བྲལ། །གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཤེས་པ་ཡི་། །བློ་མཆོག་དག་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ། །དེ་ལ་བྱིས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ནི་བྱིས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཉེས་པར་སེམས་ པ་སེམས་པ་དང་།།ཉེས་པར་སྨྲ་བ་སྨྲ་བ་དང་། །ཉེས་པར་བྱེད་པའི་ལས་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་ཉེས་པར་སེམས་པ་སེམས་པ་ནི་གང་དག་ལུས་མི་གཙང་བ་དང་སྐད་ཅིག་ཅིང་འཇིག་པའི་ངང་ཅན་ལ་གཙང་བ་དང་། མི་འཇིག་པའི་ངང་ཅན་དུ་སེམས་པའོ། །ཉེས་པར་སྨྲ་བ་སྨྲ་བ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྔགས་པར་མི་འོས་པ་རྟག་ཏུ་ཕན་གདགས་དགོས་པ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ལུས་ལ་མིང་དང་ཚིག་དང་ཡི་གེའི་ཚོགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བསྔགས་པ་བརྗོད་པའོ།།ཉེས་པར་བྱེད་པའི་ལས་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་དགེ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྡུག་བསྔལ་ དུ་འགྱུར་བའི་ལས་རྩོམ་པའོ།།དེ་ལྟར་བྱིས་པ་དེ་དག་མི་གཙང་བཞིན་དུ་གཟུགས་ལ་ཆགས་སོ། །བར་མ་ནི་གང་དག་མི་གཙང་བ་ལ་ཇི་ལྟར་གནས་པ་བཞིན་དུ་སྨོད་ཅིང་གཟུགས་ལ་སྡུག་བསྔལ་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མ་བསྩགས་པར་མཐོང་སྟེ། གཟུགས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ བར་གྱུར་ནས་བསམ་གཏན་དང་གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་འཐོབ་སྟེ།འདོད་པའི་ཁམས་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་དེ་དག་ནི་བར་མའོ། །གང་དག་གཟུགས་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་དེ། གཟུགས་བརྙན་བཞིན་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དེ་དག་ནི་གཟུགས་ལ་ སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ལས་གདོན་མི་ཟ་བར།གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཤེས་པ་ཡིས། །བློ་མཆོག་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ། །དོན་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྡུག་ཆེས་པ་ལ་ཆགས་པར་འགྱུར་། །དེ་ལས་ལྡོག་པས་འདོད་ ཆགས་བྲལ།།སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ལྟར་དབེན་པར། །མཐོང་བས་མྱ་ངན་འདས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་དབེན་ཞིང་སྟོང་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མཐོང་ནས་གང་དག་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་ནི་བློའི་མཆོག་དང་ལྡན་ པ་སྟེ།དེ་དག་ཀྱང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་བཅོམ་ལྡན་འདས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །བར་མ་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཏེ། འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའོ། །བྱིས་པ་རྣམས་ནི་འདོད་པ་ལ་ཆགས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་དབེན་ པར་མཐོང་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན།ལོག་པའི་ཤེས་པས་མངོན་གདུང་བའི། །ཉོན་མོངས་སྐྱོན་རྣམས་གང་ཡིན་ཏེ། །དངོས་དང་དངོས་མེད་རྣམ་རྟོག་པ། །དོན་ཤེས་གྱུར་ལ་མི་འབྱུང་ངོ་། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །གང་གིས་འགྲོ་བ་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་དམིགས་ པ་དེས་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོར་མི་དམིགས་པས་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་ཏེ།དེ་གཉིས་ལ་ཡོངས་སུ་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་རྣམས་རྣམ་པར་བཤིག་པ་དོན་ཤེས་པ་ དེ་ལ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་གདོན་མི་ཟ་བར་འཁོར་བའི་རྒྱུར་མི་འགྱུར་རོ།།ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་ནི་ལོག་པའི་ཤེས་པས་མངོན་པར་གདུང་བ་རྣམས་ལ་འབྱུང་ངོ་། །མངོན་དུ་གདུང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ནི་མངོན་པར་གདུང་བ་ཅན་ནོ། །ལོག་ པའི་ཤེས་པས་མངོན་པར་གདུང་བས་ལོག་པའི་ཤེས་པས་མངོན་པར་གདུང་བའོ།།ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་དག་ཡུལ་ལ་དམིགས་པ་རྙེད་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གདུང་བར་བྱེད་དོ། །དོན་རྟོགས་པ་ལ་ནི་དེ་དག་མེད་པས་གདོན་མི་ཟ་བར་མྱ་ངན་ལས་འདའོ། །བྱིས་པ་ རྣམས་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་མི་འཐད་དོ།

因此，如此具有极其愚昧心智的人们，必定如同孩童对镜中影像一般。
愚者执着于色相，中等者离诸贪欲，通达色相本性者，上等智者得解脱。
其中具有愚者特征者为愚者，即是邪思而思，邪语而语，邪行而行。
其中邪思而思是指对不净且刹那生灭本性的身体，认为是清净和不坏的本性而思维。
所谓邪语而语是指对不应赞叹的、经常需要照料的、具有痛苦本性的身体，用各种名词、语句和文字来赞叹称颂。
所谓邪行而行是指开始造作不善业，其异熟果报将成为痛苦。
如是愚者们对不净之身生起贪着。中等者是指如实了知不净，呵斥色身，见到色身积聚百般痛苦，
远离对色身的贪欲，获得禅定和无色定，彻底超越欲界者，这些是中等者。
若有人通达色身以自性而空，如同影像般理解，他们必定从色等分别中，
以了知色之本性，上等智者得解脱。
为显示此义差别故说：'于极悦意生贪着，与此相反离贪欲，如幻化人见空性，由此证得涅槃果。'
如同幻化人一般见众生空寂，见到涅槃后而得涅槃者，即是具有上等智慧者，
应知他们是声闻、独觉和世尊。中等者是世间人，即离欲界贪者。应知愚者是贪著欲望者。
如何能见众生如幻化人般空寂而得涅槃呢？故说：'邪见所逼迫，烦恼过患等，有无诸分别，知义者不生。'
若人见众生如幻，则不执著有无自相为实有，遍知有无二者，
因不分别彼二者故成无分别。对通达破除诸有无之义者，
贪等烦恼必定不会成为轮回之因。
彼等烦恼生于为邪见所逼恼者。具有逼恼性质者为逼恼者。为邪见所逼恼即是邪见所逼恼。
颠倒见得境后为诸烦恼所逼恼。通达义理者则无彼等，故必定得涅槃。
愚者因颠倒故不能证得涅槃。

།དེ་དག་ནི་འདོད་ཆགས་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་གནས་ལ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པས་ཇི་ལྟར་དམིགས་པའི་ཡུལ་ལ་ཆགས་པ་དང་། མི་ཆགས་པ་ཡོད་པར་འགྱུར། འཕགས་པ་དག་ནི་འཁོར་བ་འདི་ལ། གནས་ཡོད་ན་ནི་འདོད་ཆགས་དང་། །འདོད་ཆགས་བྲལ་བ་དམིགས་འགྱུར་ན། །གནས་མེད་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་རྣམས། །ཆགས་པ་མེད་ཅིང་ཆགས་བྲལ་མིན། །གང་ལ་ཆགས་པ་དེ་ཡང་དམིགས་ལ་གང་ལ་མི་ཆགས་པ་དེ་ཡང་དམིགས་ན་ནི ཆགས་པ་དང་མི་ཆགས་པ་གཉིས་སུ་རུང་ངོ་།།དངོས་པོ་ལ་རང་གི་ངོ་བོར་སྒྲོ་མི་འདོགས་ན་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དག་མི་འབྱུང་ངོ་། །འཕགས་པ་རྣམས་ནི་དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་མི་དམིགས་པས་དེ་བས་ན་དེ་དག་གནས་མེད་དེ། དམིགས་པ་མེད་པས་ངེས་པར་མྱ་ངན་ ལས་འདའོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་དཔྱད་ན། གང་དག་རྣམ་པར་དབེན་པ་ལ། །གཡོ་བའི་ཡིད་ཀྱང་མི་གཡོ་སྟེ། །ཉོན་མོངས་སྦྲུལ་གྱིས་དཀྲུགས་པ་ཡི། །མི་བཟད་སྲིད་པའི་རྒྱ་མཚོ་རྒལ་། །རང་བཞིན་གྱིས་རྒོད་པའི་ཕྱིར་སེམས་སྤྲེའུ་ལྟ་བུ་དབེན་ པ་འགྲོ་བ་སྟོང་པ་ཞེས་དམིགས་པ་འདི་ལ་གང་དག་བསྟན་པར་གནས་པ་དག་ནི་སྲིད་པའི་རྒྱ་མཚོ་ཉོན་མོངས་པའི་སྦྲུལ་གྱིས་གང་བ་དམིགས་པ་རྒལ་བའོ།།ད་ནི་རབ་ཏུ་བྱེད་པའི་དགེ་བ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ཕྱིར། དགེ་བ་འདི་ཡིས་སྐྱེ་བོ་ཀུན། །བསོད་ནམས་ཡེ་ ཤེས་ཚོགས་བསགས་ཏེ།།བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་ལས་བྱུང་བ། །དམ་པ་གཉིས་ནི་ཐོབ་པར་ཤོག་།ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཤེས་རབ་མ་གཏོགས་པ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྒྱུ་མ་གཏོགས་པ་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་མཐའ་དག་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྒྲུབས་པ་དགེ་བ་ དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཐམས་ཅད་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཤེས་པ་བསྟན་ཏེ་།ཤེས་རབ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྒྱུ་སངས་རྒྱས་སུ་འགྲུབ་པར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཐམས་ཅད་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སོ། །སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཚོགས་དེ་གཉིས་བསགས་ཏེ་ཉེ་བར་བསྒྲུབས་ ནས་བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་ལས་བྱུང་བའི་དམ་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཐོབ་པར་ཤོག་ཤིག་།བྱུང་བ་ནི་སྐྱེས་པའོ། །བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ལས་བྱུང་བ་དེ་དག་ནི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། དེ་གཉིས་གང་ཞེ་ན། གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་དང་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ། །དགེ་བ་ འདིས་དེ་གཉིས་ཐོབ་པར་ཤོག་ཤིག་།ཀླུ་ཡི་རྐྱེན་ཡིན་འཇིགས་དང་བཅས་པས་ཡོངས་སྤངས་པ། །རིགས་པའི་ཀུ་མུ་ད་འདི་ཁ་འབྱེད་ཟླ་བ་ནི། །ཉེས་པའི་འབྱུང་གནས་རབ་རིབ་རྣམ་པ་རབ་བཅོམ་ནས། །བློ་གྲོས་མི་ལྡན་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་གྲགས་པས་མཛེས། ། ཆོས་ཉིད་དང་ནི་མི་འགལ་གང་འཇུག་པ། །དོན་དེ་གལ་ཏེ་ཇི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་ཀྱང་། །དེ་ལ་ཉེས་ཞེས་སངས་རྒྱས་མི་གསུང་ཕྱིར། །བདག་གིས་ཡང་དག་རྟོགས་ལ་དོགས་པ་མེད། །དེ་ཕྱིར་བདག་གིས་འཛེམ་སྤངས་གུས་བྱས་ཏེ། །རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པ་འདི རྣམ་པར་ཕྱེ།།རྣམ་པར་ཕྱེ་བའི་བསོད་ནམས་གང་ཡིན་འདིས། །འགྲོ་བ་མ་ལུས་ཐུབ་དབང་མྱུར་གྱུར་ཅིག་།རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པའི་འགྲེལ་པ་འདི་ནི་སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་གྲགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དབུ་མའི་སློབ་དཔོན་ཡུལ་ས་མ་ཏ་ནས་སྐྱེས་པ། མུ་སྟེགས་ ཅན་རྟོག་གེ་ངན་པར་སྨྲ་བའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མུན་པ་མང་པོ་རྣམ་པར་འཇོམས་པ།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཀའ་མཐའ་གཉིས་རྣམ་པར་སྤངས་པའི་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སྣང་བར་གྱུར་ན། གནས་པ་ཡང་དག་པ་མ་ ཡིན་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཚ་བས་གདུངས་པའི་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་བསིལ་བར་མཛད་པའི་ཟླ་བ་འོད་ཟེར་དྲི་མ་མེད་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པར་གྲགས་པ་ཡིན་ཏེ།དེས་མཛད་པའི་རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པའི་འགྲེལ་པ་རྫོགས་སོ།

这些是由于对贪欲和离贪的境界完全思维，如何能对所缘境有贪著和不贪著。圣者们对此轮回：'若有住处则能见，贪欲及离贪，无住大士们，无贪亦非离。'若能见到所贪著的对象，也能见到所不贪著的对象，则贪著和不贪著二者是可能的。若不对事物增益自性，则不会产生离贪。圣者们不见事物的自性，因此他们无住，由于无所缘而必定涅槃。
因此如是观察时：'于彼离欲者，动心亦不动，烦恼蛇搅动，难忍轮回海。'由于自性躁动，心如猴子般，对于空性所缘境，若有安住于教法者，则能超越烦恼之蛇充满的轮回大海。
现在为了回向此论的善根：'以此善根愿众生，积集福德智慧资，从福德智慧所生，愿得殊胜二种果。'
除智慧及智慧因以外，为了遍知一切众生界所修集的无量善根，即是所说的福德资粮。智慧及智慧因回向成佛的一切，即是智慧资粮。愿一切众生积集此二资粮，成就后获得从福德智慧所生的无上殊胜果。'所生'即是'产生'。从福德智慧所生的那些，即是从福德智慧所生，那二者是什么呢？即色身和法身。愿以此善根获得这二者。
'龙之因缘具怖畏故远离之，理性莲花此开放月亮者，过失根源迷乱诸相尽摧已，于无智慧诸众生中以名闻庄严。'
'若随顺法性而趣入，彼义无论如何宣说，于此佛陀不说过失故，我于正理解无疑。是故我舍畏敬造，分别六十正理论，以此分别诸福德，愿诸众生速成佛。'
此《六十正理论释》是由阿阇黎月称，即大乘中观阿阇黎，生于萨玛塔地方，摧毁一切外道恶说论师群的重重黑暗，如来远离二边的虚空界中，以闻思所生智慧成为光明，对于为种种颠倒非真实住处的热恼所苦的一切众生作清凉的月亮，以无量无垢光芒闻名于世。由他所造的《六十正理论释》圆满。


D3865

རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ཛི་ན་མི་ཏྲ་དང་། དཱ་ན་ཤཱི་ལ་དང་། ཤཱི་ལེན་དྲ་བོ་དྷི་དང་། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་བནྡེ་ཡེ་ཤེས་སྡེས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ།། །།[་@##། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། བོ་དྷི་སཏྭ་ཡོ་ག་ཙ་ར་ཙ་ཏུ་ཤཏ ཀ་ཊཱི་ཀཱ་།བོད་སྐད་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བཞི་བརྒྱ་པའི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ། འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འདིར་སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ལྷས་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བཞི་བརྒྱ་པའི་ བསྟན་བཅོས་ཀྱི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅུ་དྲུག་གི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་དོན་འགྲེལ་པ་གཅིག་གིས་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་འདོད་པས་དེའི་སྤྱི་དོན་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ།གང་ལས་འཇིག་རྟེན་པའི་དངོས་པོ་ཇི་ལྟར་གནས་པ་བཞིན། །རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་རིམ་ གྱིས་དོན་དམ་སྟོན་གྱུར་པ།།དེ་ལ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་དང་པོ་བཞིས་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་དངོས་པོ་ཇི་ལྟར་གནས་པ་ཡོངས་སུ་གསལ་བར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དག་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་རག་ལས་ཏེ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ལ་དེ་དག་ཀྱང་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་མི་རྟག་པའོ། ། གང་དག་མི་རྟག་པ་དེ་དག་གདོན་མི་ཟ་བར་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་གནོད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །གང་དག་སྡུག་བསྔལ་བ་དེ་དག་ནི་རྟག་ཏུ་སྐྱོ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་གཙང་བའོ། །གང་དག་མི་གཙང་བ་དེ་དག་ནི་དོར་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་བདག་གིར་འཛིན་པས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་མི་འོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ང་དང་ངའི་འབྱུང་བར་མི་འོས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་བདག་མེད་པའོ།།དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་པའི་དངོས་པོ་དེ་ལྟ་བུ་འདི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་སྣང་བས་གདོན་མི་ཟ་བར་འདི་སྤང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ དུ་མངོན་པར་གསལ་བར་བྱས་ནས་སངས་རྒྱས་ཉིད་བླང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པས་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་ལྔ་པས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་བསྟན་ཏོ། །ཉོན་མོངས་པས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་ པའི་བར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ན་དྲུག་པས་ཉོན་མོངས་པ་དཔྱད་དོ།།བདུན་པས་ནི་ཡུལ་རྣམས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྐྱེ་བ་དང་གནས་པ་དང་འཕེལ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ཡུལ་དཔྱད་དོ། །ཡུལ་དེ་དག་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་རྟོགས་ཤིང་ཡུལ་རྣམས་ལ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་ པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་བསྟན་བཅོས་འདི་ལས་དོན་དམ་པ་བསྟན་པ་དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཉན་པར་འདོད་པའི་སློབ་མའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལས་སུ་རུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར།བརྒྱད་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་རབ་ཏུ་བྱེད་ པའོ།།དེའི་འོག་ཏུ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་བཅོས་བཞི་བརྒྱ་པའི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་འདི་ད་ལྟའི་སྙན་དངགས་མཁན་གྱིས་རྣམ་གཉིས་བྱས། །བསྟན་བཅོས་བཞི་བརྒྱ་པ་དེ་ནི་ད་ལྟའི་སྙན་ དངགས་མཁན་བཙུན་པ་ཆོས་སྐྱོང་གིས་ཇི་ལྟར་བཀོད་པ་ཕྱེ་ནས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བྱས་ཏེ།གཅིག་ནི་ཆོས་བསྟན་པ་བརྒྱ་པ་ཉིད་དུའོ། །གཞན་ནི་རྩོད་པ་བརྒྱ་པ་ཉིད་དུའོ། །ད་ནི་བདག་གིས་གཅིག་ཏུ་དེ་རྣམས་དབྱེ་བར་བྱ། །ད་ནི་བསྟན་བཅོས་བཞི་བརྒྱ་པ་དེ་གཅིག་ ཏུ་བྱས་ནས་བདག་གིས་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་བྱས་དང་བཀོད་པ་སྔ་མ་ཡང་ཡོངས་སུ་བསྐྱངས་པར་འགྱུར་ལ། དེས་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་རྣམས་ལ་ཕན་བཏགས་པར་ཡང་འགྱུར་ཏེ། བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་བརྗོད་པར་འདོད་པ་མཐའ་དག་བླངས་པས་ རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།

印度堪布吉那弥札、达那西拉、戒贤菩提，以及藏地大译师班智达耶喜德翻译、校对并审定。



